ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRƢƠNG ĐỨC TÂM

NGHI N CỨU Đ C ĐIỂM SINH TH I V TH
NGHI M GIÂM HOM LO I CÂ Đ NH T NG
(Cephalotaxus mannii Hook. f.) TẠI HU ẢO T N
THI N NHI N N I PHI OẮC - PHI Đ N
T NH C O ẰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ
KHOA HỌC LÂM NGHIỆP

Thái Nguyên - 2015


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

TRƢƠNG ĐỨC TÂM

NGHI N CỨU Đ C ĐIỂM SINH TH I V TH
NGHI M GIÂM HOM LO I CÂ Đ NH T NG
(Cephalotaxus mannii Hook. f.) TẠI HU ẢO T N
THI N NHI N N I PHI OẮC - PHI Đ N
T NH C O ẰNG
Ngành: Lâm học
Mã số: 60.62.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ

trong công việc.
Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân, được sự nhất trí của nhà trường và
Ban chủ nghiệm khoa Lâm nghiệp, tôi về thực tập tại

hu bảo tồn Phe Oắc-Phe

Đén Cao Bằng với tên đề tài là: “Nghiên cứu

sinh th i v th nghi

giâ

ho

c i

lo i cây Đỉnh Tùng (Cephalotaxus mannii Hook. f.) tại Khu bảo tồn

thiên nhiên núi Phia Oắc - Phia Đén, tỉnh Cao Bằng” Sau một thời gian nghiên
cứu, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Có được kết quả này trước hết tôi xin
bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ tận tình của GS. TS. Đ ng im Vui trong
suốt quá trình thực hiện đề tài. Nhân dịp này tôi cũng xin cảm ơn toàn thể thầy cô
giáo trong khoa Lâm nghiệp, các cấp chính quyền và bà con nhân dân Huyện
Nguyên Bình, Ban giám đốc và lực lượng kiểm lâm

hu bảo tồn, huyện Nguyên

Bình, tỉnh Cao Bằng đã giúp tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày

1.2. Các nghiên cứu về Đỉnh tùng ..............................................................................15
1.2.1. Họ Đỉnh tùng ....................................................................................................15
1.2.2. Các nghiên cứu về loài cây Đỉnh tùng .............................................................16
1.3. Tổng quan về giâm hom Đỉnh Tùng trên thế giới và ở Việt Nam .....................18
1.3.1. Những nghiên cứu trên Thế giới ......................................................................18
1.3.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam ........................................................................19
1.4. Tổng quan về khu vực nghiên cứu ......................................................................23
1.4.1. Vị trí địa lý........................................................................................................23
1.4.2. Đ c điểm địa hình địa mạo, địa chất đất đai ....................................................23
1.4.2.1. Địa hình, Địa mạo .........................................................................................23


iv

1.4.2.2. Địa chất, đất đai.............................................................................................23
1.4.3. Đ c điểm khí hậu, thủy văn .............................................................................24
1.4.4. Tài nguyên rừng của khu bảo tồn Phia Oắc - Phia Đén ..................................25
1.4.4.1. Tài nguyên của khu bảo tồn ..........................................................................25
1.4.4.2. Điều kiện giao thông, thủy lợi ......................................................................25
1.4.5. Điều kiện dân sinh kinh tế - xã hội ..................................................................26
1.4.5.1. Tình hình dân cư kinh tế ...............................................................................26
1.4.5.2. Tình hình văn hóa xã hội...............................................................................26
1.4.6. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội ảnh hưởng tới đối tượng nghiên cứu .........26
CHƢƠNG 2: NỘI DUNG V PHƢƠNG PH P NGHI N CỨU ......................27
2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ..........................................................................27
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu.......................................................................................27
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu ..........................................................................................27
2.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu ..........................................................................27
2.3. Nội dung nghiên cứu ...........................................................................................27
2.3.1. Đ c điểm phân loại, hình thái cây Đỉnh tùng ..................................................27

3.3.2. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ hom sống của các công thức thí nghiệm ............51
3.3.4. Kết quả về các chỉ tiêu ra rễ của hom cây Đỉnh tùng ở các công thức thí nghiệm.63
3.3.4.1. Kết quả về tỷ lệ số rễ trung bình của Đỉnh tùng ở các công thức
thí nghiệm ...................................................................................................................64
3.3.4.2. Kết quả về chiều dài rễ trung bình/hom (cm) của hom cây Đỉnh tùng ở các
công thức thí nghiệm ..................................................................................................64
3.3.4.3. Kết quả chỉ số ra rễ của hom cây Đỉnh tùng ở các công thức thí nghiệm ...65
3. 4. Đề xuất một số biện pháp phát triển và bảo tồn loài cây Đỉnh tùng .................66
3.4.1. Đề xuất biện pháp bảo tồn ................................................................................66
3.4.2. Đề xuất biện pháp phát triển loài .....................................................................67
ẾT LUẬN - T N TẠI V

IẾN NGHỊ ......�ng ra rễ và sự phát triển của rễ nhanh hay
chậm. Từ đó phản ánh sức sống của hom. Chỉ số ra rễ cao chứng tỏ cây hom trong
công thức đó có sức sống khỏe và rễ nhiều, dẫn đến sinh trưởng nhanh. Công thức
CT2C (IBA 1000 ppm) có chỉ số ra rễ cao nhất là 7,92, thứ hai là công thức CT3C
(IBA 1000 ppm) 7,34 và thấp nhất là công thức CT1B (NAA 750 ppm) là 0,65.
2. Kiến nghị
Do thời gian thực tập luận văn còn hạn chế, thiếu thốn về điều kiện kinh tế
cùng với sự hạn chế về kiến thức của bản thân trong lĩnh vực nghiên cứu các loài
thực vật quý hiếm vì vậy mà luận văn tốt nghiệp của tôi còn nhiều hạn chế và thiếu
sót. Để những nghiên cứu về sau được tốt hơn tôi có một số kiến nghị sau:
- Ban quản lý

BT cần thường xuyên tập huấn cho người dân những kiến

thức về quản lý và bảo vệ các loài động, thực vật hoang dã quý hiếm.
- Củng cố và hoàn thiện ban quản lý BT, tăng cường trách nhiệm và năng lực
cho cán bộ. Thường xuyên tuần tra, kiểm soát để có thể kịp thời xử lý những vi phạm.
- Cần theo dõi diễn biến sinh trưởng và phát triển của loài cây Đỉnh tùng, cần

Nam, Tóm tắt luận án tiến sĩ khoa học tại Hungary, bản tiến việt tại thư viện
quốc gia, NXB Hà Nội.
4. Nguyễn Duy Chuyên (1995), Nghiên cứu qu lu t phân bố câ tái sinh tự nhiên
rừng lá rộng thường xanh hỗn loài v ng Q

Châu - Nghệ An. Công trình

nghiên cứu khoa học kỹ thuật, Viện Điều tra - Quy hoạch rừng.
5. Nguyễn Văn Chiến và cs (2009), Một số kết quả nghiên cứu nâng cao hiệu suất
giâm hom keo lai ph c v cho trồng trừng tại

ng Nam Bộ. Viện hoa học

Lâm nghiệp Việt Nam.
6. Nguyễn Đăng Cường (2012), Bài giảng thống kê toán h c trong lâm nghiệp,
trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên.
7. Lê Thị Diên và cs (2010), “Nghiên cứu một số

c i m tái sinh c a loài Re

hương (Cinnamomum parthenox lon) tại vườn quốc gia Bạch Mã”, Tạp chí
khoa học, Đại học Huế, số 63, 2010.
8. Ngô Quang Đê và cs (2009), Kết quả giâm hom Trà hoa vàng Ba Vì (camellia
tonkinensis) và Trà hoa vàng Sơn

ộng (C. Euphlebie), trường Đại học

Lâm nghiệp.
9. Trần Hợp, Nguyễn Bội Quỳnh (2012), Câ gỗ kinh tế. Tra cứu thực vật Việt
Nam, trang 614.

nhân giống câ lâm nghiệp. Viện hoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
16. Nguyễn Thị Quỳnh Mây (2013), Ảnh hưởng c a các chất kích thích tới khả năng ra
rễ và sinh trưởng c a câ Bách vàng (Xanthoc paris vietnamensis Farjon &
Hiep) tại Trung tâm Nghiên cứu Lâm nghiệp v ng núi phía Bắc, luận văn tốt
nghiệp đại học, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
17. Lê Đình

hả, Dương Mộng Hùng (2003), “Giáo trình giống câ rừng”, trường

Đại học Lâm Nghiệp, Hà Nội.
18. Nguyễn Hoàng Nghĩa, Trần Văn Tiến (2005), Kết q a giâm hom Hồng t ng ph c v
trồng trừng bảo tồn nguồn gen. Viện hoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
19. Hoàng Minh Tấn và cs (2009), Giáo trình sinh l thực v t, Trường Đại học nông
nghiệp I Hà Nội.
20. Nguyễn Hoàng Nghĩa, Trần Văn Tiến (2005), Kết quả giâm hom Re hương ph c v
trồng rừng bảo tồn nguồn gen. Viện hoa học Lâm nghiệp Việt Nam.
21. Nguyễn Hoàng Nghĩa, Trần Văn Tiến (2007), Kết q a giâm hom Hồng Quang
và Th ng l ng gà ph c v bảo tồn nguồn gen. Viện
Việt Nam.

hoa học Lâm nghiệp


22. Lê Thị Huyền Thanh (2014), Th

nghiệm giâm hom câ th ng tre lá ngắn

(Podocarpus pilgeri) với chất kích thích ra rễ Indole-3-Butyric Acid (IBA),
α-Naphthalene acetic acid (α-NAA), Indole-3-acetic acid (IAA), tại Trung
tâm nghiên cứu lâm nghiệp phía Bắc, báo cáo NCKH, trường đại học Nông

30. Baur G.N (1976), Cơ sở sinh thái h c c a kinh doanh rừng mua, Vương Tấn
Nhị dịch, NXB khoa học kỹ thuật, Hà Nội.


PHỤC LỤC
C c Mẫu Bảng thu thập s li u iều tra
Mẫu ảng 2 1: Mẫu ảng điều tra các loài cây theo tuyến
Địa điểm:
Cự ly tuyến:
TT toạ độ
điểm đo

Xóm:

Xã:

Huyện:

Tuyến số:

Ngày tháng năm 2011
D1.3

Hvn

Cây mẹ
cây TS

Sinh
trƣởng


4

Trị số T

1
2
Độ tàn che của OTC
Mẫu ảng 2 5 Công thức tổ thành tầng cây g trong OTC
OTC

Công thức tổ thành

1
2
Mẫu ảng 2 6 Độ che phủ của cây ụi dây leo và thảm tƣơi trong OTC c cây
Đỉnh tùng phân ố
ÔDB
ÔTC
1
.
.

Trị số độ che phủ tại các ô dạng ản (%)
1
2
3
4
5



Di %

Ai
%

Rfi

IVI%

1

Đỉnh tùng

1

1.32

2,4

2.38

2.027952

2

Kháo lá dài

3


23,8

23.81

22.04824

5

Sòi tía

10

22.99

23,8

23.81

23.53543

6

Xoan đào

10

21.36

23,8


OTC
13

1

Bằng lăng ổi

1

0.62

2,2

2.22

1.69

2

Chân chim 8 lá

1

0.45

2,2

2.22

1.63


Giẻ lá nhọn

2

0.84

4,4

4.44

3.24

6

Sến

1

1.82

2,2

2.22

2.09

7

Sến đất Trung Hoa


31.67

15,5

15.56

20.93

10

Thôi chanh

3

4.55

6,7

6.67

5.96

11

Trâm lá nhỏ

1

1.26


13.33

13.89

45

100

100

100

100

Tổng (2)