Tên chuyên đề: RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LÀM VĂN BIỂU CẢM
PHÁTBIỂU CẢM NGHĨ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC.
A/ Đ ặt vấn đề :
* Văn biểu cảm là văn bản trong đó tác giả người viết,người làm văn sử dụng
phương tiện ngôn ngữ để biểu đạt tư tưởng, tình cảm của mình . Biểu cảm bằng văn là
bộc lộ tình cảm ,cảm xúc chủ quan của con người bằng ngôn từ khác với biểu cảm
trong thực tế . Đó là những cảm xúc mà người viết cảm thấy ở trong lòng,những ấn
tượng thầm kín về con người,cảnh vật,những kỉ niệm,hồi ức gợi nhớ đến người, đến
việc,bộc lộ những tình cảm của mình đối với cuộc đời,cuộc sống có liên quan gắn vào
tác phẩm văn học.
* Trong phạm vi chuyên đề này để giúp hs hiểu văn biểu cảm về tác phẩm văn
học, biết cách trình bày cảm nghó về tác phẩm văn học và cảm nghó về một số tác
phẩm đã học trong chương trình-đồng thời HS có kó năng viết được nhưng đoạn văn
,bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học .Chúng tôi đề xuất một số vấn đề về cách rèn
luyện kó năng làm văn biểu cảm , phát biểu cảm nghó về tác phẩm văn học .
B/ Nội dung cơ bản:
* Phần I : Ôn lại lý thuyết văn biểu cảm về tác phẩm văn học.
1-Khái niệm văn biểu cảm về tác phẩm văn học:
Biểu cảm về một tác phẩm văn học là trình bày những cảm xúc,tưởng tượng,suy
nghó của mìnhvề nội dung và hình thức của tác phẩm đó.
2-Các dạng bài biểu cảm về tác phẩm văn học:
- Biểu cảm về đoạn văn,đoạn đoạn thơ.
- Biểu cảm về tác phẩm văn học.
- Biểu cảm về nội dung , nghệ thuật qua một số tác phẩm văn học .
3-Cách làm bài văn biểu cảm: theo trình tự 4 bươc.
- Tìm hiểu đề, tìm ý.
- Lập dàn ý.
- Viết bài.
- sửa bài.
4-Lập dàn ý : có 3 phần ( mỏ- thân -kết )
1)Hoạt động 1: Giáo viên cho học sinh đọc bài văn của Nguyên Hồng
“Cảm nghó về một bài ca dao.”, mỗi học sinh đọc một đoạn.Chú ý yêu cầu đọc
đúng,diễn cảm.
2)Hoạt động 2: Tìm hiểu phương pháp phát biểu cảm xúc.Chú ý đây là một bài
văn hồi tưởng. Nhà văn hồi tûng cảm xúc của mình khi đọc bài ca dao và những ấn
tượng do bài ca dao gợi lên. “Cảnh minh họa”Nói ở đây là minh họa trong sách giáo
khoa thời trước. Trong minh họa vẽ người đàn ông mặc áo dài,đội khăn nhưng ta vẫn
cóthể tưởng tượng lời trong bài là lời của cô gái nhớ người yêu…
Bài cảm nghó có 4đoạn,mỗi đoạn nói về hai câu lục bát trong bài. Vậy ta có thể chia
làm bốn bước.
a)Bước1:Tác giả đã cảm nhận thế nào về hai câu đầu? (một người đàn ông,thậm chí
là người quen nhớ quê. Đây là cách giả đònh,cụ thể hóa,đặt mình trong hoàn cảnh để
thể nghiệm,bày tỏ cảm xúc.Nếu tưởng tượng là cô gái thì lại khác.)
b)Bước2: Tưởng tượng cảnh ngóng trông và tiếng kêu,tiếng nấc của người trông
ngóng.
c)Bước3: Cảm nghó về sông Ngân Hà,con sông chia cắt,con sông nhớ thương với
Ngưu Lang – Chức Nữ.
d)Bước4:Cảm nghó về hai câu cuối,về sông Tào Khê .
3)Hoạt động 3:-Tổng kết về các biện pháp tưởng tượng ,liên tưởng, suy luận
trong khi phát biểu cảm nghó về tác phẩm văn học.
- Hình thành bài học (ghi nhớ SGK)
4) Hoạt động 4:- Luyện tập,củng cố kỷ năng văn biểu cảm phát biểu cảm nghó về
tác phẩm văn học.
-GV cho học sinh tìm hiểu về cách làm và chuẩn bò trước ở nhà
theo yêu cầu sau đối với hai tác phẩm vă học .
* Cảm nghó trong đêm thanh tónh (Lý Bạch)
*Cảnh khuya ( Hồ Chí Minh )
Yêu cầu của bài tập là học sinh biết tưởng tượng liên tûng và trình bày cảm xúc của
mình.
*Ví dụ về bài thơ” Cảm nghó trong đêm thanh tónh “,có thể tưởng tượng một đêm nào
biểu cảm .
Những điều trình bày ở trên không thể không thiếu sót, chúng tôi sẽ tiếp thu sự
đóng góp chân thành của đồng nghiệp.
Diêu Trì,ngày 6/11/2006.
Người viết