Những giải pháp tích cực trong quá trình giáo dục học sinh cá biệt lớp đầu cấp – Bậc THCS
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Học sinh cá biệt biểu hiện nhiều dạng khác nhau nhưng dư luận xã hội
lo lắng nhất hiện nay là “tệ nạn” bạo lực học đường gia tăng và phức tạp.
Thống kê mới nhất của ngành giáo dục, từ đầu năm học 2009 – 2010 đến
tháng 7-2010, trên phạm vi toàn quốc, đã có 1.598 vụ học sinh đánh nhau
trong và ngoài trường. Chuyện học sinh đánh nhau, thời nào cũng có. Song,
điều bất bình thường là hiện nay đánh nhau “hội đồng”, nữ sinh làm nhục bạn
ngày càng nhiều, học sinh khác đứng xem, không can ngăn mà còn quay clip
phát tán trên mạng, coi đó là “chiến tích”. Học sinh câu kết với thanh – thiếu
niên xấu đã bỏ học ngoài xã hội, tổ chức đánh nhau “dằn mặt” đối thủ rất dã
man. Nguyên nhân “xuống cấp” đạo đức của học sinh có nhiều: Ít được học kỹ
năng sống; tác động xấu của mặt trái cơ chế thò trường; trò chơi điện tử mang
tính bạo lực; gia đình thiếu quan tâm chăm sóc;…, kể cả sức ép của dư luận tạo
một áp lực lớn cho các thầy – cô giáo, khiến thầy cô “ngại” nghiêm khắc với
trò, nhà trường né tránh kỷ luật.
Bên cạnh đó, nhiều gia đình gặp không ít khó khăn, không đủ điều kiện
nuôi con ăn học cho nên đã cho con ở nhà giúp việc gia đình và cho đi làm ăn
xa, một số gia đình có nhận thức kém nên không quan tâm gì đến việc học của
con em, giao hẳn cho nhà trường, dẫn đến việc học tập của con ngày càng
giảm sút, nhiều em có biểu biện xấu về mặt đạo đức ngày càng tăng.
Trước thực trạng này, bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm cho nên
có cảm nghỉ mình phải làm sao đó và phải có trách nhiệm giáo dục các em trở
thành người học sinh ngoan, vì đa số các em chưa ý thức được việc của mình
làm.
Vậy chúng ta là giáo viên có hiểu nguyên nhân dẫn đến những việc làm
đó không? Tại sao chúng ta không tìm ra biện pháp giáo dục học sinh các biệt.
Từ những câu hỏi đặt ra đó, tôi đã quyết đònh tìm hiểu, viết sáng kiến kinh
nghiệm và đã chọn đề tài nêu ở trên.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Xuất phát từ mục đích ý nghóa của nhà trường xã hội chủ nghóa là đào
với thanh niên – thiếu niên xấu đã nghỉ học bên ngoài.
b. Đặc điểm của học sinh cá biệt:
- Thực trạng những mặt xấu của xã hội, sự thiếu quan tâm của gia đình,
những éo le trong cuộc sống gia đình đã ảnh hưởng rất lớn đến sự hư đốn của
học sinh. Hay nói cách khác là đạo đức của học sinh yếu kém. Tình huống
này, vai trò người thầy rất quan trọng trong việc rèn luyện giáo dục các em
Trang 2
Những giải pháp tích cực trong quá trình giáo dục học sinh cá biệt lớp đầu cấp – Bậc THCS
chưa ngoan trở thành học sinh ngoan. Tác động của giáo viên cộng hưởng với
năng lực tự học, tự rèn luyện của học sinh tạo ra chất lượng hiệu quả cao. Ở
cấp THCS, đặc biệt là học sinh đầu cấp – khối 6, điều đáng lo ngại cho giáo
viên là tỉ lệ học sinh chưa tốt về mặt đạo đức tương đối cao. Có rất nhiều
nguyên nhân mà đặc biệt đáng chú ý là nhận thức và suy nghó của các em còn
non nớt.
- Khi đạo đức yếu kém thì học lực cũng tỉ lệ thuận với nó. Điều này sẽ
dẫn đến hệ quả, các em kiến thức bò hỏng dẫn đến mất căn bản; điểm kiểm tra
thấp so với các bạn cùng lớp làm các em mặc cảm đưa đến hiện tượng sợ bò
kiểm tra, tiếp theo là chán học và cuối cùng nảy sinh bỏ học. Những em này
phát sinh tính xấu là nói dối thường xuyên nhằm tìm cách che đậy hoặc chối
tội. Chính từ hiện tượng đó đã cho tôi những suy nghó và tìm biện pháp giúp
các em lấy lại kiến thức căn bản, tinh thần học tập và ngoan ngoãn hơn.
2. Biện pháp tổ chức:
- Giáo dục học sinh “hư” là vấn đề nan giải không chỉ đối với ngành
giáo dục mà ngay cả nhiều phụ huynh cũng “bó tay” bất lực với con em mình.
Tuy nhiên, nhờ những nỗ lực trong công việc cảm hóa, công việc khó khăn
này cũng đã mang lại không ít những thành công.
- Giáo dục học sinh cá biệt, thầy cô giáo phải biết áp dụng nhiều biện
pháp khác nhau, tài cảm hóa học sinh hư của giáo viên là “bắt trúng bệnh”, từ
đó chọn “thuốc” cho phù hợp. Có học sinh thì dùng biện pháp khoan dung,
nhưng có học sinh thì phải biết cứng rắn, nghiêm khắc.
- Không nên só nhục, xúc phạm đến các em.
- Tránh hình thức ápđđặt dọa dẫm, buột các em phải làm theo … vì điều
đó sẽ không đem lại kết quả gì.
- Kết hợp giữa ba môi trường giáo dục gia đình – nhà trường và xã hội.
- Tạo nhiều sân chơi cho học sinh cũng là một hình thức giáo dục.
- Một số biện pháp giáo dục cụ thể:
+ Đầu tiên, tôi tìm hiểu nguyên nhân, trong cái chung có cái riêng của
từng đối tượng, hoàn cảnh gia đình, năng lực bản thân, ảnh hưởng bạn bè,…
trên cơ sở coi trọng giáo dục hơn trừng phạt. Tùy theo mặt học lực hay hạnh
Trang 4
Những giải pháp tích cực trong quá trình giáo dục học sinh cá biệt lớp đầu cấp – Bậc THCS
kiểm mà đònh hướng cách rèn luyện nhưng từ một mục đích chung là hướng
các em vào lối sống tập thể, biết hòa mình và thấy được tình yêu thương của
tập thể lớp, đó là cốt lõi đầu tiên để đánh vào tư tưởng suy nghó ban đầu của
học sinh.
+ Nếu học sinh phạm lỗi trầm trọng cũng có thể tùy từng trường hợp
hay tùy đối tượng mà xử lí, không nên xử lí một cách quá cứng nhắc. Dù là lỗi
lầm lớn nhưng các em biết nhận lỗi và sửa lỗi thì tôi luôn tạo cho học sinh đó
cơ hội tự làm chủ bản thân, có niềm tin nghò lực để vươn lên. Thế nhưng
những học sinh phạm lỗi không đáng kể nhưng thường xuyên thì không thể bỏ
qua mà xử lí một cách linh động tùy đối tượng. Dù các em vi phạm ở mức độ
nào, tôi cũng xử lí trên cơ sở giáo dục bằng cách cho các em chuộc lỗi, làm
một việc tốt, giao cho học sinh đó thời gian để thử thách.
+ Đối với học sinh không thuộc bài, không làm bài do lười học dẫn đến
kết quả học tập yếu kém. Tôi đã tổ chức đôi bạn học tốt, nhóm học tốt. Cách
dạy này đã có từ lâu, thay vì bắt học sinh giỏi kèm và kiểm tra học sinh kém
thì tôi lại phân nhóm và trao cho học sinh kém đó làm nhóm trưởng tạm thời.
Vai trò này để em thấy được lòng tin ở giáo viên và bản thân các em phải có
trách nhiệm và gương mẫu hơn.
+ Đối với những học sinh có cố gắng trong học tập nhưng trước đó đã