ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN V TON

QUảN Lý VĂN HóA NHà TRƯờNG TRUNG HọC CƠ Sở
TRÊN ĐịA BàN HUYệN SóC SƠN, THàNH PHố Hà NộI
TRONG GIAI ĐOạN HIệN NAY

LUN VN THC S QUN Lí GIO DỤC

HÀ NỘI - 2020


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN V TON

QUảN Lý VĂN HóA NHà TRƯờNG TRUNG HọC CƠ Sở
TRÊN ĐịA BàN HUYệN SóC SƠN, THàNH PHố Hà NộI
TRONG GIAI ĐOạN HIệN NAY

LUN VN THC S QUN Lí GIO DỤC
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số
: 8 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. ĐẶNG QUỐC BẢO

HÀ NỘI - 2020

cạnh động viên, khích lệ tác giả trong suốt q trình học tập, nghiên cứu.
Với sự nỗ lực hết sức của bản thân tác giả đã cố gắng hoàn thành luận văn với
nội dung đầy đủ, sâu sắc, có hướng mở. Tuy nhiên, do hạn chế về nhận thức và thời
gian nghiên cứu, luận văn chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất
mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của q thầy cơ giáo, các anh chị và các bạn đồng
nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Vũ Toàn

ii


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CB

:

Cán bộ

CBQL

:

Cán bộ quản lý

ĐHGD

:


Học sinh

NV

:

Nhân viên

QLGD

:

Quản lý giáo dục

STT

:

Số thứ tự

TDTT

:

Thể dục thể thao

THCS

:


1.3.2. Các yếu tố cấu thành văn hóa nhà trường ......................................................... 16
1.3.3. Cấu trúc và biểu hiện của văn hóa nhà trường .................................................. 20
1.4. Đặc trưng quản lý văn hóa nhà trường ............................................................. 24
1.4.1. Mục đích quản lý văn hóa nhà trường ................................................................ 24
1.4.2. Nội dung quản lý văn hóa nhà trường ................................................................ 25
1.4.3. Vai trị của Hiệu trưởng trong việc quản lý văn hóa nhà trường ....................... 28
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý văn hóa nhà trường ở các trường
trung học cơ sở ................................................................................................. 29
1.5.1. Các yếu tố khách quan ........................................................................................ 30
1.5.2. Các yếu tố chủ quan ............................................................................................ 31
Tiểu kết chương 1 ........................................................................................................ 34

iv


CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY..... 35
2.1. Khái quát đặc điểm tình hình địa phương và ngành giáo dục và đào tạo
huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội ................................................................. 35
2.1.1. Khái quát về Huyện Sóc Sơn – Thành phố Hà Nội ........................................... 35
2.1.2. Ngành Giáo dục - Đào tạo huyện Sóc Sơn ......................................................... 35
2.2. Giới thiệu khảo sát ............................................................................................... 36
2.2.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................... 36
2.2.2. Nội dung khảo sát................................................................................................ 36
2.2.3. Phương pháp khảo sát ......................................................................................... 37
2.2.4. Đối tượng khảo sát .............................................................................................. 37
2.3. Kết quả khảo sát ................................................................................................... 37
2.3.1. Thực trạng văn hóa nhà trường ở các trường THCS trên địa bàn huyện
Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay ...................................... 37

3.2.4. Biện pháp 4: Phát huy vai trò chủ thể của giáo viên và học sinh trong tổ
chức các phong trào thi đua, xây dựng nếp sống văn minh trong nhà trường.... 71
3.2.5. Biện pháp 5: Đôn đốc thực hiện kỷ cương, nề nếp dạy và học, thực hiện
tốt các chuẩn mực đạo đức và các hành vi văn hóa .......................................... 74
3.2.6. Biện pháp 6: Kiến tạo cảnh quan sư phạm xanh - sạch - đẹp kết hợp với
tăng cường cơ sở vật chất nhà trường ............................................................... 75
3.2.7. Biện pháp 7: Phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cộng đồng trong việc
giáo dục văn hóa nhà trường cho học sinh. ....................................................... 78
3.2.8. Biện pháp 8: Thường xuyên kiểm tra, đánh giá trong quản lý văn hóa
nhà trường ......................................................................................................... 80
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp......................................................................... 81
3.4. Khảo nghiệm sự nhận thức về các biện pháp quản lý văn hóa nhà trường ..... 82
3.4.1. Tính cấp thiết và tính khả thi .............................................................................. 83
3.4.2. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện các biện pháp................................ 87
Tiểu kết chương 3 ........................................................................................................ 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................................ 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................... 94
PHỤ LỤC

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1:

Nhận thức về tầm quan trọng của VHNT của CBQL, GV,

38


Mức độ biểu hiện của các hành vi vi phạm chuẩn mực, nội

47

quy của HS nhà trường
Bảng 2.7:

Nhận thức của CBQL, GV, HS trường thcs trên địa bàn

49

huyện Sóc Sơn về các nội dung giáo dục VHNT
Bảng 2.8:

Nhận thức của CBQL, GV, HS về các con đường giáo dục

50

VHNT
Bảng 2.9:

Thực trạng các con đường hình thành VHNT

Bảng 2.10: Đánh giá mức độ tự hào và niềm tin của các thành viên vào

52
58

tổ chức nhà trường
Bảng 3.1:

Các tầng bậc của văn hóa nhà trường

22

Sơ đồ 1.3

:

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý văn hóa nhà trường

30

Mức độ nhận thức của CBQL và GV, HS về giá trị cốt lõi

46

Biểu đồ 2.1 :

và hệ thống chuẩn mực văn hóa của nhà trường
Biểu đồ 3.1 :

Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết của các biện pháp

85

quản lý VHNT
Biểu đồ 3.2 :

Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản
lý VHNT

bảo làm giảm đi vẻ đẹp, mỹ quan của trường, điều kiện học tập của học sinh không
đảm bảo,… Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo đã chỉ rõ một số hạn chế của giáo dục hiện nay như: “…Phương pháp giáo dục,
việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất. Quản lý giáo dục
và đào tạo còn nhiều yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập
về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và

1


phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Đầu tư
cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả. Chính sách, cơ chế tài chính cho giáo dục và
đào tạo chưa phù hợp. Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng
sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn”[1]. Ở nước ta hiện nay, văn hóa nhà trường
đang là một trong những tâm điểm chú ý của dư luận, những bàn luận về vấn đề này
ngày càng xuất hiện nhiều trên các diễn đàn, trên các phương tiện thơng tin đại
chúng. Trong đó, những bàn luận về cơ sở vật chất lạc hậu, xuống cấp của các
trường học trên cả nước và đặc biệt là các trường vùng sâu, vùng xa. Những bàn
luận về văn hóa ứng xử trong nhà trường cũng rất đáng báo động, tình trạng thày
đánh trò, trò đánh thày đã xẩy ra, khiến dư luận và xã hội lo ngại. Hành vi bạo lực
học đường diễn biến phức tạp,… Chính vì vậy, việc xây dựng văn hóa nhà trường
đã trở thành nhiệm vụ cấp bách trong giai đoạn hiện nay.
Sóc Sơn là một huyện ngoại thành của Thủ đơ Hà Nội, có Cảng Hàng không
Quốc tế Nội Bài đặt trên địa bàn huyện là nơi đón nhận sớm nhất sự ảnh hưởng giao
thoa văn hóa của nhiều địa phương trong nước cũng như ngồi nước trước khi đến
với thủ đô Hà Nội. Do vậy, các trường phổ thơng ở huyện Sóc Sơn, trong đó có các
trường trung học cơ sở đã tiếp thu được các giá trị văn hóa mới của các nền văn hóa
khác nhau, để xây dựng văn hóa nhà trường riêng có của mình phù hợp với đặc thù
của huyện, bên cạnh sự phát triển nhanh, mạnh của huyện cũng có những tác động
tiêu cực tới văn hóa nhà trường. Tình trạng học sinh chạy theo lối sống văn hóa

4. Phạm vi nghiên cứu
4.1. Giới hạn thời gian khảo sát
Khảo sát và sử dụng số liệu nghiên cứu từ năm 2017 đến nay
4.2. Giới hạn về khách thể khảo sát
Khách thể khảo sát bao gồm 10 CBQL, 50 GV và 500 HS của các 5 Trường THCS
trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
5. Câu hỏi nghiên cứu
Thực trạng VHNT và công tác quản lý VHNT ở các trường THCS trên địa bàn
huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội hiện nay như thế nào? Những biện pháp nào để
quản lý VHNT hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay ?
6. Giả thuyết khoa học
Quản lý văn hóa nhà trường THCS trên địa bàn huyện Sóc Sơn trong giai đoạn
hiện nay bộc lộ rõ những hạn chế trong các khâu như: Lập kế hoạch, chỉ đạo thực
hiện, giám sát quá trình thực hiện, kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện, kế thừa và

3


phát huy những giá trị vật chất và giá trị tinh thần dẫn tới hạn chế trong việc xây dựng
văn hóa nhà trường đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay. Nếu đề xuất
và thử nghiệm được các biện pháp quản lý và xây dựng văn hóa nhà trường THCS
phù hợp, theo hướng tiếp cận văn hóa tổ chức và chức năng sẽ góp phần thực hiện tốt
mục tiêu giáo dục của các Trường THCS trên địa bàn huyện Sóc Sơn trong giai đoạn
hiện nay.
7. Nhiệm vụ nghiên cứu
7.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý VHNT cấp THCS.
7.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng văn hoá nhà trường và thực trạng quản lý VHNT
ở các Trường THCS trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong giai đoạn
hiện nay.
7.3. Đề xuất các biện pháp quản lý VHNT ở các Trường THCS trên địa bàn huyện

Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay.
Chương 2: Thực trạng cơng tác quản lý văn hố nhà trường ở các trường Trung
học cơ sở trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.
Chương 3: Biện pháp quản lý văn hoá nhà trường ở các trường Trung học cơ
sở trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay.

5


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Nghiên cứu văn hóa nhà trường
Giáo dục gắn liền với lịch sử loài người. Đối với nhân loại, giáo dục là
phương thức bảo tồn và bảo vệ kho tàng tri thức văn hố xã hội. Nhân dân Việt
Nam vốn có truyền thống hiếu học và một nền giáo dục lâu đời, trải qua các thời kỳ
lịch sử, cộng đồng người Việt đã tiếp thu và chọn lọc, hình thành nên đạo đức, tư
tưởng văn hóa Việt Nam. Nền tảng văn hóa ấy đã tạo nên bản sắc về nhân cách con
người Việt Nam.
Xét về bản chất, mỗi nhà trường là một tổ chức hành chính - sư phạm. Khía
cạnh tổ chức với đặc điểm như cơ cấu, chuẩn mực, quy tắc hoạt động, những giá trị,
điểm độc đáo của các cá nhân, những hoạt động chung, tạo nên những đặc điểm của
tổ chức.
Ở Việt Nam, VHNT là một khái niệm xuất hiện trong nhiều chục năm gần
đây, nhưng nội hàm của nó thì đã được đề cập từ lâu, trong nhiều tình huống của giáo
dục và đào tạo, nhất là ở thời kỳ đổi mới. VHNT đã được các nhà nghiên cứu giáo
dục coi là một yếu tố rất cơ bản của cơ chế phát triển đối với từng nhà trường cũng
như của tồn hệ thống các trường học nói chung, nó làm nền tảng và định hướng cho
sự phát triển và tiến bộ của nhà trường, và là một động lực quan trọng để thực hiện

dục còn hạn chế về năng lực quản lý, điều hành.
- Chất lượng giáo dục toàn diện tuy đã được cải thiện song chỉ đạt mức TB
của thành phố. Chất lượng mũi nhọn chưa cao. Chất lượng đại trà chưa đồng đều
giữa các vùng của huyện. Những yếu tố trên là một trong những nguyên nhân dẫn
đến việc quản lý văn hóa nhà trường cịn chưa được quan tâm.
VHNT từ lâu cũng đã được nghiên cứu ở nước ta nhưng là nghiên cứu ở
một số khía cạnh, biểu hiện cụ thể đơn lẻ như văn hóa học đường, văn hóa ứng xử,
văn hóa giao tiếp… trong nhà trường. Có thể kể đến cơng trình “Giáo dục giá trị xây dựng văn hóa học đường” của tác giả Phạm Minh Hạc; “Văn hóa giao tiếp
trong nhà trường” của tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân;“Văn hóa tổ chức – hình
thái cốt lõi của văn hóa nhà trường” của Phạm Quang Hn;“Xây dựng mơi
trường văn hóa ở nước ta hiện nay từ góc nhìn giá trị học” của tác giả Đỗ Huy;
“Môi trường giáo dục” của tác giả Phạm Đoan Hùng “; “Xây dựng văn hóa học

7


đường - Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường” của Viện
Nghiên cứu sư phạm - Trường ĐHSP Hà Nội; “Xây dựng mơi trường văn hóa cơ
sở” của tác giả Văn Đức Thanh ...
Nhìn chung, các tài liệu nghiên cứu trên đây chưa phải là những khảo cứu
chuyên sâu về VHNT, nhất là chưa đề cập đến công tác quản lý VHNT ở các
trường THCS.
1.1.2. Nghiên cứu về quản lý văn hóa nhà trường
Quản lý VHNT là một nội dung quan trọng của quản lý và lãnh đạo nhà
trường. Đã có nhiều cơng trình nghiên cứu của các tác giả trong nước nghiên cứu vấn
đề này. VHNT với tính trọn vẹn như văn hóa của một tổ chức đã được đề cập đến
trong các nghiên cứu gần đây về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
Chẳng hạn:
- Cơng trình Những vấn đề cơ bản của Khoa học quản lý giáo dục của Trần
Kiểm (2008): tác giả xem xét văn hóa nhà trường và xây dựng văn hóa nhà

văn hóa nhà trường ở các địa bàn, khu vực cụ thể với những đặc trưng về con người,
kinh tế, văn hóa, xã hội địa phương. Cho đến nay, mặc dù được quan tâm xong chưa
có nghiên cứu nào có tính hệ thống trong phân tích thực trạng cũng như đề xuất giải
pháp cho xây dựng VHNT một cách bài bản dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học.
Điều này ít nhiều gây ra khó khăn cho CBQL các nhà trường trong vấn đề xây dựng
môi trường văn hóa nhà trường thích ứng với u cầu mới hiện nay. Chính vì lẽ đó,
luận văn được nghiên cứu nhằm tìm kiếm các biện pháp xây dựng văn hóa nhà
trường ở các trường THCS huyện Sóc Sơn để đề ra những biện pháp có tính khả thi,
góp phần hiện thực hóa mục tiêu giáo dục các trường hiện nay.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.2.1.1. Quản lý
Khái niệm quản lý được đề cập dưới nhiều góc độ nghiên cứu.
Tác giả Đặng Quốc Bảo chỉ ra rằng: “Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự
phân công, hợp tác lao động” và “Đây là hoạt động để người thủ trưởng phối hợp
nỗ lực với các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng, trong tổ chức đạt được
mục tiêu đề ra”. [1], [4]
Theo cuốn Đại cương khoa học quản lý các tác giả Nguyễn Quốc Chí và
Nguyễn Thị Mỹ Lộc phân định rõ hơn về hoạt động quản lý là quá trình đạt đến mục

9


tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo
(lãnh đạo) và kiểm tra [5]. Từ đó khẳng định “Quản lý là sự tác động có định hướng,
có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) tới đối tượng quản lý - trong tổ chức
- nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.
Nói đến quản lý là đề cập đến hệ thống bao gồm: chủ thể; đối tượng quản lý;
mục tiêu quản lý; công cụ, phương tiện quản lý; cách thức quản lý (có ý thức, bằng
quyền lực, theo quy trình) và mơi trường quản lý. Những nhân tố đó có quan hệ và

theo nguyên lý giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”. Đồng thời, Ông nhấn mạnh
quản lý nhà trường phải tập trung vào quản lý con người (cán bộ, giáo viên) – những
người làm nên các hoạt động và thực hiện các hoạt động thúc đẩy giáo dục và dạy
học nhà trường phát triển. [7]
Có thể thấy, quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có mục đích, kế
hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý (Ban giám hiệu, các bộ phận chức năng, các
cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục cấp trên) nhằm làm cho q trình giáo dục nói
chung và các hoạt động giáo dục - dạy học cụ thể được tiến hành trong nhà trường
đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục của cấp học, bậc học và các mục tiêu phát
triển nhà trường. Trong nhà trường, Hiệu trưởng có vai trị quan trọng, ảnh hưởng đến
xu hướng hành động, định hướng giá trị và tư tưởng, tình cảm của các thành viên nhà
trường, thúc đẩy chiều hướng phát triển của VHNT. Bên cạnh đó, các đặc điểm giáo
viên, người lao động, học sinh, mối quan hệ của nhà trường với phụ huynh học sinh và
các lực lượng xã hội cũng là những vấn đề quản lý nhà trường cần quan tâm.
1.2.2. Văn hóa, văn hố tổ chức, văn hóa nhà trường
1.2.2.1. Văn hóa
Ở Việt Nam, định nghĩa về văn hóa được coi là khá đầy đủ và tồn diện: “Văn
hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và
tích lũy qua q trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi
trường tự nhiên và xã hội” của Trần Ngọc Thêm. [19]
Như vậy, có thể thấy: Văn hóa là sản phẩm của loài người, được tạo ra và phát
triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. VH tham gia duy trì sự bền
vững và trật tự xã hội, vào việc tạo nên con người, Tính lịch sử của VH được truyền
từ thế hệ này sang thế hệ khác thơng qua q trình xã hội hóa. Và như thế văn hóa là
một khái niệm hết sức phức tạp. Khi nói đến VH là đề cập đến 4 đặc trưng như: tính
giá trị, tính nhân sinh, tính lịch sử, tính hệ thống.
1.2.2.2. Văn hóa tổ chức
Theo Greert Hofstede định nghĩa: “Đó là một tập hợp các chuẩn mực, các giá

11

+ VHNT là kết quả hoạt động chung và có tác dụng thúc đẩy NT phát triển.
1.2.3. Quản lý văn hóa nhà trường
- Quản lý VHNT là một nội dung của quản lý NT có ý nghĩa quan trọng trong

12


xây dựng môi trường dạy và học hiệu quả, tạo ra những điều kiện về môi trường cho
học sinh học tích cực, giáo viên khơng ngừng cải thiện hoạt động dạy học và phát
triển nghề nghiệp liên tục.
- Quản lý VHNT là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp
quy luật của chủ thể quản lý đến toàn bộ các giá trị, niềm tin và các chuẩn mực xử sự
trong nhà trường, đến các hoạt động và các thành viên của nhà trường... nhằm đảm
bảo xây dựng mơi trường giáo dục lành mạnh, tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện ở HS. Chủ thể quản lý ở đây trước hết là Hiệu trưởng, Ban giám hiệu, các
bộ phận chức năng, các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục có liên quan.
Có thể nói các khái niệm trên tuy có những cách tiếp cận khác nhau về hoạt
động quản lý, song đều có điểm chung là tầm quan trọng của việc tập hợp, thuyết
phục, thúc đẩy các thành viên trong tổ chức thực hiện mục tiêu đề ra. Từ những phân
tích trên có thể đưa ra khái niệm quản lý văn hóa nhà trường THCS như sau:
Quản lý văn hóa nhà trường THCS là sự tác động có định hướng, có mục
đích, có hệ thống thông tin của chủ thể quản lý tới khách trể quản lý nhằm tạo ra
hoặc gìn giữ, phát triển các giá trị vật chất và các giá trị tinh thần của nhà trườngđể
thực hiện mục tiêu giáo dục và truyền lại cho các thế hệ sau.
1.3. Tiếp cận vấn đề lý luận về văn hóa nhà trường
1.3.1. Vai trị của văn hóa nhà trường
1.3.1.1. Tầm quan trọng của văn hóa nhà trường
Cũng như sự tồn tại của giáo dục, văn hố xuất hiện từ khi có lồi người, có
xã hội. Văn hố tồn tại khách quan và tác động vào con người sống trong nó. Nếu
mơi trường tự nhiên là cái nôi đầu tiên nuôi sống con người, để lồi người hình

dục bằng cách làm cho nó trở nên trở nên mạnh mẽ thơng qua tất cả các mối liên kết
trong nhà trường và tích cực thơng qua tầm nhìn và giá trị của nhà trường.
Hầu hết các nhà nghiên cứu đều thừa nhận sự ảnh hưởng của VHNT đến chất
lượng giáo dục khi so sánh hai mơi trường VHNT: mơi trường VHNT tích cực và
mơi trường VHNT độc hại. Một mơi trường văn hóa tích cực sẽ góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục trong nhà trường. Ngược lại, mơi trường VHNT có những yếu tố
độc hại sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Mơi trường văn hóa ảnh hưởng xấu đến chất lượng giáo dục khi chứa đựng các
yếu tố tiêu cực. Đó có thể là việc dạy và học khơng phải là mối quan tâm chính của
nhà trường, học sinh sợ học và không muốn đến trường để học vì áp lực thành tích, vì

14


điểm số, vì bạo lực học đường; Giáo viên khơng tìm thấy niềm vui trong cơng việc ,
khơng có động lực làm việc, ln nghi ngờ, hồi nghi lẫn nhau,... Hiệu trưởng áp đặt,
đối xử thiên vị, khơng vì mục tiêu phát triển nhà trường mà vì lợi ích cá nhân....
Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc [15], tác động của VHNT thể hiện cụ thể
qua những ảnh hưởng đến GV, đến HS và đến mối quan hệ giữa GV - HS trong nhà
trường. VHNT ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục thông qua ảnh hưởng đến con
người - chủ thể các hoạt động trong tổ chưc ấy.
1.3.1.2. Ảnh hưởng của văn hóa nhà trường đến học sinh
VHNT tích cực là mục tiêu hướng đến trong xây dựng VHNT. VHNT tích cực
giúp người học cảm thấy thoải mái, vui vẻ. Qua đó kích thích được sự chủ động, tạo
động lực cho người học. Sự ảnh hưởng đến thái độ, tình cảm của nười học là yếu tố
tiềm tàng của sức mạnh VHNT. Thúc đẩy người học học tốt, thích học, ham học và
học có kết quả. HS thấy rõ trách nhiệm của mình; tích với GV, nhóm bạn để nỗ lực
đạt thành tích học tập tốt nhất.
VHNT giúp tạo ra một môi trường học tập lành mạnh, thân thiện với HS. Khi
học sinh thích đến lớp, gắn bó với trường, lớp thì đó là thành cơng của nhà trường.