BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…..…/……..

BỘ NỘI VỤ
..…/…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHAM MANH SISAMOUTH

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG
THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ẮT TẠ PƢ,
NƢỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…..…/……..

BỘ NỘI VỤ
..…/…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHAM MANH SISAMOUTH

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG
THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ẮT TẠ PƢ,

tính chất phức tạp của đề tài, trình độ của bản thân cịn hạn chế nên luận văn
khơng tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự giúp đỡ và góp ý của các
nhà khoa học, các thầy cô và các bạn để luận văn hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn

KHAM MANH SISAMOUTH


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1.Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................. 1
2.Tình hình nghiên cứu ..................................................................................... 3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................ 7
4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu .................................................................... 8
5. Phƣơng pháp nghiên cứu............................................................................... 8
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn ..................................................... 9
7. Kết cấu của luận văn ................................................................................... 9
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI
HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI.................................................................... 10
1.1. Cơ sở lý luận về hoạt động thƣơng mại ............................................... 10
1.1.1. Khái niệm thương mại và hoạt động thương mại ................................. 10
1.1.2. Chức năng của hoạt động thương mại.................................................. 12
1.1.3. Tác động và vai trò của hoạt động thương mại đối với phát triển kinh tế
- xã hội trên địa bàn tỉnh ................................................................................. 13
1.2. Quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại ............................... 15
1.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ................ 15
1.2.2. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại trên địa
bàn tỉnh ............................................................................................................ 17
1.2.3. Chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ............... 19

thương mại ...................................................................................................... 52
2.3.2. Các chính sách đối với hoạt động thương mại ..................................... 53
2.3.2.1. Chính sách hỗ trợ xúc tiến thương mại .............................................. 53
2.3.2.2. Cải cách thủ tục hành chính .............................................................. 55
2.3.3. Chiến lược, qui hoạch, kế hoạch phát triển đối với hoạt động thương mại .... 56
2.3.4. Bộ máy quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ..................... 58
2.3.5. Kiểm tra, giám sát đối với hoạt động thương mại ................................ 61
2.4. Đánh giá chung thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động
thƣơng mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ Pƣ ...................................................... 62
2.4.1. Những kết quả đã đạt được ................................................................... 62
2.4.2. Những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân ............................................ 63


TIỂU KẾT CHƢƠNG 2.................................................................................. 67
CHƢƠNG 3. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI Ở
TỈNH ẮT TẠ PƢ, CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO ............... 68
3.1. Phƣơng hƣớng phát triển hoạt động thƣơng mại ở tỉnh Ắt Tạ Pƣ đến
năm 2025 ........................................................................................................ 68
3.1.1. Phương hướng chung ............................................................................ 68
3.1.2. Phương hướng phát triển xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ.................... 69
3.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng
mại ở tỉnh Ắt Tạ Pƣ....................................................................................... 71
3.3. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại
ở tỉnh Ắt Tạ Pƣ thời gian tới ........................................................................ 73
3.3.1. Hồn thiện các cơng cụ quản lý nhà nước đối với hoạt động thương
mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ Pư........................................................................ 73
3.3.2. Hỗ trợ phát triển các loại hình, phương thức kinh doanh thương mại
theo hướng văn minh, hiện đại ........................................................................ 77
3.3.3. Nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến thương mại .............................. 79

giai đoạn 2013-2017 ..................................................................................................46
Sơ đồ 2.1: Tổ chức bộ máy quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại ở Cộng
hòa dân chủ nhân dân Lào .........................................................................................58


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sau gần 30 năm thực hiện đƣờng lối đổi mới do Đảng Nhân dân Cách
mạng Lào khởi xƣớng và lãnh đạo, công cuộc đổi mới của nƣớc Cộng hòa
Dân chủ Nhân dân Lào đã đạt đƣợc những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch
sử. Đất nƣớc đã thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và đang từng bƣớc
đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa; nền kinh tế đang phát triển theo
hƣớng kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa với nhịp độ tăng trƣởng
nhanh; đời sống nhân dân đƣợc cải thiện tích cực.
Cùng với cơng cuộc đổi mới của đất nƣớc, ngành thƣơng mại đã trải
qua q trình đổi mới tồn diện, kể cả đổi mới nhận thức và phƣơng thức hoạt
động. Với quá trình đổi mới chính sách, cơ chế thƣơng mại đã tạo ra những
thay đổi căn bản trong hoạt động thƣơng mại. Chính sách thƣơng mại của
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong q trình đổi mới đã có những thay
đổi cơ bản và đang chuyển từ chế độ chỉ huy của Nhà nƣớc sang cơ chế thị
trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc, từng bƣớc thực hiện tự do hóa thƣơng
mại. Chính sách thƣơng mại thời kỳ này đã có những bƣớc tiến phù hợp với
mục tiêu của chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội gắn với những thay đổi
trong nƣớc và quốc tế trong từng giai đoạn cụ thể. Nhờ đó mà hoạt động
thƣơng mại của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong những năm qua đã đạt
đƣợc những kết quả rất đáng khích lệ, đặc biệt là ở việc gia tăng kim ngạch
xuất nhập khẩu hàng năm, từng bƣớc đa dạng hóa mặt hàng gắn với chuyển
hƣớng và đa dạng hóa thị trƣờng xuất khẩu.
Tỉnh Ắt Tạ Pƣ nằm ở phía Đơng Nam Lào, giáp với hai nƣớc là Việt
Nam và Campuchia. Phía Bắc giáp với tỉnh Xê Kong, phía Tây giáp với tỉnh

Bên cạnh những kết quả đạt đƣợc, hoạt động quản lý nhà nƣớc đối với
thƣơng mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ Pƣ còn hạn chế nhƣ: quy hoạch phát triển
thƣơng mại còn bất cập, hỗ trợ các cơ sở thƣơng mại chƣa thiết thực… Trong
bối cảnh đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện
2


nay, cần thúc đẩy hoạt động thƣơng mại phát triển để từ đó có tác động lan
tỏa, thúc đẩy các ngành khác cùng phát triển. Do đó, cần tăng cƣờng vai trò
quản lý của nhà nƣớc đối với thƣơng mại để có định hƣớng phát triển hệ
thống kinh doanh, thị trƣờng, nguồn nhân lực… nhằm thúc đẩy thƣơng mại
tại tỉnh Ắt Tạ Pƣ phát triển ổn định và bền vững. Để góp phần tháo gỡ những
khó khăn, vƣớng mắc trong hoạt động quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại trong
điều kiện thực tế những biến đổi ở tỉnh Ắt Tạ Pƣ hiện nay, tác giả chọn đề tài:
“Quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ
Pư, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” làm đề tài luận văn tốt nghiệp
Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý cơng.
2. Tình hình nghiên cứu
Trong thời gian qua, vấn đề quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại đã đƣợc
nhiều tác giả nghiên cứu, đề cập ở các khía cạnh phân tích khác nhau. Sau đây
là một số hƣớng nghiên cứu có liên quan tới vấn đề này:
Nghiên cứu quản lý nhà nước về thương mại ở Việt Nam:
+ Tác giả Nguyễn Minh Đức (2007), Quản lý nhà nước đối với hoạt
động thương mại, du lịch ở tỉnh Sơn La trong q trình cơng nghiệp hóa, hiện
đại hóa, Luận án tiến sỹ kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Tác giả đã phân tích chức năng, vai trò và thực trạng quản lý nhà nƣớc về
thƣơng mại và du lịch ở tỉnh Sơn La, từ đó đề ra các giải pháp nhằm hồn
thiện nội dung quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại, du lịch của tỉnh Sơn La trong
thời gian tới.
+ Tác giả Hồ Thị Mai Hƣơng (2007), Quản lý nhà nước đối với thương

thƣơng mại trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
+ Tác giả Nguyễn Thị Thu Vân (2012), Quản lý nhà nước ngành
thương mại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sỹ kinh tế,
Đại học Đà Nẵng. Tác giả đã đi sâu phân tích vai trị, chức năng và thực trạng
quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại ở cấp huyện mà cụ thể là ở thành phố Hội
An, tỉnh Quảng Nam, từ đó đƣa ra các giải pháp, kiến nghị hoàn thiện một số
nội dung quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại của thành phố Hội An.
4


+ Tác giả Dƣơng Văn Tuấn (2013), Quản lý nhà nước về thương mại ở tỉnh
Bắc Giang, Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý, Học viện Chính trị - Hành
chính Quốc gia Hồ Chí Minh. Tác giả đã đi sâu phân tích nội dung, yêu cầu và các
yếu tố tác động đến quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại trên địa bàn cấp tỉnh. Đồng
thời tác giả cũng phân tích thực trạng quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại ở tỉnh Bắc
Giang giai đoạn 2008 – 2012, từ đó đề xuất một số giải pháp hồn thiện quản lý
nhà nƣớc về thƣơng mại ở tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.
+ Tác giả Hoàng Trọng Quyết (2014), Quản lý nhà nước đối với hoạt
động thương mại ở quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sỹ kinh
tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Luận văn đã phân tích đặc
điểm, nội dung và các nhân tố tác động, thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với
hoạt động thƣơng mại ở quận Ba Đình. Trên cơ sở đó, tác giá đánh giá về
quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại ở quận và đƣa ra định hƣớng,
giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại trên địa bàn Quận.
+ Tác giả Nguyễn Văn Mầu (2004), Thương mại, du lịch với những
mục tiêu và giải pháp 2005, Tạp chí Thƣơng mại, số 47.
+ Tác giả Nguyễn Thị Mơ (2005), Lựa chọn bước đi và giải pháp để
Việt Nam mở cửa vè dịch vụ thương mại, Nhà xuất bản Lý luận chính trị.
+ Tác giả Bùi Đức Hòa (2005), Những vấn đề đặt ra trong phát triển
thương mại dịch vụ ở nước ta trong những năm tới, Tạp chí Kinh tế và dự

+ Tác giả VilaysantiVong (2014), Tính cấp thiết của quản lý nhà nước
đối với hoạt động thương mại ở Cộng hịa Dân chủ Nhân dân Lào, Tạp chí
nghiên cứu lý luận chính trị - hành chính, bài viết đề cập đến sự cần thiết của
quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại, thực trạng và giải pháp nhằm
nâng cao hiệu lực trong quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại ở Cộng hòa Dân chủ
Nhân dân Lào.
+ Tác giả Khamphuvan Laxachac (2015), Quản lý nhà nước về thương
mại ở thủ đơ Viêng Chăn, Tạp chí nghiên cứu lý luận chính trị - hành chính.
6


Bài viết đi sâu phân tích tầm quan trọng của quản lý thị trƣờng, hàng giả,
hàng lậu, hàng hóa hết hạn sử dụng. Bài viết còn đề cập thực trạng, đánh giá
những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại trong hoạt động thƣơng mại ở thủ đô
Viêng Chăn, từ đó đề xuất những định hƣớng phát triển thƣơng mại và giải
pháp hoàn thiện quản lý thƣơng mại ở thủ đơ Viêng Chăn.
Nhìn chung vấn đề quản lý nhà nƣớc về thƣơng mại đã đƣợc thể hiện
trong các chƣơng trình nghiên cứu trong nƣớc và ngoài nƣớc nêu trên. Tuy
nhiên, đến nay chƣa có đề tài cụ thể nào đề cập một cách cụ thể Quản lý nhà
nƣớc về thƣơng mại ở tỉnh Attapƣ, Cộng hòa Dân Chủ Nhân dân Lào. Vì vậy
đề tài: “Quản lý nhà nước về thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa Dân
chủ Nhân dân Lào” mang tính độc lập.Các cơng trình đã đƣợc cơng bố trên
là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị, để tác giả tiếp thu, kế thừa, phát triển
hoàn thành luận văn của mình.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của quản lý nhà
nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại; phân tích, đánh giá thực trạng quản lý
nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại ở tỉnh Ắt Tạ Pƣ; luận văn đề xuất giải
pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại ở tỉnh Ắt Tạ

cứu nhƣ: phƣơng pháp thống kê - xử lý số liệu, phƣơng pháp phân tích,
phƣơng pháp đánh giá, phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp tổng hợp diễn
dịch, phƣơng pháp quan sát…
Trong Chƣơng 1, Luận văn sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu,
quy nạp và phân tích – tổng hợp để hệ thống hóa những vấn đề có tính lý luận
về thƣơng mại, hoạt động thƣơng mại nội địa, tính tất yếu nâng cao hiệu quả,
hiệu lực quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động thƣơng mại.
Chƣơng 2 Luận văn sử dụng phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm thực
tiễn, so sánh, phân tích, đánh giá để làm rõ những vấn đề thực tiễn về hoạt
động thƣơng mại, hoạt động quản lý nhà nƣớc về hoạt động thƣơng mại ở tỉnh
Ắt Tạ Pƣ, thể hiện các mặt thành tựu, vấn đề cịn tồn tại và ngun nhân của
thực trạng đó.
8


Chƣơng 3 Luận văn tập trung hệ thống các quan điểm của Đảng và
Nhà nƣớc Lào về nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc về hoạt động thƣơng
mại. Trên cơ sở đó, đề ra các giải pháp có tính cụ thể, khả thi để có thể tổ
chức thực hiện trên thực tiễn thông qua các phƣơng pháp nghiên cứu: hệ
thống hóa, phân tích, quy nạp, chứng minh.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn làm phong phú thêm lý luận quản lý nhà nƣớc về hoạt động
thƣơng mại ở tỉnh ở Cộng hịa Dân chủ Nhân dân Lào nói chung và ở Ắt Tạ
Pƣnói riêng. Hoạt động thƣơng mại, quản lý nhà nƣớc về hoạt động thƣơng
mại có nhiều quan niệm, nhiều cách tiếp cận với những nội dung, tiêu chí
khác nhau; tác giả hy vọng sẽ đóng góp một cách nhìn mới, làm cho lý luận
quản lý nhà nƣớc về hoạt động thƣơng mại đƣợc nâng lên.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn phản ánh thực trạng, với những số

bản của nó là sự chun mơn hóa và phân chia lao động, trong đó các nhóm
ngƣời nhất định nào đó chỉ tập trung vào việc sản xuất để cung ứng các hàng
hóa hay dịch vụ thuộc về một lĩnh vực nào đó để đổi lại hàng hóa hay dịch vụ
của các nhóm ngƣời khác. Thƣơng mại cũng tồn tại giữa các khu vực là do sự
khác biệt giữa các khu vực này đem lại lợi thế so sánh hay lợi thế tuyệt đối
trong quá trình sản xuất ra các hàng hóa hay dịch vụ có tính thƣơng mại hoặc
do sự khác biệt trong các quy mô của khu vực (dân số chẳng hạn) cho phép
thu đƣợc lợi thế trong sản xuất hàng loạt. Vì thế, thƣơng mại theo giá cả thị
trƣờng đem lại lợi ích cho cả ngƣời mua và ngƣời bán.
Nhƣ vậy, khái niệm thƣơng mại có nội hàm tƣơng đối rộng và cần đƣợc
hiểu theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp để bao quát các vấn đề phát sinh mang
tính chất thƣơng mại trong kinh doanh.
Theo nghĩa rộng, thƣơng mại là toàn bộ các hoạt động kinh doanh trên thị
trƣờng. Thƣơng mại đồng nghĩa với kinh doanh, đƣợc hiểu nhƣ là các hoạt động
kinh tế nhằm mục tiêu sinh lợi của các chủ thể kinh doanh trên thị trƣờng.
10


Trong hệ thống pháp luật của Việt Nam có quy định: thƣơng mại là
hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch
vụ, đầu tƣ, xúc tiến thƣơng mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi
khác. [20].
Theo qui định của Tổ chức Thƣơng mại thế giới (WTO), thƣơng mại
bao gồm bốn lĩnh vực cơ bản là: thƣơng mại hàng hóa, thƣơng mại dịch vụ,
đầu tƣ và sở hữu trí tuệ.
Theo nghĩa hẹp, thƣơng mại là q trình mua, bán hàng hóa, dịch vụ
trên thị trƣờng, là lĩnh vực phân phối và lƣu thơng hàng hóa. Nếu hoạt động
mua bán hàng hóa, dịch vụ có một bên là ngƣời nƣớc ngồi thì ngƣời ta gọi
đó là thƣơng mại quốc tế. Với cách tiếp cận này, thì các hành vi thƣơng mại
bao gồm: mua, bán hàng hóa; đại diện cho thƣơng nhân; mơi giới thƣơng mại;

1.1.2. Chức năng của hoạt động thương mại
Một là, chức năng lƣu chuyển hàng hóa. Đây là chức năng xã hội của
thƣơng mại. Chức năng này đòi hỏi các chủ thể thƣơng mại phải nghiên cứu
và nắm vững nhu cầu thị trƣờng, huy động và sử dụng hợp lý các nguồn hàng,
thiết lập các mối quan hệ kinh tế.
Hai là, chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong khâu lƣu thông.
Thực hiện chức năng này, thƣơng mại tổ chức vận chuyển hàng hóa, tiếp
nhận, bảo quản hàng hóa. Chức năng lƣu thơng hàng hóa quyết định tính đặc
thù của thƣơng mại so với các ngành khác.
Ba là, chức năng đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống. Ở chỗ, thƣơng
mại kích thích nhu cầu và ln tạo ra nhu cầu mới. Qua việc tiêu dùng các
hàng hóa, ngƣời tiêu dùng sẽ thấy đƣợc các tính năng, lợi ích hay mức độ thỏa
mãn nhu cầu của sản phẩm, từ đó phát sinh các nhu cầu tiếp theo. Thƣơng mại
làm cho nhu cầu trên thị trƣờng gần với nhu cầu thực tế, đồng thời nó làm bộc
lộ tính đa dạng, phong phú của nhu cầu. Từ đó, qua hoạt động thƣơng mại,
các nhà đầu tƣ nắm bắt đƣợc thị hiếu của ngƣời tiêu dùng để trên cơ sở đó
12


định hƣớng và xác định phƣơng án đầu tƣ, sản xuất, tạo ra những sản phẩm có
chất lƣợng đáp ứng với nhu cầu của đời sống.
1.1.3. Tác động và vai trò của hoạt động thương mại đối với phát
triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh
1.1.3.1. Những tác động của hoạt động thương mại
Thứ nhất, hoạt động thƣơng mại tác động tích cực và đóng góp quan
trọng vào sự tăng trƣởng kinh tế của địa phƣơng. Thƣơng mại nằm trong xu
hƣớng gia tăng chung của ngành thƣơng mại, dịch vụ cũng góp phần vào sự
tăng trƣởng kinh tế.
Thứ hai, hoạt động thƣơng mại có tác động tích cực để thúc đẩy phân
công lao động, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển nền kinh tế hàng hóa

nâng cao chất lƣợng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ… hơn nữa.
1.1.3.2. Vai trò của hoạt động thương mại
Là một ngành của nền kinh tế quốc dân, thƣơng mại có vai trị quan
trọng, là lĩnh vực then chốt. Việc xác định rõ vai trò của thƣơng mại cho phép
tác động đúng hƣớng và tạo đƣợc những điều kiện cho thƣơng mại phát triển.
Vai trò của thƣơng mại đƣợc thể hiện cụ thể ở các khía cạnh sau:
Thứ nhất, đối với các chủ thể kinh doanh thì thƣơng mại là điều kiện để
thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển. Thông qua hoạt động thƣơng mại trên
thị trƣờng, các chủ thể kinh doanh mua bán đƣợc các hàng hóa, dịch vụ. Điều
đó đảm bảo cho q trình tái sản xuất đƣợc tiến hành bình thƣờng, lƣu thơng
hàng hóa dịch vụ thơng suốt. Vì vậy, khơng có hoạt động thƣơng mại thì sản
xuất hàng hóa khơng thể phát triển đƣợc.
Thứ hai, đối với đời sống nhân dân: thông qua việc mua bán hàng hóa
dịch vụ trên thị trƣờng, thƣơng mại có vai trò quan trọng trong việc mở rộng
khả năng tiêu dùng, nâng cao mức hƣởng thụ của các cá nhân và doanh
nghiệp, góp phần thúc đẩy sản xuất và mở rộng phân công lao động xã hội.
Thứ ba, phát triển thƣơng mại có ý nghĩa trong việc tái cơ cấu kinh tế,
góp phần thúc đẩy lực lƣợng sản xuất phát triển. Lợi nhuận là mục đích của
14


hoạt động thƣơng mại. Cạnh tranh trong thƣơng mại để thu nhiều lợi nhuận
buộc nhà sản xuất phải năng động, tìm mọi cách để nâng cao hiệu quả quản
lý, cải tiến cơng nghệ, nâng cao năng suất, giảm chi phí ngun, nhiên, vật
liệu đầu vào… đó chính là những nhân tố tác động làm cho lực lƣợng sản xuất
phát triển. Thƣơng mại giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng cơng
nghiệp hóa, hiện đại hóa, đẩy mạnh xuất khẩu. Nhƣ vậy, thƣơng mại củng cố
mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế, giữa nông nghiệp và công nghiệp.
Với ý nghĩa và vai trò nhƣ vậy của thƣơng mại, để phát triển thƣơng
mại thì cần phải chú trọng và đẩy mạnh phát triển hoạt động thƣơng mại

tổ quốc xã hội chủ nghĩa. [11, tr.407].
Nhƣ vậy, quản lý nhà nƣớc là hoạt động mang tính chất quyền lực nhà
nƣớc, đƣợc sử dụng quyền lực nhà nƣớc để điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Quản lý nhà nƣớc đƣợc xem là một hoạt động chức năng của nhà nƣớc trong
quản lý xã hội và có thể xem là hoạt động chức năng đặc biệt. Quản lý nhà
nƣớc đƣợc hiểu theo hai nghĩa. Theo nghĩa rộng: quản lý nhà nƣớc là toàn
bộ hoạt động của bộ máy nhà nƣớc, từ hoạt động lập pháp, hoạt động hành
pháp, đến hoạt động tƣ pháp. Theo nghĩa hẹp: quản lý nhà nƣớc chỉ bao
gồm hoạt động hành pháp.
Quản lý nhà nƣớc đƣợc đề cập trong đề tài này là khái niệm quản lý
nhà nƣớc theo nghĩa rộng; Quản lý nhà nƣớc bao gồm toàn bộ các hoạt động
từ ban hành các văn bản luật, các văn bản mang tính luật đến việc chỉ đạo trực
tiếp hoạt động của đối tƣợng bị quản lý và vấn đề tƣ pháp đối với đối tƣợng
quản lý cần thiết của nhà nƣớc. Hoạt động quản lý nhà nƣớc chủ yếu và trƣớc
hết đƣợc thực hiện bởi tất cả các cơ quan nhà nƣớc, song có thể các tổ chức
chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng và nhân dân trực tiếp thực hiện nếu
đƣợc nhà nƣớc uỷ quyền, trao quyền thực hiện chức năng của nhà nƣớc theo
quy định của pháp luật.
Quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại là bộ phận hợp thành
của quản lý nhà nƣớc về kinh tế. Đó là q trình tác động có chủ đích của
16


Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh trên thị trường của các
thương nhân, các tổ chức kinh tế, gắn với các chính sách, cơng cụ khác… trên
lĩnh vực thương mại, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, của xã hội và nhân dân
cũng như của thương nhân và tổ chức kinh tế theo đường lối, quan điểm của
Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
1.2.2. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
trên địa bàn tỉnh

hiện

cơng

nghiệp

hố,

hiện

đạihốđấtnƣớc.Thamgiahộinhậpquốctế,chínhphủcácnƣớcđều chấp nhận thực
hiện các chính sách thƣơng mại trên cơ sở luật (rules - based trade policy)
thay thế cho chính sách thƣƣong mại đơn phƣơng hay chính sách thƣơng mại
dựa trên kết quả (result-based trade policy). Đổi mới chính sách thƣơng mại
chính là một nội dung của đổi mới quản lý Nhà nƣớc về thƣơng mại.
17