NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ VỀ QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU
TRÌNH MUA HÀNG VÀ THANH TOÁN TRONG KIỂM TOÁN BCTC
DO CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM
TOÁN-AASC THỰC HIỆN
3.1. Nhận xét, đánh giá chung về quy trình kiểm toán do AASC thực hiện
* Nhận xét chung về công ty
Là một trong hai tổ chức lớn nhất và đầu tiên ở Việt Nam hoạt động trong
lĩnh vực dịch vụ về kế toán, kiểm toán và tư vấn tài chính, thuế. Sự ra đời của
AASC đã đánh dấu sự ra đời và phát triển của loại dịch vụ mới nhưng vô cùng
quan trọng trong nền kinh tế hiện nay. Qua hơn 15 năm hoạt động, AASC đã
không ngừng vươn lên đáp ứng tốt hơn dịch vụ cho khách hàng, liên tục tăng
trưởng về doanh thu và ngày càng đa dạng hoá dịch vụ.
Với kinh nghiệm thực tiễn về chuyên nghành, gần gũi với khách hàng, tận
tình và thông thạo nghiệp vụ, có kinh nghiệm thực tế tại Việt nam, hiểu rõ yêu
cầu kinh doanh và các khó khăn gặp phải trong kinh doanh, Công ty có thể tư
vấn cho khách hàng giải quyết vấn đề một cách hiệu quả nhất. Chính vì lẽ đó,
phương châm hoạt động của Công ty là luôn đảm bảo chất lượng dịch vụ trong
mọi lĩnh vực. Các KTV tuân thủ nguyên tắc độc lập, trung thực, khách quan và
bảo mật thông tin. Hoạt động của Công ty luôn tuân thủ các qui định của Nhà
nước cũng như các chuẩn mực kiểm toán Quốc tế được chấp nhận chung. Với
nỗ lực của Ban Giám đốc công ty cùng toàn thể đội ngũ cán bộ công nhân viên
trong công ty, công ty dịch vụ tư vấn kế toán tài chính và kiểm toán - AASC đã
và đang vững buớc trên con đường phát triển và ngày càng khẳng định mình trở
thành một trong những công ty hàng đầu của cả nước, khu vực và thế giới.
Xét về đội ngũ nhân viên tại Công ty đã phân theo những mức độ về trình
độ chuyên môn và số năm kinh nghiệm. Có KTVcấp 1, 2, 3 và các trợ lý kiểm
toán cấp 1, 2, 3. Việc phân chia này sẽ giúp cho việc sắp xếp công việc được tốt
hơn. Trong một đoàn kiểm toán bắt buộc phải có các KTV phụ trách và các trợ
lý. Trưởng đoàn sẽ tiến hành phân công công việc của một cuộc kiểm toán.
1 1
Những người có trình độ cao hơn thì được phân phụ trách các công việc hay

Do vậy, Việc tiếp cận với khách hàng có nhu cầu được sử dụng các dịch
vụ của Công ty được tiến hành rất nhanh chóng và rất tiết kiệm chi phí. Đối với
các khách hàng cũ mà Công ty đã thực hiện kiểm toán năm trước thông thường
Công ty gửi thư mời đến khách hàng. Đối với khách hàng mới thì Công ty tham
gia đấu thầu nếu trúng thầu thì hợp đồng kiểm toán được ký.
Sau khi ký được hợp đồng kiểm toán với một khách hàng, công ty tiến
hành lập kế hoạch kiểm toán. Tuân thủ Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA)
số 300- Lập kế hoạch kiểm toán, KTV thu thập các thông tin cần thiết liên quan
đến khách hàng sau đó thiết lập kế hoạch cụ thể cho phù hợp với từng đối tượng
khách hàng. Kế hoạch kiểm toán do AASC thiết kế rất đầy đủ và chi tiết bao
gồm: các thông tin chung về khách hàng, mục đích của cuộc kiểm toán, phạm vi
công việc kiểm toán, nội dung thực hiện kiểm toán, địa điểm thực hiện kiểm
toán, yêu cầu của BCKT, dự kiến thời gian thực hiện, cũng như việc phân công
nhân sự cho cuộc kiểm toán, danh sách những tài liệu cần được chuẩn bị cho
kiểm toán… Nhờ việc lập kế hoạch kiểm toán được Ban Giám đốc công ty
AASC chỉ đạo thực hiện kỹ lưỡng nên tạo điều kiện thuận lợi cho các KTV
trong quá trình kiểm toán.
Để đảm bảo việc thực hiện công việc hợp lý và tránh được rủi ro, trong
giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán sau khi thu thập các thông tin của khách hàng
thì công ty tiến hành tiếp thủ tục đánh giá tổng quan về hệ thống KSNB; thủ tục
phân tích sơ bộ; đánh giá tính trọng yếu và rủi ro xảy ra sai sót trong BCTC của
khách hàng. Bước công việc này đã được công ty đưa vào thực hiện nó có tầm
quan trọng với chất lượng của cuộc kiểm toán.
Căn cứ vào các Thông tư, Quyết định, các Chuẩn mực kiểm toán Việt
Nam do Bộ tài chính ban hành cũng như các Chuẩn mực kiểm toán quốc tế,
thêm vào đó là những kinh nghiệm có được trong quá trình công tác tích luỹ
được, công ty đã xây dựng chương trình kiểm toán theo một mẫu sẵn áp dụng
3 3
cho mọi cuộc kiểm toán. Chương trình kiểm toán được xây dựng đã hướng dẫn
cho KTV các thủ tục kiểm toán cần thực hiện trong một cuộc kiểm toán. Tuy

toán chu trình mua hàng và thanh toán trong kiểm toán BCTC do Công ty
Dịch vụ Tư vấn Tài chính Kế toán và Kiểm toán thực hiện
3.2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm toán chu trình mua hàng và
thanh toán
Chu trình mua hàng và thanh toán là một bộ phận của kiểm toán BCTC do
đó việc hoàn thiện kiểm toán chu trình mua hàng và thanh toán cũng là một tất
yếu. Hơn nữa, chu trình lại là một giai đoạn rất quan trọng tạo đầy đủ các yếu tố
đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Kết quả của chu
trình này ảnh hưởng trực tiếp đến giai đoạn sản xuất từ đó ảnh hưởng gián tiếp
đến giai đoạn tiêu thụ và do đó ảnh hưởng đến kết quả hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp.
Chu trình mua hàng thanh toán có liên quan mật thiết đến khoản mục hàng
tồn kho và khoản phải trả nhà cung cấp. Xu hướng của các nhà quản trị doanh
nghiệp là giảm giá trị khoản công nợ phải trả so với thực tế và thêm vào đó các
nhà quản trị doanh nghiệp thường có xu hướng phản ánh tăng giá trị hàng tồn
kho so với thực tế nhằm mục đích khuyếch trương giá trị tài sản của doanh
nghiệp để kêu gọi đầu tư, bán doanh nghiệp hoặc tham gia đấu thầu... Kiểm toán
chu trình mua hàng thanh toán thường là một trong những công việc phức tạp,
tốn nhiều thời gian nhưng rất quan trọng trong kiểm toán BCTC. Bởi vậy, để
nâng cao hiệu quả và chất lượng kiểm toán đòi hỏi các tổ chức kiểm toán độc
lập phải không ngừng nghiên cứu, hoàn thiện nội dung, quy trình, phương pháp
kiểm toán BCTC nói chung và kiểm toán hàng tồn kho nói riêng.
Việc đề ra các giải pháp để hoàn thiện kiểm toán chu trình mua hàng
thanh toán trong kiểm toán BCTC nhằm nâng cao chất lượng của Công ty hiện
nay là một vấn đề bức thiết có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Do xu thế hội
nhập của nền kinh tế nói chung và của dịch vụ kiểm toán nói riêng. Nhu cầu kiểm
toán ngày càng tăng nên hàng loạt công ty kiểm toán Việt Nam ra đời. Mặt khác
ngày càng nhiều các công ty kiểm toán quốc tế cung cấp dịch vụ kiểm toán tại
5 5
Việt Nam. Đây là một trong những khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng của

thành chuẩn mực và đòi hỏi các KTV phải tuân thủ. Lập kế hoạch kiểm toán hỗ
trợ đắc lực cho việc thực hiện kiểm toán, giúp cho công ty kiểm toán tiết kiệm chi
phí kiểm toán nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả công tác kiểm toán.
Qua hồ sơ kiểm toán của Công ty Kiểm toán đã cho thấy một số hồ sơ kiểm
toán không lưu trữ kế hoạch kiểm toán, hoặc có lưu trữ nhưng kế hoạch kiểm
toán không đầy đủ, thiếu nhiều nội dung quan trọng. Việc xây dựng kế hoạch
kiểm toán của Công ty đối với các khách hàng lớn cũng tương đối tốt do giá phí
kiểm toán cao, có khả năng trang trải cho các chi phí về khảo sát và lập kế hoạch
kiểm toán. Còn đối với các khách hàng nhỏ có vị trí cách xa đối với Công ty kiểm
toán thì việc xây dựng kế hoạch kiểm toán thường thực hiện kém do giá phí kiểm
toán khó có thể trang trải cho các chi phí khảo sát và lập kế hoạch kiểm toán.
Tình trạng này cũng xảy ra tương đối phổ biến đối với các công ty kiểm toán
khác. Công ty cần phải tăng cường chỉ đạo việc thực hiện giai đoạn lập kế hoạch
kiểm toán cần được các KTV chú trọng hơn đảm bảo cho việc nâng cao chất
lượng cuộc kiểm toán và tăng độ tin cậy cho nhận xét kiểm toán của Công ty
+) Việc tiếp cận khách hàng
* Cơ sở đưa ra kiến nghị
được AASC thực hiện rất tốt đối với khách hàng mới. Tuy nhiên, đối với khách
hàng cũ thì do mọi thông tin của khách hàng đều được lưu trong hồ sơ kiểm toán
năm trước nên có thể KTV không tập trung nhiều vào việc thu thập thông tin bổ
sung. Do đó KTV có thể bỏ sót những thông tin quan trọng có ý nghĩa quyết
định đến kết luận kiểm toán.
Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300- Kế hoạch kiểm toán, KTV
phải thu thập hiểu biết về ngành nghề, công việc kinh doanh của khách hàng,
tìm hiểu hệ thống kế toán, KSNB và các bên liên quan để đánh giá rủi ro và lên
kế hoạch kiểm toán. Như vậy theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam chỉ đạo thì
7 7
không phân biệt cụ thể việc thu thập thông tin đối với từng khách hàng khác
nhau sẽ thực hiện khác nhau như thế nào.
* Hướng giải quyết: