BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
----------------

LẠI LAN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG
THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
----------------

LẠI LAN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG
THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ NGÀNH: 80340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

kiến thức, kinh nghiệm nên luận văn tốt nghiệp không thể tránh được những
thiếu sót, rất mong nhận được sự nhận xét, góp ý của thầy cơ và các bạn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày ….. tháng …… năm 2020
Học viên
(ký và ghi rõ họ tên)

Lại Lan Hương


iii

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................. 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài ..................................................... 2
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................. 5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.............................................................. 5
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................ 6
6. Kết cấu luận văn .......................................................................................... 7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU
THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP ... 9
1.1. Khái quát về đấu thầu trang thiết bị y tế ............................................... 9
1.1.1. Khái niệm ............................................................................................ 9
1.1.2. Vai trò của hoạt động đấu thầu ......................................................... 12
1.1.3. Đặc điểm ........................................................................................... 14
1.1.4. Hình thức đấu thầu ............................................................................ 16
1.1.5. Các phương thức đấu thầu ................................................................ 17
1.2. Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công
lập.................................................................................................................... 19

tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La .................................. 47
2.3.1. Cơ sở pháp lý về hoạt động đấu thầu và quản lý đầu thầu trang thiết
bị y tế trên địa bàn tỉnh Sơn La ................................................................... 47
2.3.2. Bộ máy tổ chức, Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các
cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La ............................................... 52
2.3.3. Quy trình và hình thức hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế trên địa
bàn tỉnh Sơn La ........................................................................................... 54
2.3.4. Công tác kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế trên
địa bàn tỉnh Sơn La ..................................................................................... 61


v

2.4. Đánh giá công tác Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại
các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La ........................................ 65
2.4.1. Các tiêu chí đánh giá ......................................................................... 65
2.4.2. Những kết quả đạt được .................................................................... 79
2.4.3. Những vấn đề tồn tại và nguyên nhân .............................................. 80
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ
CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA........................................... 85
3.1 Bối cảnh và định hướng Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y
tế tại các cơ sở y tế công lập ở Việt Nam trong thời gian tới .................... 85
3.1.1 Bối cảnh ............................................................................................. 85
3.1.2 Định hướng ........................................................................................ 87
3.2.1. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động đầu
thầu .............................................................................................................. 88
3.2.2. Hoàn thiện bộ máy tổ chức, Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị
y tế tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La ............................ 96
3.2.3. Hồn thiện quy trình và hình thức đấu thầu trang thiết bị y tế trên địa

Hồ sơ yêu cầu

HSDT/HSĐX

Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất

UBND

Ủy ban nhân dân

BKHDT

Bộ Kế hoạch Đầu tư


vii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1. Thơng kế các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La ............... 44
giai đoạn 2016-2019 ........................................................................................ 44
Bảng 2.2. Thống kê các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn
2016-2019 (theo nguồn vốn đầu tư) ................................................................ 45
Bảng 2.3. Thống kê các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn
2016-2019 (theo nhóm trang thiết bị y tế) ...................................................... 46
Bảng 2.4. Thống kê các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn
2016-2019 (theo hình thức lựa chọn nhà thầu) ............................................... 46
Bảng 2.6. Tình hình áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng của các gói thấu
TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La .................................................................... 60
Bảng 2.7. Tổng hợp tình hình thực hiện công tác kiểm tra, giám sát công tác

y tế có nhiều vấn đề nảy sinh cần được nghiên cứu giải quyết. Theo cơ chế
quản lý cũ, vấn đề mua sắm thiết bị y tế diễn ra theo phương thức đơn giản và
nguồn chi cho mua sắm thiết bị y tế rất nhiều nhưng chất lượng của các thiết
bị vẫn không tốt. Trong bối cảnh đó, việc đổi mới phương thức quản lý đầu tư
cho mua sắm thiết bị y tế là điều rất cần thiết và đấu thầu xuất hiện là một tất
yếu để dần thay thế cho phương thức chỉ định thầu khơng cịn phù hợp với cơ
chế thị trường cũng như thơng lệ quốc tế.
Hình thức đấu thầu ban đầu chỉ được áp dụng trong lĩnh vực xây dựng
nhưng sau này do tính chất đặc điểm cũng như hiệu quả của nó đối với nền
kinh tế người ta đã áp dụng nó trong nhiều lĩnh vực như: tư vấn, mua sắm
thiết bị hàng hóa...
Trong lĩnh vực mua sắm, sử dụng các trang thiết bị y tế, phương thức
đấu thầu đối với mọi dự án, gói thầu về cung cấp trang thiết bị cho các cơ sở y
tế công lập cũng được thực hiện nhằm đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh
trong việc cung cấp các loại hàng hóa có chất lượng, có giá trị cao cho người
sử dụng.
Trong những năm qua việc thực hiện công tác đấu thầu trên cả nước nói
chung và trên địa bàn tỉnh Sơn La nói riêng là q trình vừa làm vừa rút kinh
nghiệm để hồn thiện, nên cịn bộc lộ nhiều hạn chế, vướng mắc và những bất
cập. Công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu nói chung và công tác
quản lý nhà nước về lĩnh vực đấu thầu trang thiết bị nói riêng trên địa bàn tỉnh
Sơn La trong thời gian qua vẫn cịn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế. Các văn


2

bản pháp luật quy định về công tác này vẫn cịn thiếu và chưa hồn chỉnh.
Trong việc thực hiện cơng tác quản lý các hoạt động đấu thầu TTBYT, đôi lúc
vẫn còn gặp phải những chồng chéo giữa các ngành, cơ quan có liên quan.
Những quy định về trách nhiệm của các đơn vị trong hoạt động này đơi lúc

đã đưa ra những nhận định về những hiệu quả đem lại khi thu hút các nguồn
lực tư nhân vào lĩnh vực y tế. Nghiên cứu mới tập trung bàn về khía cạnh tài
chính mà chưa bàn một cách tồn diện về chính sách cạnh tranh trong cung ứng
dịch vụ y tế. Do vậy đây vẫn là mảng trống cần tiếp tục nghiên cứu, làm cơ sở
khoa học cho việc hoạch định chính sách ngành y tế. Trong đó vai trị của công
tác quản lý nhà nước cũng cần được làm rõ và nổi bật hơn nhưng chưa được
nhắc tới.
Trương Bảo Thanh (2008), “Chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch
vụ y tế ở Việt Nam”, Luận án Tiến sỹ, Trường ĐH Quốc gia Hà Nội, đã trình
bày rất rõ những cạnh tranh trong việc lựa chọn cung ứng các dịch vụ y tế
thông qua đấu thầu tại Việt Nam chịu sự tác động của công tác quản lý như
thế nào. Tác giả đã đưa ra được lý thuyết về chính sách cạnh tranh trong cung
ứng dịch vụ y tế bao gồm các hoạt động dịch vụ khám, chữa bệnh tại các bệnh
viện, phòng khám, phòng mạch, dịch vụ cung ứng thuốc chữa bệnh, cơ sở vật
chất và các trang thiết bị y tế. Dựa trên khung lý thuyết đã được trình bày, tác
giả đã phân tích đánh giá thực trạng chính sách cạnh tranh trong cung ứng
dịch vụ y tế ở Việt Nam, trên cơ sở đó đề xuất hệ thống các quan điểm và các
giải pháp hồn thiện chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế ở Việt
Nam. Tuy vậy, giải pháp để nâng cao vai trò của công tác quản lý nhà nước
vẫn chưa được tập trung.
Nguyễn Thanh Tú (2006), “Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực
cạnh tranh trong đấu thầu xây dựng của Công ty Cổ phần Licogi”, Luận văn
thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Thương mại. nội dung đã trình bày các vấn


4

đề về cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong đấu
thầu xây dựng. Từ đó phân tích tình hình, đánh giá thực trạng năng lực cạnh
tranh của doanh nghiệp trong đấu thầu xây dựng qua thực tiễn và so sánh với

tỉnh Sơn La” chính vì vậy đề tài luận văn nghiên cứu của tác giả không trùng
lặp với bất kỳ cơng trình nghiên cứu nào trước đó.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt
động đấu thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La hiện nay và định hướng đến
năm 2025.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để làm rõ được mục tiêu nghiên cứu trên, nội dung luận văn sẽ giải
quyết ba nhiệm vụ nghiên cứu sau:
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về công tác Quản lý hoạt động đấu thầu
trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế cơng lập.
- Phân tích thực trạng tình hình thực hiện Quản lý hoạt động đấu thầu
trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế cơng lập trên địa bàn tỉnh Sơn La. Từ đó đi
sâu vào đánh giá công tác đấu thầu trang thiết bị y tế tại một số bệnh
viện/doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Để qua đó sẽ đưa ra một số nhận định về
một số tồn tại, nguyên nhân trong công tác đấu thấu trang thiết bị y tế hiện
nay trên địa bàn tỉnh Sơn La.
- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác Quản lý hoạt động đấu
thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Các lý luận QLNN về hoạt động đấu thầu TTBYT và phân tích thức
trạng QLNN về hoạt động đấu thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La.


6

4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu thí điểm về cơng tác

Phiếu điều tra được lập dưới dạng bảng câu hỏi và các câu hỏi có liên
quan đến thực trạng quản lý công tác đấu thầu TTBYT; Phương pháp và tổ
chức thực hiện đấu thầu TTBYT; Đánh giá, nhận định về kết quả đấu thầu,
mức độ sẵn có và khả năng cung ứng TTBYT; Tồn tại và kiến nghị về công
tác đấu thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La.
+ Tổng số phiếu điều tra:
Để đảm bảo phù hợp với quy mô, nội dung nghiên cứu luận văn tác giả
đã tiến hành phát phiếu điều tra khảo sát bằng hình thức gửi qua thư điện tử
email. Zalo, facbook,… và phát trực tiếp phiếu đến những người có liên quan.
Tổng số phiếu được phát ra là 30 phiếu điều tra khảo sát, thu về 30 phiếu.
+ Thời gian điều tra:
Việc điều tra khảo sát phỏng vấn được tiến hành từ 15/2/2020 đến 15/3/2020.

5.2. Phương pháp phân tích xử lý dữ liệu
Các dữ liệu, tài liệu thứ cấp và sơ cấp sau khi được thu tập sẽ được tác
giả lựa chọn tổng hợp và sắp xếp thống kê nhập trên các bảng biểu, để từ đó
so sánh, đối chiếu với các kết quả chỉ tiêu gốc, các kế hoạch và rút ra kết luận
nghiên cứu.
Các phương pháp tác giả đã sử dụng để phân tích và xử lý dữ liệu như:
Phương pháp thông kê mô tả, phương pháp so sánh; phương pháp phân tích
tổng hợp; sử dụng phần mềm excel,…
6. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn
gồm có 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế
tại các cơ sở y tế công lập


8


thế giới (Hiệp định GPA/WTO) và Chương MSCP trong Hiệp định thương
mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), khái niệm Đấu
thầu được định nghĩa “là quá trình một cơ quan mua sắm, được liệt kê trong
Bản chào mở cửa thị trường, được quyền sử dụng hoặc được mua được hàng
hóa và/hoặc dịch vụ vì mục đích cơng và khơng nhằm mục đích bán hay bán


10

lại mang tính thương mại hoặc sử dụng trong việc sản xuất hoặc cung ứng
hàng hóa hoặc dịch vụ vì mục đích bán hay bán lại mang tính thương mại”.
Theo Từ điển tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học xuất bản năm 1998) thì
khái niệm đấu thầu được hiểu là việc Đo độ công khai, ai nhận làm, nhận bán
với điều kiện tớt nhất thì được giao cho làm hoặc được bán hàng (đây là một
cách thức, phương pháp để lựa chọn nhà thầu thực hiện dự án, cơng trình xây
dựng).
Với quan điểm như vậy, thì đấu thầu được hiểu với ý nghĩa như là một
sự ganh đua (cạnh tranh) để được thực hiện một cơng việc, một u cầu nào
đó do bên mời thầu đưa ra. Ở Việt Nam, theo Quy chế Đấu thầu (ban hành
kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP ngày 01/09/1999 của Chính phủ) thì
"đấu thầu" là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời
thầu (khoản 1 Điều 3).
Trong Luật Đấu thầu sớ 61/2005/QH11 ban hành ngày 29/11/2005, đấu
thầu là q trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để
thực hiện gói thầu thuộc các dự án quy định tại Điều 1 của Luật này trên cơ sở
bảo đảm tính cạnh tranh, cơng bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế (khoản 2
Điều 4).”
Trong Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 được ban hành ngày 26/11/2013,
khái niệm đấu thầu được định nghĩa như sau “Đấu thầu là quá trình lựa chọn
nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi

trùng, diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế).
f) Phương tiện vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho hoạt động y tế;
1.1.1.3. Đấu thầu trang thiết bị y tế
Đấu thầu hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công lập
trang thiết bị y tế là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp
đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp
trang thiết bị y tế; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án


12

đầu tư theo hình thức đối tác cơng tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở
bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
1.1.2. Vai trò của hoạt động đấu thầu
1.1.2.1. Đối với các nhà thầu
Đối với nhà thầu, thắng thầu đồng nghĩa với việc mang lại công ăn việc
làm cho cán bộ cơng nhân viên, nâng cao uy tín của nhà thầu trên thương
trường, thu được lợi nhuận, tích luỹ thêm được nhiều kinh nghiệm và quản lý,
đào tạo được đội ngũ cán bộ, nhân viên có kinh nghiệm tham gia lựa chọn các
loại hàng hóa trên thị trường.
Hoạt động đấu thầu được tổ chức theo nguyên tắc công khai và bình
đẳng nhờ đó các nhà thầu sẽ phát huy được tính năng động trong tìm kiếm cơ
hội tham gia dự thầu. Họ phải tích cực tìm kiếm các thơng tin mời thầu trên
các phương tiện thông tin đại chúng, gây dựng mối quan hệ tốt với các tổ
chức trong và ngồi nước. Tự tìm cách tăng cường uy tín của mình để có cơ
hội dự thầu và trúng thầu tạo công ăn việc làm và phát triển sản xuất kinh
doanh.
Việc tham gia đấu thầu, trúng thầu và thực hiện dự án đầu tư theo hợp
đồng làm cho nhà thầu tập trung đồng vốn của mình, từ đó có quyết định
đúng tăng năng lực cung cấp máy móc thiết bị khi yêu cầu của các chủ đầu tư

năng đáp ứng được tốt nhất các yêu cầu kinh tế, kỹ thuật, đảm bảo yêu cầu.
Trên cơ sở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư,
đồng thời vẫn đảm bảo được chất lượng của các gói thầu.
Thơng qua đấu thầu, chủ đầu tư cũng sẽ nắm bắt được quyền chủ động,
quản lý có hiệu quả và giảm thiểu được các rủi ro phát sinh trong quá trình
thực hiện dự án đầu tư do tồn bộ q trình tổ chức đấu thầu và thực hiện kết
quả đấu thầu được tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật và sau khi
chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ về mọi mặt.


14

1.1.2.3. Đối với Nhà nước
Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước về
đầu tư và xây dựng, quản lý sử dụng vốn một cách có hiệu quả, hạn chế và
loại trừ được các tình trạng như: thất thốt lãng phí vốn đầu tư đặc biệt là vốn
ngân sách, các hiện tượng tiêu cực phát sinh trong xây dựng cơ bản.
Đấu thầu tạo nên sự cạnh tranh mới và lành mạnh trong lĩnh vực xây dựng
cơ bản, mua sắm trang thiết bị và hoạt động tư vấn thúc đẩy sự phát triển của nền
kinh tế hàng hoá trong ngành cũng như trong nền kinh tế quốc dân.
Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực mua sắm trang
thiết bị nói riêng và tồn nền kinh tế nói chung. - Đấu thầu tạo ra mơi trường
cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ. Đây là
động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế nước ta và
tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, từng bước hội
nhập với khu vực và thế giới.
1.1.3. Đặc điểm
Hiện nay, nhiều loại TTBYT hiện đại đang được sử dụng trong lĩnh vực
khám chữa bệnh cho con người. Đó là con đẻ của việc ứng dụng khoa học
công nghệ, đã giúp cho việc chẩn đoán, điều trị bệnh một cách nhanh chóng,

đặt nền tảng cho một nền tảng y tế hiện đại.
- Loại TTBYT đơn giản: Đây là loại thiết bị đơn giản dễ sử dụng, kết
hợp với những thiết bị khác được sử dụng trong Bệnh viện, đặc biệt là đơn vị
y tế nhỏ.
- Loại thiết bị nghiên cứu: Đây là những thiết bị đáp ứng nhu cầu trong
các phòng nghiên cứu khoa học. Mặc dù hiệu quả kinh tế không phát huy
được ngay nhưng đây là cách hỗ trợ và xây dựng một hướng phát triển lâu
dài, nhằm tăng cường năng lực cho bệnh viện.
- Loại TTBYT thuộc cảm biến y sinh: Đây là những thiết bị được thiết
kế trên nền kiến thức khoa học và kỹ thuật cao như công nghệ nano và vi