BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
……/……

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
----------

VŨ MẠNH THẢO

TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
TỈNH BÌNH PHƢỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ CÔNG

BÌNH PHƢỚC – NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
……/……

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
----------

VŨ MẠNH THẢO

viện Học viện Hành chính Quốc gia khu vực Tây Nguyên nói riêng.
Trước tiên, tác giả xin được chân thành tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy
PGS.TS. Đặng Khắc Ánh đã dành nhiều thời gian, công sức và tận tình giúp
đỡ, hướng dẫn, truyền đạt những tri thức khoa học quý báu, đồng thời luôn
động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian thực hiện đề tài Luận văn này.
Tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Ban lãnh đạo Học
viện, quý thầy, cô giáo đang công tác tại Học viện Hành chính Quốc gia đã
trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá
trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này.
Tác giả cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Lãnh đạo Sở Nội
vụ tỉnh Bình Phước, lãnh đạo và công chức các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá
nhân, đã giúp đỡ, cung cấp tài liệu, số liệu, thông tin và động viên tác giả
trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này.
Mặc dù đề tài Luận văn không mới, nhưng bản thân đã cố gắng hoàn
thiện Luận văn bằng tất cả năng lực, kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình.
Tuy nhiên, do thời gian nghiên cứu ngắn, trình độ, năng lực có hạn nên không
thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, vì vậy tác giả rất mong nhận được sự
quan tâm, đóng góp ý kiến quý báu, chân tình của quý thầy cô, anh chị em,
bạn bè, đồng nghiệp và bạn đọc gần xa…
Bình Phước, tháng 02 năm 2019
Tác giả luận văn
Vũ Mạnh Thảo


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU ..................................................................................................... 01
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................ 01
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn ................................ 03
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn ......................................................... 05

1.3. Kinh nghiệm tuyển dụng công chức tại một số địa phương và những giá
trị tham khảo cho tỉnh Bình Phước ............................................................... 43
1.3.1. Kinh nghiệm tuyển dụng công chức tại một số địa phương ............... 43
1.3.2. Những giá trị tham khảo cho tỉnh Bình Phước ................................... 45
Tiểu kết Chương 1 ......................................................................................... 47
Chƣơng 2
THỰC TRẠNG TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƢỚC
2.1. Tổng quan về tỉnh Bình Phước .............................................................. 48
2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Bình Phước.................. 48
2.1.2. Hệ thống các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình
Phước .............................................................................................................................. 53
2.1.3. Khái quát về thực trạng đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước hiện nay .............................................. 54
2.2. Đánh giá chung về đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân tỉnh Bình Phước hiện nay................................................................. 58
2.2.1. Những ưu điểm ................................................................................................. 58
2.2.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân .................................................................. 59


2.3. Tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
tỉnh Bình Phước giai đoạn 2012 - 2018 ....................................................... 61
2.3.1. Về căn cứ tuyển dụng và thẩm quyền tuyển dụng công chức ............... 61
2.3.2. Hoạt động tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân tỉnh Bình Phước .................................................................................. 63
2.3.3. Đánh giá về hoạt động tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước ............................................................... 70
Tiểu kết Chương 2 ....................................................................................................... 80
Chƣơng 3
PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG

S
tt

Tên
bảng

Nội dung

Trang

1 Bảng 2.1 Bảng phân tích tỉ lệ đáp ứng biên chế của Bộ Nội vụ

55

2 Bảng 2.2 Thực trạng công chức chia theo ngạch công chức

56

3 Bảng 2.3

Thực trạng công chức chia theo trình độ đào tạo
chuyên môn

56

4 Bảng 2.4

Thực trạng công chức chia theo trình độ quản lý
Nhà nước


Ở bất cứ chế độ nào, xã hội nào, lĩnh vực nào thì nhân tố con người
cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng, quyết định nhất để đạt được mục tiêu.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ: “Cán bộ là cái gốc của mọi
công việc - công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém, có
cán bộ tốt thì việc gì cũng xong”. [5,tr.269], [5, tr.273].
Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta
đã đề ra rất nhiều chủ trương, chính sách về cải cách hành chính, nhằm xây
dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện
đại; trong đó, nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính có đủ
phẩm chất và năng lực, ngang tầm nhiệm vụ là một nội dung quan trọng hàng
đầu.
Tuyển chọn nguồn nhân lực chất lượng cao là công việc quan trọng mà
mọi quốc gia, dân tộc đều chú trọng bởi vì con người là nguồn quý giá nhất,
quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc. Từ phạm vi quốc
gia đến từng cơ quan, tổ chức của Nhà nước đều phải xây dựng chiến lược, kế
hoạch thu hút người tài về làm việc. Hay nói một cách cụ thể, để đội ngũ cán
bộ, công chức, viên chức giỏi, đạo đức tốt là yếu tố quyết định đến hiệu quả,
hiệu lực của bộ máy Nhà nước. Để đạt được điều này, khâu tuyển dụng công
chức - khâu đầu tiên trong chu trình quản lý công chức là một trong những
mắt xích rất quan trọng, có tính quyết định cho sự phát triển một cơ quan, tổ
chức, đơn vị.
Mặc dù, công tác tuyển dụng công chức của tỉnh Bình Phước đã có
những bước tiến so với trước đây, đã từng bước đi vào nề nếp, đảm bảo tính
chặt chẽ, khách quan và khoa học hơn, góp phần quan trọng trong việc lựa

1


chọn những “hiền tài” có đủ năng lực và phẩm chất để tham gia hoạt động
công vụ.

Do đó, cần có những nghiên cứu, những giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ công chức thực thi nhiệm vụ, công vụ của tỉnh Bình Phước nói
chung và việc tuyển dụng công chức vào làm việc trong các cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước nói riêng thông qua công tác
tuyển dụng đầu vào. Với những lý do trên, bản thân lựa chọn đề tài Luận văn
“Tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
tỉnh Bình Phước” là hết sức cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra, phù
hợp và đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay và các năm tiếp theo.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận văn
Trên thực tế, đã có nhiều công trình nghiên cứu về thực trạng tuyển
dụng công chức trong các cơ quan hành chính Nhà nước cũng như đã chỉ ra
được những đặc trưng cơ bản của nền hành chính Nhà nước hiện nay, những
vấn đề liên quan đến đội ngũ cán bộ, công chức đang thực thi công vụ, đồng
thời cũng đã đề xuất một số giải pháp cơ bản, có thể kể đến như:
- “Chế độ công vụ, công chức ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Trọng
Điều, xuất bản năm 2007 đã tập trung làm rõ khái niệm và các quy định của
pháp luật đối với nền công vụ, các mô hình công vụ cũng như việc tuyển
chọn, quản lý, sử dụng cán bộ, công chức;
- “Quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong khu vực công và vận dụng
vào thực tiễn Việt Nam” của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hải, xuất bản năm
2013 đã cho thấy được sự ra đời, hình thành và phát triển cũng như đặc điểm
và các yếu tố ảnh hưởng của quản lý nguồn nhân lực chiến lược khu vực
công, các mô hình quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong khu vực công…;
đồng thời, đã đề xuất một số giải pháp nhằm áp dụng quản lý nguồn nhân lực
chiến lược khu vực công ở Việt Nam, nếu được áp dụng thì sẽ góp phần nâng
3


cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống tổ chức bộ máy Nhà
nước;

sở lý luận, về kiến thức, kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức và
những vấn đề liên quan đến việc tuyển dụng công chức.
Việc nghiên cứu về tuyển dụng công chức các cơ quan hành chính Nhà
nước là chủ đề được tất cả các cơ quan, đơn vị và tất cả các nước trên thế giới
đều quan tâm và đều phải tuân thủ theo những quy định mang tính pháp lý với
những điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể.
Trong khuôn khổ Luận văn này, bản thân chỉ tập trung đánh giá về thực
trạng hoạt động tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân tỉnh Bình Phước thời gian qua, nêu những khó khăn, bất cập, hạn
chế trong công tác tuyển dụng công chức, trên cơ sở đó đề xuất một số giải
pháp cơ bản có thể áp dụng trên địa bàn tỉnh Bình Phước trong những năm
tiếp theo.
3. Mục đích và nhiệm vụ của Luận văn
3.1. Mục đích
Mục đích của Luận văn là nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng tuyển
dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình
Phước. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm góp phần khắc
phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình tuyển dụng công chức các cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước cũng như để đáp ứng
yêu cầu bổ sung nhân lực có chất lượng cho nền công vụ của tỉnh Bình Phước
trong thời gian tới.
3.2. Nhiệm vụ của Luận văn
a) Hệ thống hóa lý luận về công tác tuyển dụng công chức.

5


b) Phân tích, đánh giá thực trạng tuyển dụng công chức trong những
năm qua, qua đó xác định những mặt đạt được và hạn chế của việc tuyển dụng
công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước,

6. Đóng góp của Luận văn
Luận văn góp phần hoàn thiện công tác tuyển dụng công chức trong các
cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước trong thời gian
tới, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý và điều
hành của bộ máy Nhà nước.
Các kết quả nghiên cứu của Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham
khảo trong nghiên cứu, tài liệu tham khảo cho các cơ quan, tổ chức tuyển
dụng công chức; cho cán bộ, công chức và các học viên đang nghiên cứu về
hành chính nhân sự, quản lý, sử dụng và đánh giá cán bộ, công chức…
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tuyển dụng công chức các cơ
quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh.
Chương 2: Thực trạng tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn
thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động tuyển
dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Bình
Phước.

7


Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC
CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH
1.1. Công chức và công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc Ủy
ban nhân dân tỉnh
1.1.1. Khái niệm công chức
“Công chức” là thuật ngữ được phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới
để chỉ những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào làm việc thường xuyên

hóa Pháp lệnh Cán bộ, công chức năm 1998 và sửa đổi, bổ sung năm 2003,
công chức nói tại Nghị định này và các văn bản hướng dẫn thi hành đã đề cập
một cách rõ ràng hơn về khái niệm cán bộ, công chức nhưng vẫn chưa có sự
phân biệt giữa công chức hành chính và công chức sự nghiệp.
Trước yêu cầu khách quan của tiến trình cải cách hành chính Nhà nước
và đòi hỏi chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước, Luật Cán bộ, công
chức đã được Quốc hội thông qua ngày 13 tháng 11 năm 2008, có hiệu lực từ
ngày 01 tháng 01 năm 2010 đã quy định rõ:
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào
ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ
quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân
chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an
nhân dân mà không phải sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản việt
Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, trong biên chế và hưởng lương từ
ngân sách Nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của

9


đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự
nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.”. [1], [2].
Từ quy định trên, ta thấy khái niệm công chức theo pháp luật Việt Nam
không chỉ bao gồm những người làm việc trong hệ thống hành chính Nhà
nước mà còn bao gồm cả những người làm việc cho các tổ chức chính trị, tổ
chức chính trị - xã hội như các ban xây dựng Đảng; các tổ chức đoàn thể (Ủy
ban MTTQ; Hội Liên hiệp phụ nữ, Liên đoàn Lao động, Đoàn Thanh niên,
Hội Cựu chiến binh...).
1.1.2. Khái niệm công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy

Ngoài ra, còn có các sở đặc thù được tổ chức ở một số địa phương nếu
đảm bảo được các điều kiện, tiêu chí theo quy định, gồm: Sở Ngoại vụ, Ban
Dân tộc, Sở Quy hoạch – Kiến trúc (được thành lập ở thành phố Hà Nội và
thành phố Hồ Chí Minh).
1.1.3.2. Đặc điểm của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh
a) Về vị trí:
- Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh chịu sự chỉ đạo,
quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh, đồng thời
chịu sự chỉ đạo, kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan quản lý Nhà nước về
ngành, lĩnh vực cấp trên.
- Việc tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh phải
bảo đảm phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo và điều kiện, tình
hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; bảo đảm tinh gọn, hợp
lý, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý Nhà nước về ngành, lĩnh vực
từ Trung ương đến cơ sở; không trùng lặp với nhiệm vụ, quyền hạn của các
cơ quan Nhà nước cấp trên đặt tại địa bàn.
b) Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân
dân tỉnh:
11


- Trình Ủy ban nhân dân tỉnh dự thảo quyết định, chỉ thị; quy hoạch, kế
hoạch dài hạn, 05 năm và hàng năm; chương trình, biện pháp tổ chức thực
hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính Nhà nước về ngành, lĩnh vực thuộc
phạm vi quản lý Nhà nước được giao;
- Trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh dự thảo quyết định, chỉ thị cá
biệt thuộc thẩm quyền ban hành của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.
- Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế
hoạch sau khi được phê duyệt; thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn, phổ biến,
giáo dục, theo dõi thi hành pháp luật về các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý

- Thực hiện công tác thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình
thực hiện nhiệm vụ được giao với Ủy ban nhân dân tỉnh, các Bộ, cơ quan
ngang Bộ. [tr.2], [tr.3], [tr.4].
c) Cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
tỉnh:
Cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh
gồm có:
- Văn phòng.
- Thanh tra.
- Phòng chuyên môn, nghiệp vụ.
- Chi cục.
- Đơn vị sự nghiệp công lập.
Không nhất thiết các cơ quan chuyên môn đều có các tổ chức: Thanh
tra, Chi cục và đơn vị sự nghiệp công lập.[tr.4].
1.2. Tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân tỉnh
1.2.1. Khái niệm tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn Ủy
ban nhân dân tỉnh
13


Tuyển dụng công chức các cơ quan chuyên môn Ủy ban nhân dân tỉnh
được hiểu một cách đơn giản là quá trình sàng lọc và tuyển chọn những người
có đủ năng lực, có phẩm chất đạo đức tốt và đủ điều kiện vào trong cơ quan,
tổ chức, đáp ứng một công việc cho một cơ quan, tổ chức. Tùy theo tính chất,
chức năng, nhiệm vụ của từng loại cơ quan mà tiêu chuẩn, điều kiện, hình
thức tuyển dụng có khác nhau.
Tuyển dụng là việc thực hiện đánh giá những người có nguyện vọng để
đưa vào làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhu cầu nhân lực thông qua
các phương thức khác nhau. Theo đó, tuyển dụng công chức là công việc của

Tuyển dụng công chức là việc lựa chọn và chấp nhận một người tự
nguyện gia nhập vào công vụ sau khi đã xác nhận người đó có đủ tiêu chuẩn
và điều kiện đối với vị trí còn trống trong bộ máy hành chính Nhà nước.
Tóm lại, tuyển dụng công chức là một kênh quan trọng để bổ sung
nguồn nhân lực cho bộ máy hành chính Nhà nước. Vì vậy, để đảm bảo tuyển
được đội ngũ công chức chất lượng cao, hoạt động này ở các quốc gia phải
tuân thủ các quy định chặt chẽ về điều kiện thi, nội dung thi, quy trình thực
hiện, nguyên tắc xác định người trúng tuyển. Mỗi một quốc gia có cách thức
tuyển dụng công chức khác nhau, nhưng thường tiến hành thông qua ba hình
thức cơ bản là tuyển dụng trực tiếp thông qua hồ sơ, tuyển dụng qua thi tuyển
và tuyển dụng thông qua phân bổ, giới thiệu. Một số nước trên thế giới đang
áp dụng hình thức tuyển dụng thông qua tổ chức chuyên tìm kiếm những
người tài giỏi, phù hợp với yêu cầu của từng vị trí cần tuyển trong cơ quan
hành chính Nhà nước.
1.2.2. Bản chất, vai trò và ý nghĩa của tuyển dụng
1.2.2.1. Bản chất của tuyển dụng

15


Tuyển dụng nhân sự trong tổ chức là quá trình thu hút và tuyển chọn
những người có đủ sức khỏe, trình độ và năng lực vào làm việc cho tổ chức.
Quá trình tuyển dụng gồm hai giai đoạn tuyển mộ và tuyển chọn:
Tuyển mộ, là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực
lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức.
Tuyển chọn, là quá trình đánh giá các ứng cử viên theo nhiều khía cạnh
khác nhau dựa vào yêu cầu công việc để tìm được những người phù hợp với
các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển
mộ.
Tiếp nhận lực lượng bao gồm các hoạt động tiếp đón nhân viên và quá