CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH (TOUR) VÀ
CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
1. Chương trình du lịch (tour).
1.1. Khái niệm chương trình du lịch (tour).
Có nhiều định nghĩa khác nhau về chương trình du lịch. Điểm thống nhất
của các định nghĩa là nội dung của các chương trình du lịch. Còn điểm khác biệt
xuất phát từ giới hạn, những đặc điểm và phương thức tổ chức các chương trình du
lịch.
Theo cuốn “Từ điển quản lý du lịch, khác sạn và nhà hàng” có 2 định nghĩa:
1 Chương trình du lịch trọn gói (Inclusive Tour - IT) là các chuyến đi trọn gói,
giá của các chương trình du lịch bao gồm: vận chuyển, khách sạn, ăn uống ...
và mức giá này rẻ hơn so với mua riêng lẻ từng dịch vụ.
2 Chương trình du lịch trọn gói (Package Tour) là các chương trình du lịch và
mức giá bao gồm: vận chuyển, khách sạn, ăn uống ... và phải trả tiền trước
khi đi du lịch.
Định nghĩa của tổng cục du lịch Việt Nam:
Chương trình du lịch (Tour Programme) là lịch trình của chuyến du lịch bao
gồm lịch trình từng buổi, từng ngày, hạng khách sạn lưu trú, loại phương tiện vận
chuyển, giá bán chương trình và các dịch vụ miễn phí ...
1.2. Các loại chương trình du lịch:
1.2.1. Căn cứ vào nguồn gốc phát sinh:
- Các chương trình du lịch chủ động : Công ty lữ hành chủ động nghiên cứu
thị trường, xây dựng các chương trình du lịch, ấn định các ngày thực hiện, sau đó
mới tổ chức bán và thực hịên các chương trình, chỉ có các công ty lữ hành lớn, có
thị trường ổn định mới tổ chức các chương trình du lịch chủ động do tính mạo
hiểm của chúng.
- Các chương trình du lịch bị động : Khách tự tìm đến với các công ty lữ
hành, đề ra các yêu cầu và nguyện vọng của họ. Trên cơ sở đó công ty du lịch xây
dựng chương trình du lịch.
- Các chương trình du lịch kết hợp : là sự hoà nhập của cả hai loại trên đây.
Các công ty lữ hành chủ động nghiên cứu thị trường, xây dựng các chương trình du

lịch xuyên quốc gia.
- Các chương trình du lịch qua cảnh
- Các chương trình du lịch trên các phương tiện giao thông đường bộ, đường
sắt, đường thuỷ, hàng không...
1.3. Cách thức xây dựng chương trình du lịch.
Tour du lịch khi xây dựng phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu như tính khả thi,
phù hợp với nhu cầu của thị trường, đáp ứng những mục tiêu của công ty lữ hành,
có sức lôi cuốn thúc đẩy khách du lịch ra quyết định mua chương trình. Để đạt
được những yêu cầu đó, các chương trình du lịch được xây dựng theo quy trình
gồm các bước sau đây:
1. Nghiên cứu nhu cầu của thị trường (khách du lịch)
2. Nghiên cứu khả năng đáp ứng: Tài nguyên, các nhà cung cấp dịch vụ, mức
độ cạnh tranh trên thị trường ...
3. Xác định khả năng và vị trí của công ty lữ hành.
4. Xây dựng mục đích ý tưởng của chương trình du lịch.
5. Giới hạn quỹ thời gian và mức giá tối đa.
6. Xây dựng tuyến hành trình cơ bản, bao gồm những điểm du lịch chủ yếu, bắt
buộc của chương trình.
7. Xây dựng phương án vận chuyển.
8. Xây dựng phương án lưu trú ăn uống.
9. Những điều chỉnh nhỏ bổ sung tuyến hành trình. Chi tiết hoá chương trình
với những hoạt động tham quan, nghỉ ngơi, giải trí ...
10. Xác định giá thành và giá bán của chương trình.
11. Xây dựng những qui định của chương trình du lịch.
Cần lưu ý rằng không phải bất cứ khi nào xây dựng một chương trình du lịch
trọn gói phải trải qua tất cả các bước nói trên. Một người xây dựng chương trình
giàu kinh nghiệm phải có đầy đủ những kiến thức về cầu, cung du lịch, am hiểu
tường tận nhu cầu, sở thích, thị hiếu của khách du lịch, có khả năng phát kiến ra
những hình thức du lịch mới nội dung độc đáo trên cơ sở những hiểu biết về tài
nguyên và các cơ sở kinh doanh du lịch.

nguyên du lịch, sau đó tiến hành lựa chọn trên cơ sở quĩ thời gian, tài chính và ý
tưởng của mỗi một chương trình. ý tưởng của chương trình là sự kết hợp cao nhất
và sáng tạo nhất giữa nhu cầu của khách và tài nguyên du lịch. Một ý tưởng hấp
dẫn không chỉ tạo ra một tên gọi lôi cuốn cho chương trình mà còn là phương
hướng để có được những hình thức du lịch mới lạ. Tuy nhiên, trong thực tế, rất khó
tạo ra được một tên gọi hay cũng như một hình thức du lịch mới. Một phần chủ yếu
là các ý tưởng đều đã được khai thác triệt để.
Khi xây dựng phương án vận chuyển, yếu tố có ý nghĩa quan trọng bậc nhất
là khoảng cách giữa các điểm du lịch trong chương trình và hệ thống phương tiện
vận chuyển trên các tuyến điểm đó.
Ngoài ra cần chú ý tới sự tiện lợi tốc độ, vận chuyển, các dịch vụ trong quá
trình vận chuyển, chất lượng vận chuyển, mức giá ... Giới hạn về quỹ thời gian
trong một số trường hợp là yếu tố quyết định phương án vận chuyển.
Việc quyết định lựa chọn các khách sạn căn cứ vào các yếu tố sau đây:
+ Vị trí và thứ hạng của khách sạn.
+ Chất lượng phục vụ.
+ Mức giá.
+ Mối quan hệ giữa công ty lữ hành với khách sạn.
Các chương trình tham quan, các hoạt động vui chơi giải trí phải góp phần
tạo nên sự phong phú và hấp dẫn của chương trình. Tất nhiên chúng không nên tạo
sự gấp gáp về thời gian và gánh nặng về tài chính.
1.4. Một số điểm cần chú ý khi xây dựng chương trình du lịch.
Khi xây dựng chương trình du lịch phải chú ý tới các nguyên tắc chủ yếu
sau:
- Chương trình phải có tốc độ thực hiện hợp lý. Các hoạt động không nên
quá nhiều, gây mệt mỏi. Trừ những trường hợp bắt buộc, việc di chuyển phải phù
hợp với khả năng chịu đựng về tâm lý, sinh lý của du khách. Cần có thời gian nghỉ
ngơi thích hợp.
- Đa dạng hoá các loại hình hoạt động, tránh sự đơn điệu tạo cảm giác nhàm
chán cho du khách.