Đề cương ôn tập Ngữ Văm học kỳ I
ÔN TẬP MÔN VĂN LỚP 11 (HỌC KỲ I)
Phần Văn học
I. Văn học Trung đại
1. Về thể loại: Các bài học trong chương trình gồm các thể loại :
+ Thơ ca: bao gồm các thể thơ lục bát, thơ song thất lục bát, thơ hát nói, thơ Đường
luật, thể hành…
+ Văn xuôi : bao gồm các thể ký, văn tế, chiếu, tế cấp… có thể loại bắt nguồn từ
Trung Quốc, có thể loại là sáng tạo độc đáo của dân tộc ta
( Học sinh kể tên các tác phẩm đã học và sắp xếp theo các thể loại đã nêu)
2. Về nội dung: Nội dung cơ bản của tác phẩm văn học trong chương trình 11 là
phản ánh chân thật diện mạo con người VN trong giai đoạn TK XVIII đến hết TK
XIX với những đặc điểm cơ bản sau:
- Con người Việt Nam yêu nước, thương nòi, dám đứng lên đấu tranh giải phóng dân
tộc.
- Con người Việt Nam giàu tính nhân văn
( Học sinh phân tích rõ các biểu hiện về nội dung và minh họa bằng các tác phẩm đã
học)
3/ Yêu cầu và giới hạn ôn tập
a. Tác giả Nguyễn Khuyến:
- Phân tích được ND và nghệ thuật của bài “ Câu cá mùa thu”
- Thấy rõ vẻ đẹp con người Nguyễn Khuyến qua bài thơ:
+ Con người yêu thiên nhiên, vô cùng nhạy bén trước thiên nhiên
+ Con người thanh cao, xa lánh bụi trần để vui thú điền viên
+ Con người đày tâm trạng, khắc khoải lòng yêu nước thầm kín.
b. Tác giả Hồ Xuân Hương
- Phân tích được ND và nghệ thuật của bài “ Tự tình”
- Thấy rõ khát vọng, tình cảm kowns lao và bản lĩnh của HXH
c. Tác giả Trần Tế Xương
- Phân tích được ND và nghệ thuật của bài “ Thương vợ”
giữa bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ”
- Cảnh cho chữ: là “cảnh tượng xưa nay chưa từng có” vì cái đẹp được sáng tạo trong
tù ngục, người chi chữ là kẻ tử tù, người nhận chữ là quản ngục, cái ác cúi đầu trước
thiên lương, cái thiên lương được tôn vinh nơi cái ác ngự trị …
4/ Hạnh phúc của một tang gia ( Trích “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng)
- Tình huống đầy mâu thuẫn: tang gia hạnh phúc.
- Miêu tả cụ thể niềm hạnh phúc của từng người trong đám tang để vạch trần thói đạo
đức giả của đại gia đình bất hiếu, từ đó phản ánh sự xuống cấp của đạo đức xã hội
- Miêu tả toàn cảnh đám ma xô bồ, láo nháo để thể hiện thái độ phản ứng gay gắt của
nhà văn đối với XH Việt Nam trong giai đoạn phức tạp do có sự giao lưu văn hoá
phương Tây
- Nghệ thuật: phóng đại, liên tục thay đổi cách nhìn, góc tả để lột thần thói hám danh,
hám lợi, hợm hĩnh của 1 lớp người trong XH.
5/ Chí Phèo ( Nam Cao)
* Về tác giả Nam Cao
- Nắm vững về tiểu sử, con người, quan điểm nghệ thuật của Nam Cao
- Phân tích những đề tài sáng tác trước và sau cách mạng Tháng Tám của NC.
- Phân tích rõ PC nghệ thuật viết truyện của Nam cao
* Về tác phẩm Chí Phèo: Cần phân tích cụ thể:
- Bi kịch bị tha hoá của Chí Phèo:
Đề cương ôn tập Ngữ Văm học kỳ I
+ Nguyên nhân gây ra bi kịch: dó BK ghen nên đẩy CP vào tù và nhà tù thực nhân đã
đào luyện CP từ 1 người hiền lành , lương thiện trở thành ác quỉ đội lốt người
+ CP thay đối và cả nhân hình và nhân tính: “trông đặc như thằng săng đá” “ vừa đi
vừa chửi”…trở thành kẻ đâm thuê, chém mướn, rạch mặt ăn vạ
- Quá trình thức tỉnh để đi đòi quyền làm người của Chí Phèo
+ Chí Phèo thức tỉnh nhờ mối tình mộc mạc khôn khố với Thị Nở và hắn khao khát
được làm người lương thiện
+ Chí Phèo bị từ chối trở lại làm người lương thiện do định kiến và sự nhẫn tâm của
XH
Đề cương ôn tập Ngữ Văm học kỳ I
+ Phóng sự
+ Tiểu phẩm
- Đặc trưng của ngôn ngữ báo chí
+ Tính thông tin thời sự
+ Tính ngắn gọn
+ Tính sinh động, hấp dẫn
- Các phương tiện diễn đạt của ngôn ngữ báo chí
+ Từ vựng
+ Ngữ pháp
+ Biện pháp tu từ
( Học sinh ôn tập theo nội dung của SGK và vở ghi)
- Bài tập:
1/ Có phái tất cá các văn bản được đăng tải trên báo đều thuộc ngôn ngữ báo chí
không? Có các loại VB nào thuộc ngôn ngữ báo chí?
2/ Trình bày những đặc trưng của ngôn ngữ báo chí? Phân tích những đặc trưng của
ngôn ngữ báo chí qua bản tin sau:
“ Ngày 7/3 tại Hà Nội, đại diện Ngân hàng Nhà nước và Ngân hàng Phát triển Châu Á
tại Việt Nam kí hiếp định cho vay Dự án tài chính nhà ở”
( Báo Nhân dân ngày 1/8/2003)
“ Theo Roi-tơ, ngày 30 tháng 7, Mỹ đưa ra Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc một dự
thảo nghị quyết về việc triển khai một lực lượng đa quốc gia ở Li-bê-ri-a, trong khi ba
tàu chiến chở quân Mỹ đang tiến gần bờ biển nước này sẵn sàng tham gia ngừng bắn
lại Li-bê-ri-a.
( Báo Nhân dân, ngày 1 – 8 – 2003)
CẤU TRÚC ĐỀ THI HỌC KỲ I
Câu 1 ( 2điểm): Kiểm tra kiến thức tiếng Việt ( Có bài tập ứng dụng)
Câu 2 (2 điểm) Kiếm tra kiến thức văn học ( Văn học sử, các tác giả, tác phẩm đã học)
Câu 3 (6 điểm): Viết bài nghị luận văn học ( nghị luận về các tác phẩm VH đã học ở
HKI)