Vietnam J. Agri. Sci. 2020, Vol. 18, No.12: 1160-1171

Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 2020, 18(12): 1160-1171
www.vnua.edu.vn

ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ YẾU TỐ ĐẾN CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT PHỤC VỤ XÂY
DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ Ở THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI
Trần Văn Khải1, Trần Trọng Phương2*, Nguyễn Thị Ngọc Lanh3
Ban Quản lý dự án Thiết chế cơng đồn, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam
2
Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam
3
Cục Kinh tế và Phát triển quỹ đất, Tổng cục Quản lý Đất đai

1

*

Tác giả liên hệ: [email protected]
Ngày chấp nhận đăng: 28.10.2020

Ngày nhận bài: 24.09.2020
TĨM TẮT

Cơng tác phát triển quỹ đất đóng vai trị rất quan trọng trong việc tạo lập quỹ đất sạch cho các dự án xây dựng cơ sở
hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng kinh tế xã hội. Nghiên cứu này được thực hiện để đánh giá thực trạng và xác định mức độ ảnh
hưởng của một số yếu tố đến công tác phát triển quỹ đất phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển đô thị trên địa bàn
thành phố Pleiku. Các phương pháp được kết hợp sử dụng trong nghiên cứu là điều tra, xây dựng thang đo, xử lý số liệu,
xác định tương quan. Kết quả cho thấy: Ảnh hưởng thuận ở mức độ rất cao có 6 yếu tố: Chính sách thu hút đầu tư; Giá
đất, tài chính đất đai; Quy hoạch sử dụng đất; Vị trí khu đất; Diện tích khu đất; Vai trị của già làng. Ảnh hưởng thuận ở
mức độ cao có 12 yếu tố: chính sách giao đất, cho thuê đất; Chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Chính

1160


Trần Văn Khải, Trần Trọng Phương, Nguyễn Thị Ngọc Lanh

hợp lý, hiu quõ nguữn ti nguyờn ỗt cỵa
thnh phứ trong thĈi gian tĉi.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thành phø Pleiku là đö th loọi I cỵa tợnh
Gia Lai, vi tức ỷ ử thð hố là 72,12%. Pleiku
có vð trí chiến lāợc quan trõng trong phát
triển kinh tế - xã hûi, qùc phịng, an ninh cỵa
Tõy Nguyờn (UBND thnh phứ Pleiku, 2017).
Cỏc d án trõng điểm đāợc đæu tā xåy dĆng Ċ
thành phø Pleiku nhā: Khu phø mĉi Hoa Lā Phü Đùng, Khu đư thð Cỉu Sít, Khu đư thð
Phāợng Hồng, nhà cơng vĀ Quån Đoàn 3,
Trung tåm Thāćng mäi Hûi Phú, mĊ rûng khu
công nghiệp Trà Đa, cĀm công nghiệp Diên
Phý„ cüng nhiều cơng trình hiện đäi khác nhā:
Qng trāĈng Đäi Đồn Kt, nõng cỗp quức lỷ
14 oọn qua thnh phứ Pleiku, nõng cỗp m
rỷng Sồn bay Pleiku (Trổn Vởn Khõi & Træn
Trõng Phāćng, 2020). Theo Træn Trõng Phāćng
& cs. (2019), việc triển khai hàng loät các dĆ án
đã tác đûng lĉn n cụng tỏc quõn lý s dng
ỗt cỵa thnh phứ, c bit cụng tỏc phỏt trin
qu ỗt ũng vai trủ rỗt quan trừng trong vic
tọo qu ỗt sọch cho xồy dĆng cć sĊ hä tỉng,
phát triển đư thð thành phø Pleiku hiu quõ,


Trong đị: n là sø phiếu cæn điều tra; N là
tùng sø hû gia ỡnh, cỏ nhồn cũ ỗt b thu hữi; e
l sai sø cho phép (5-15%).
Giai độn 2010-2017, Pleiku có 2.565 hû gia
ỡnh, cỏ nhõn b thu hữi ỗt cho cỏc d án xây
dĆng cć sĊ hä tỉng và phát triển đư thð (UBND
thành phø Pleiku, 2017). Vĉi sai sø cho phép
15%, sø phiếu cæn điều tra đāợc xác đðnh là
350 phiếu.

Bâng 1. Tổng hợp số lượng phỏng vấn cán bộ
Cán bộ

Số lượng phỏng vấn (người)

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Gia Lai

5

Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai

2

UBND thành phố Pleiku

1

Phòng Tài ngun và Mơi trường thành phố Pleiku


hoạch cần điều tra, phng vn
Phúng vỗn 30 doanh nghiờp c giao ỗt,
thuờ ỗt (thc hin cỏc d ỏn cú din tớch
ỗt trờn 10ha; sø vøn đỉu tā xåy dĆng trên 50
tỷ đ÷ng).
Phóng vỗn 30 cỏn bỷ ỏnh giỏ õnh hng
cỵa cụng tỏc phỏt trin qu ỗt ti xõy dng c
s họ tổng v phỏt trin ử th cỵa thnh phứ
Pleiku (Bõng 1).
2.3. Xử lý, phân tích và tổng hợp số liệu
2.3.1. Xây dựng thang đo
Thang đo Likert đāợc sĄ dĀng để đánh giá
các nhóm yếu tø tác đûng đến phát triển qu ỗt
theo 5 mc: rỗt cao, cao, trung bỡnh, thỗp, rỗt
thỗp. Chợ sứ ỏnh giỏ chung l sứ bỡnh quõn cỵa
sứ lng ngi trõ li theo tng mc ỷ ỏp dng
v h sứ cỵa tng mc ỷ, trong ũ mc ỷ rỗt
thỗp c gỏn h sứ 1; rỗt cao c gán hệ sø 5.
(Likert R., 1932)
2.3.2. Xác định mối tương quan
Tāćng quan giąa các yếu tø ânh hāĊng đến
công tác phỏt trin qu ỗt xõy dng c s họ
tổng v phát triển đư thð thành phø Pleiku đāợc
xác đðnh bìng Spearman Rank Corrrelation
Coefficient trong SPSS 22.0 vĉi măc ý nghïa
0,05. Măc đû quan hệ đāợc đánh giá thöng qua
bâng phân cỗp th hin theo kt quõ nghiờn cu
(Hair & cs., 2006; Hoàng Trõng & Chu Nguyễn
Mûng Ngõc, 2008).
2.4. Phương pháp so sánh

3.2.1. Hiện trạng sử dụng đất nm 2017 ca
thnh ph Pleiku
Tựng din tớch t nhiờn cỵa Pleiku nởm
2017 l 26.076,86ha, gữm 03 nhũm ỗt chớnh
nh sau: Nhũm ỗt nụng nghip l 18.879,62ha,
chim 72,40% tựng din tớch t nhiờn; Nhũm ỗt
phi nụng nghip l 6.861,88ha, chim 26,31%
tựng din tớch t nhiờn; Nhũm ỗt cha s dng
l 335,36ha, chiếm 1,29% tùng diện tích tĆ
nhiên (UBND thành phø Pleiku, 2018).
3.2.2. Biến động sử dụng đất giai đoạn
2010-2017 của thành ph Pleiku
Nhúm ỗt nụng nghip: Nởm 2017 tởng
1.068,72ha so vi nởm 2010, c th ỗt trững
lýa tởng 10,40 ha, ỗt trững cồy hng nởm khỏc
tởng 541,18ha, ỗt cồy lồu nởm tởng
1.498,94ha
Nhúm ỗt phi nụng nghip: Nởm 2017, din
tớch ỗt tọi nửng thửn tởng 35,30ha; ỗt tọi
ử th tởng 270,25ha; ỗt phỏt trin họ tổng,
giao thửng, ỗt thng mọi dch v, sõn xuỗt
phi nụng nghip u tởng; ỗt c s tụn giỏo
tởng 6,92ha
ỗt cha s dng:
964,39ha so vi nởm 2010.

Nëm

2017 giâm


cỵa tự chc xó hûi; Tham gia giám sát, quân lý
quá trình thĆc hiện dĆ án).

Hình 1. Cơ cấu hiện trạng sử dụng đất 2017 của thành phố Pleiku

18.880
17.811

20.000
18.000
16.000
14.000
12.000

2017

10.000
6.862

2010

7.089

8.000
6.000
4.000
1.300

2.000


thc hin.
Yu t chớnh sỏch giao ỗt, cho thuờ ỗt cú
mứi quan h thuên Ċ măc đû cao vĉi Lêp và quân
lý quy hoọch (rs = 0,659; P
Ban hành và tổ chức
T Đ, GPMB, giao
Lập và quản lý
thực hiện
và quản lý
quy hoạch
các văn bản pháp luật
việc thực hiện QSDĐ

Định
giá đất

Sử dụng
có hiệu quả
quỹ đất

0,629**

0,846**

0,702**

0,792**

0,783**

**

**



0,526**

0,655**

0,503**

0,605**

0,555**

Chính sách phát triển đơ thị

0,300**

0,432**

0,353**

0,362**

0,411**

Ghi chú: THĐ: Thu hồi ỗt; GPMB: Giõi phúng mt bng; QSD: Quyn s dng ỗt; ** P

0,760**

Kinh phí từ ngân sách Nhà nước

0,508**

0,737**

0,633**

0,685**

0,650**

**

**

**

**

ếu tố tài chính

Kinh phí vay từ tổ chức tín dụng

0,501

0,630

các dĆ án bð ânh hāĊng.
Yếu tố kinh phí vay từ tổ chức tín dụng có
møi quan hệ thuên Ċ măc đû cao vĉi ban hành và
tù chăc thĆc hiện các VBPL (rs = 0,501; P

1165


Ảnh hưởng của một số yếu tố đến công tác phát triển quỹ đất phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển đô thị ở
thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai

VBPL (rs = 0,632; P
quy hoạch việc thực hiện QSDĐ

ếu tố quy hoạch

Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội

Định
giá đất

Sử dụng
có hiệu quả
quỹ đất

0,521**

0,696**

0,539**

0,671**

0,649**

**

**

**

**

0,381**

0,269**

0,349**

0,341**

Ghi chú: THĐ: Thu hồi ỗt; GPMB: Giõi phúng mt bng; QSD: Quyn s dng ỗt; ** P
**

ếu tố cơ sở hạ tầng

Chỉnh trang đô thị
ạ tầng giao thơng
Điện và cấp, thốt nước

0,466

0,627

0,595

0,611

0,536**

0,411**

0,649**

0,476**

0,624**

0,513**

0,363**


ỵy, chớnh quyn a phng hiu rụ hn nguyn
vừng, kin ngh chớnh ỏng cỵa ngi dõn trong
cỏc vỗn thc hin bữi thng, hỳ tr, tỏi nh
c, thu hữi ỗt để thĆc hiện các dĆ án đæu tā
xây dĆng cć s họ tổng v phỏt trin ử th cỵa
thnh phứ Pleiku.
Yếu tố vai trị truyền thơng, thơng tin có møi
quan hệ thuên Ċ măc đû cao vĉi ban hành và tù
chăc thĆc hiện các VBPL (rs = 0,500; P
quy hoạch

T Đ, GPMB, giao
và quản lý việc
thực hiện QSDĐ

Định
giá đất

Sử dụng
có hiệu quả
quỹ đất

Vai trị của lãnh đạo địa phương (phường, xã)

0,557**

0,717**

0,614**

0,702**

0,677**

**

**

**


0,607**

0,486**

0,549**

0,501**

**

**

**

**

0,179**

Tham gia giám sát, quản lý quá trình thực
hiện dự án

0,152

0,267

0,296

0,221



Quy hoọch s dng ỗt; V trớ khu ỗt; Din tớch
khu ỗt; Vai trũ cỵa già làng.
Ảnh hāĊng thuên Ċ măc đû cao có 12 yu tứ
l chớnh sỏch giao ỗt, cho thuờ ỗt; Chớnh sỏch
thu hữi ỗt, bữi thng, hỳ tr, tỏi nh c;
Chớnh sách xây dĆng cć sĊ hä tỉng; Kinh phí tĂ
ngân sách nhà nāĉc; Kinh phí vay tĂ tù chăc tín
dĀng; Quy hộch tùng thể PTKTXH; Quy hộch
chung xây dĆng đư thð; Chỵnh trang đư thð; Hä
tỉng giao thơng; Vai trị cỵa lónh ọo a
phng (phng, xó); Vai trũ truyn thụng,
thụng tin; Vai trũ cỵa tự chc xó hỷi.
Cỏc yu tứ ânh hāĊng thn Ċ măc đû trung
bình có 4 yếu tứ l gúp vứn bỡng quyn s dng
ỗt; Quy hoọch ngành (Giao thưng, thāćng mäi
dðch vĀ„); Chính sách phát triển ử th; in v
cỗp, thoỏt nc.


Trần Văn Khải, Trần Trọng Phương, Nguyễn Thị Ngọc Lanh

Ảnh hng thuờn mc ỷ rỗt thỗp l yu
tứ tham gia giám sát, quân lý quá trình thĆc
hiện dĆ án.
3.4. Đề xuất âi pháp cho công tác phát
trýển quỹ đất tại thành phố Pleiku
3.4.1. Giâi pháp về cơ chế, chính sách
Yếu tø chính sách phát triển đư thð có møi
quan hệ thuên Ċ măc đû trung bình. Vì vêy,

3.4.3. Giâi pháp về quy hoạch và phát triển
cơ sở hạ tầng
Yếu tø quy hộch ngành (giao thưng, thāćng
mäi dðch vĀ„), yếu tứ in v cỗp, thoỏt nc cú
mứi quan h thuờn Ċ măc đû trung bình. Vì vêy,
cỉn đèy mänh thĆc hiện xã hûi hố đỉu tā phát
triển cć sĊ hä tæng, mĊ rûng các phāćng thăc
đæu tā nhā thu hýt cỏc nguữn vứn hỡnh thc xó
hỷi hoỏ; ựi ỗt lỗy hä tỉng áp dĀng cho các
tuyến đi qua đư thð; mĊ rûng áp dĀng mơ hình
“Quỹ đỉu tā phát triển đư thð”. Để täo đāợc các
ngn vøn và đa däng ũng gũp cho s phỏt
trin cỵa thnh phứ Pleiku trong thĈi gian tĉi.
3.4.4. Giâi pháp về nâng cao vai trò
cộng đồng
Yếu tø tham gia giám sát, quân lý quá trình
thĆc hiện dĆ án có møi quan hệ thuên Ċ măc ỷ
thỗp. Vỡ vờy, UBND thnh phứ Pleiku tip tc
cú giõi pháp nâng cao vai trị cûng đ÷ng đāợc
thĆc hiện theo hỡnh thc cỹng ũng gũp c s
vờt chỗt gia ngi dân và dĆ án đã và đang
đāợc triển khai nhā xåy dĆng sân thể thao, giao
thöng trong khu dån cā... Cỏc hoọt ỷng cú s
tham gia cỵa ngi dõn cựng chính quyền đða
phāćng trong việc tham gia, giám sát dĆ án.
Đ÷ng thĈi kết hợp huy đûng ngāĈi dân tham gia

1170

cüng đða phāćng đòng gòp ngån sách để xây

thoỏt nc; Gúp vứn bỡng quyn s dng ỗt.
- nh hng thuờn mc ỷ rỗt thỗp: yu
tứ tham gia giỏm sỏt, quân lý quá trình thĆc
hiện dĆ án.
Để nâng cao hiệu quõ trong vic phỏt trin
qu ỗt xõy dng c s hä tỉng và phát triển đư
thð trên đða bàn thành phø Pleiku cỉn thĆc hiện
đ÷ng bû các giâi pháp: Giâi pháp về cć chế,
chính sách; giâi pháp về tài chính, giỏ ỗt; giõi
phỏp v quy hoọch v phỏt trin c sĊ hä tỉng;
Giâi pháp về nâng cao vai trị cûng đ÷ng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Hồng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008). Phân
tích dữ liệu trong nghiên cứu với SPSS. Nhà xuất
bản Hồng Đức.
Hair J.F., Black W.C., Babin B.J., Anderson R.E. &
Tatham R.L. (2006). Multivariate data analysis (6th
ed.). Pearson Prentice Hall.

Likert R. (1932). A Technique for the Measurement of
Attitudes, Archives of Psychology. New York
University, USA. 140(55).
Trần Trọng Phương, Trần Văn Khải, Nguyễn Đình
Trung, Nguyễn Thị Thu Hiền & Phan Văn Khuê
(2019). Đánh giá công tác phát triển quỹ đất phục
vụ xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển đô thị trên
địa bàn thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai. Tạp chí
Nơng nghiệp và Phát triển nông thôn. 1: 154-162.
Trần Văn Khải & Trần Trọng Phương (2020). Đánh giá