TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA ĐỊA LÝ
CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 1
CÁC QUY LUẬT PHÂN HÓA
CÁC QUY LUẬT PHÂN HÓA
TỰ NHIÊN VIỆT NAM
TỰ NHIÊN VIỆT NAM
HÀ NỘI - 2009

NỘI DUNG
NỘI DUNG
I. Quy luật địa đới
II. Quy luật phi địa đới
III. Mối quan hệ giữa các quy luật
IV. Hệ thống phân vị

I
I
. QUY L
. QUY L
U
U
ẬT ĐỊA ĐỚI
ẬT ĐỊA ĐỚI

1. KHÁI NIỆM CHUNG

Grigôriev và Buđưco phân ra các vòng đai:
+ Cực đới: B < 0
+ Ôn đới: B = 0-50 kcal/cm
2
/năm
+ Á nhiệt đới: B = 50-75 kcal/cm
2
/năm
+ Nhiệt đới và xích đạo: B > 75 kcal/cm
2
/năm

a. Trên thế giới:
a. Trên thế giới:
- Dựa vào tương quan nhiệt - ẩm: K = B/L.R
K < 1: đới hoang mạc cực đầm lầy
K ≈ 1: rừng
K = 1-2: hơi ẩm => thảo nguyên, xa van
K = 2-3: thiếu ẩm => bán hoang mạc khô
K > 3: quá thiếu ẩm => hoang mạc khô

a. Trên thế giới:
a. Trên thế giới:
+ Khi B như nhau thì mức độ hoàn chỉnh về
cấu trúc và phong phú về động lực của tự
nhiên càng lớn nếu tương quan nhiệt - ẩm
K càng lớn.
+ Nếu tương quan nhiệt - ẩm K bằng nhau thì
mức độ hoàn chỉnh về cấu trúc và mức độ
phong phú về động lực của tự nhiên càng

φ.
Địa điểm Hà Nội TP.Hồ Chí Minh
Vĩ độ 21
0
02’B 10
0
04’B
Nhiệt độ
tháng 1
16,5
0
C 25,6
0
C

b. Ở Việt Nam:
b. Ở Việt Nam:
+ Mùa mưa: từ Bắc vào Nam, thời gian mưa
chậm dần (lệch dần về thu - đông):
● Hà Nội mưa mùa hạ (mưa max vào T8).
● Huế mưa thu - đông (mưa max vào T10).
+ Sinh vật: càng vào Nam, thành phần nhiệt
đới càng nhiều. Miền Bắc có nhiều thành
phần á nhiệt đới ưa lạnh hơn miền Trung
và miền Nam.

b. Ở Việt Nam:
b. Ở Việt Nam:
- Sự thay đổi tự nhiên từ Bắc vào Nam thể hiện
quy luật địa đới. Tuy nhiên, mọi thay đổi theo

phi địa đới).

=>> Sự phân hóa theo vĩ độ ở Việt Nam do
=>> Sự phân hóa theo vĩ độ ở Việt Nam do
tác động tương hỗ của nhiều nhân tố.
tác động tương hỗ của nhiều nhân tố.
- Gió mùa là nhân tố chính, sau đó là địa
- Gió mùa là nhân tố chính, sau đó là địa
hình.
hình.
- Nhân tố vĩ độ chỉ có vai trò thứ yếu vì Việt
- Nhân tố vĩ độ chỉ có vai trò thứ yếu vì Việt
Nam tuy kéo dài 15
Nam tuy kéo dài 15
0
0
vĩ tuyến nhưng vẫn
vĩ tuyến nhưng vẫn
nằm gọn trong vòng đai nội chí tuyến.
nằm gọn trong vòng đai nội chí tuyến.
TiÓu
TiÓu
kÕt
kÕt

c. Phân vùng theo địa đới ở Việt Nam:
c. Phân vùng theo địa đới ở Việt Nam:
- Các yếu tố được lựa chọn làm chỉ tiêu phân
vùng theo địa đới ở Việt Nam:
+ Nhiệt độ trung bình năm

c. Phân vùng theo địa đới ở Việt Nam:
- Từ 3 mốc ranh giới tự nhiên quan trọng, chia
Việt Nam thành 2 đới với 4 á đới tự nhiên:
+ A: Rừng gió mùa chí tuyến
A1: Á đới có mùa đông lạnh và khô rõ rệt
A2: Á đới không có mùa đông lạnh và khô rõ rệt
+ B: Rừng gió mùa á xích đạo
B1: Á đới không có mùa khô
B2: Á đới có mùa khô rõ rệt và kéo dài