RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LÀM VĂN
CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÁC BÀI VĂN VIẾT
oOo
I/. THựC TRạNG BAN ĐầU CủA VấN Đề :
1/. Khi giảng dạy bộ môn văn, giáo viên thường tìm tòi nghiên
cứu để cải tiến các phương pháp dạy học hầu đạt hiệu quả cao nhất về chất
lượng . Bên cạnh đó , để đánh giá quá trình giảng dạy của giáo viên , bộ
môn văn thường có hai hình thức kiểm tra là tái hiện kiến thức và vận dụng
kiến thức . Dù hình thức nào, học sinh cũng cần phải có năng diễn đạt tốt .
2/. Như vậy kĩ năng diễn đạt là một yêu cầu rất quan trọng đối
với mỗi học sinh khi học bộ môn văn của trương trình phổ thông. Trong thực
tế giảng dạy, ta thấy có nhiều học sinh nắm kiến thức giảng văn nhưng để thể
hiện những hiểu biết ấy thành bài văn thì đa số các em còn nhiều lúng túng.
3/. Đặc biệt ở khối 12, khi phải dạy một số lớp yếu hoặc bán công
(tỉ lệ học sinh yếu từ 60% đến 80%) mỗi lần đọc bài làm của học sinh giáo
viên thường cảm thấy ray rứt vì mình đã đầu tư rất nhiều nhưng học sinh lại
không thể diễn tả điều mình đã hiểu trên trang giấy đúng như yêu cầu.
4/. Trong phân môn tập làm văn, ngoài việc được học các kiểu
bài làm văn cơ bản, học sinh còn được học 5 tiết về kĩ năng làm văn. Đối với các lớp giỏi thời gian này là hợp lý. Nhưng ở các lớp yếu, giáo viên khó mà
nâng cao kĩ năng diễn đạt cho học sinh đối với chừng ấy thời gian. Làm sao có
thể rèn luyện thêm về kĩ năng diễn đạt để tối thiểu các em có thể viết được một
bài dù không hay nhưng đạt yêu cầu? Đây là vấn đề mà người giảng dạy phải
suy nghĩ và cố gắng tìm ra hướng giải quyết .
II/. LÝ DO ĐặT VấN Đề:
1/. Khi đi chấm thi tốt nghiệp PTTH hoặc ngay cả khi ở đại học,
giáo viên cảm thấy bức xúc khi thấy một số bài làm của học sinh không

Khi viết đề xong giáo viên dặn học sinh những điều cần lưu ý trong bài viết
này và ghi trên bảng yêu cầu : Lưu ý :
- Bài làm sạch sẽ, chữ viết rõ ràng.
- Viết đúng đoạn văn

- Ở bài này không nên đặt nặng về kiến thức mà nên chú ý về diễn đạt,
cách trình bày, chữ viết xem trình độ chung của các em ra sao?
- Ở tiết trả bài viết (tiết 15) sau khi đã làm đủ các khâu, giáo viên nên
chọn những bài làm đúng ý, trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng dễ đọc để khen
ngợi và cho học sinh lớp xem qua. Bên cạnh đó cũng nên nêu tên cụ thể những
em còn hạn chế để lần sau cố gắng hơn.
- Giáo viên lưu ý học sinh, việc này tuy là nhỏ nhưng cũng góp phần khá
quan trọng để giáo viên cảm nhận dễ dàng nội dung bài của các em. Và đây
cũng là một yêu cầu cần có của bài văn để học sinh phấn đấu trở thành “văn
hay chữ tốt”.
2/. Bài viết số 2 : (Học sinh làm ở nhà)
- Sau khi trả bài viết số1, giáo viên ra đề bài viết số 2.
- Sau khi ra đề xong giáo viên nhắc nhở học sinh những vấn đề cần lưu ý
khi làm bài văn, chú ý những yêu cầu lần trước và ở bài này cần lưu ý thêm
(giáo viên ghi trên bảng) :


được nội dung nghệ thuật bài thơ, đặc biệt là học sinh không biết cách phân
tích thơ.
 Nấm mồ của người đã khuất, những anh hùng đã hi sinh cho tổ quốc
kiên quyết không nản trí, rải rác xa xa mới có một người hi sinh lòng gan dạ đã
bật lên trong lòng tác giả “rải rác biên cương mồ viễn xứ”.
 Câu thơ đầu đã nói lên hoàn toàn tả thực về người lính Tây Tiến và hình
ảnh họ ăn sâu trong lòng chúng ta và máu thịt về người kháng chiến, vệ trọc,
rừng núi hoang sơ, nạn sốt rét là nạn mà người lính thường mắc phải bệnh sốt
rét này trọc và đầu chỉ còn vài sợi tóc lưa thưa mà thôi và da xanh dờn như màu
lá.
 Những cô hàng xén răng đen cười tươi báo hiệu cho sự chiến thắng .
“Những cô ………tỏa nắng”.  Với vùng đất phong phú màu mỡ, một màu xanh lúa nếp đã đầy, những
người thợ làm tranh Đông Hồ đi bán dạo để kiếm sống qua ngày thật hạnh phúc
biết bao.
 Quê hương ta từ khi giặc kéo đến thì dân tộc ta đã nổi lên để chống lại
kẻ thù nên chúng đã làm cho người dân bỏ ruộng bỏ nhà để trốn, chó thì chết
một đàn, lê thì dính đầy máu. Mẹ con của lợn thì có con còn sống có con thì
chết. Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rả khi giặc kéo đến thì bỏ chạy
không biết về đâu “Quê hương ta……về đâu”.
 Sau mấy trăm năm kháng chiến chống pháp, bây giờ đã bình yên trở lại
và người dân đã mừng đón lễ, những hội hè đình đám ở trên núi ở huyện
chùa, ở đây cũng tưng bừng náo nhiệt đi mua vải và may áo để đi lễ cúng
chùa.
“Mấy trăm năm……ở đâu”
 Bên kia sông thì là quê của ta có lúa có nếp đến mùathu hoạch thì người
nông dân ở đây thường làm bánh, qua mùathu hoạch thì họ thường vẽ tranh rất
là đặc sắc:

bình thường như: con gáy, con cợp, dã mang,chán trường, tai sai, cố gắn , ràn
buột, chỉ dại, tình huống, nhình, ăn mặt , khán chiến, làm việt, niềm tinh,….
- Sai chính tả là hiện tượng phổ biến đối với học sinh hiện nay, do
phảiviết nhanh vàkhônh co ý thức sửa đổi. Việc viết đúng chính tả phải kéo
dài và có sự nổ lực củabản thân từng em.
- Đốivới những bài học sinh viết sai chính tả, khi chấm bài giáo viên nên
sửa giúp em và nhắc nhở em cố gắng khắc phục.
- Đối với lớp có nhiều em sai chính tả khi dạy nếu phải sử dụng những
từ mới giáo viên nên viết trên bảng để tạo thói quen về ý thức viết đúng
từ cho học sinh .
- Khi trả bài viết giáo viên có thể nêu tên , phê trong bài hoặc dùng
hình thức viết phạt, trừ điểm nhẹ , nhằm mục đích tác động vào ý thức
học sinh.
4/. Bài viết số 5 : (tiết 61, 62)
– Bài này học sinh làm ở lớp .
– Đề này giáo viên nên cho về tác phẩm truyện . – Khi học tác phẩm truyện, học sinh thường có hạn chế chung
là khi làm bài về phân tích tác phẩm các em thường kể lại tác phẩm và không
thuộc dẫn chứng nên khi phân tích thường làm sơ sài không thuyết phục
người đọc .
– Khi viết đề xong, giáo viên ghi lưu ý trên bảng .

Lưu ý : Nắm chắc dẫn chứng và nội dung nghệ thuật tác phẩm .
– Đây là vấn đề thuộc về kiến thức nhưng có mối liên hệ với kỹ
năng làmvăn .
– Trong thực tế khi chấm bài, giáo viên thường gặp những
trường hợp học sinh do không thuộc dẫn chứng nên đã diễn xuôi hoặc viết
không chính xác cả ý cũng như dẫn chứng .
+ Bài làm về “Rừng xà nu”

 Bắt được con cọp cái và c
ọp con
tất sẽ dụ được cọp đực trở về.
 Chỉ tiếc không sống được tới ngày
 Nếu mày không bắt được cọp cha
thì ta bắt cọp con và cọp mẹ thì nó lồi ra
thôi. Cầm vủ khí đứng dậy với dân làng .
 Nó treo cổ anh Xút lên cây vả đầu
làng …. Chặt đầu bà Nhan cột tóc treo
đầu súng .
 Nếu ra thì mầy sẽ chết rồi ai sẽ chỉ
huy anh em .
 Chúng treo cổ ông Xích bà Nha vì
đi nuôi cách mạng .

+ Bài làm về tác phẩm “ Vợ chồng A phủ”

 Trai đến đứng nhẵn cả chân vách
đầu buồng Mỵ
 Mỵ rút con dao nho cắt lúa , cắt nút
dây mây
 Trai đến đứng láng bóng chân vách
đầu buồng Mỵ

Lưu ý : Viết văn gọn , rõ và có cảm xúc chống Pháp. Ba tham gia cách mạng và làm công tác văn nghệ năm 1948 ở
Việt Bắc , bà nghe tin quê hương bị giặc xâm chiếm …
+ Bài thơ “ Sóng” của Xuân Quỳnh, anh là một nhà thơ
thường viết về vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu ….
7/. Bài viết số 7 và các bài thi học kì :
– Tùy theo tình hình của từng lớp , ở bài số 7 , giáo viên đặt
thêm những yêu cầu cũ hoặc mới đối với học sinh .
Ví du: Giáo viên có thể đề ra những yêu cầu về lập luận trong một đoạn
văn hoặc mở bài, kết bài, chuyển đoạn trong văn nghị luận, về cách chọn dẫn
chứng và hành văn trong văn nghị luận đã được học .
– Hai bài thi học kì là để giáo viên kiểm tra kết quả, mức độ
chuyển biến của học sinh và điều chỉnh yêu cầu của mình.
IV/. KếT QUả :
– Với biện pháp này giáo viên có thể giúp học sinh yếu về diễn
đạt hiể u biết và ý thức hơn về việc rèn luyện diễn đạt của mình .
– Không tốn nhiều thời gian nhưng lại đạt được kết quả thực tế
từng bước phù hợp với từng đối tượng học sinh.
– Kết quả đạt được : 80% –> 90% diễn đạt trung bình trở lên . – Góp phần giải quyết tình trạng yếu về làm văn của học sinh
.
V/. NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ TồN TạI :
– Từ một vấn đề mang tính tổng hợp , giáo viên đã cụ thể hóa
để tác động trực tiếp đến học sinh .
– Giáo viên có thể linh động thay đổi nội dung yêu cầu đối với
mọi đối tượng học sinh .