THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HOÀN THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP
NGÀNH GIAO THÔNG-XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI
2.1 CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT VÀ HOÀN THUẾ GTGT
ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI
2.1.1 BỘ MÁY QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT TẠI CỤC THUẾ HÀ NỘI
• Phòng Hành chính :
Bộ phận hành chính có trách nhiệm nhận, ghi rõ ngày, đóng dấu, phân loại
và gửi cho phòng quản lý thu các tờ khai thuế, hồ sơ hoàn thuế, miễn giảm thuế,
quyết toán thuế GTGT hàng năm.
Gửi cho đối tượng nộp thuế các thông báo thuế, quyết định hoàn thuế, miễn
giảm thuế GTGT và các biên bản vi phạm hành chính.
Lưu hành quyết định hoàn thuế GTGT đã được lãnh đạo cục ký duyệt.
• Phòng Nghiệp Vụ :
Là một bộ phận quan trọng nhằm trợ giúp cục trưởng cục Thuế hướng dẫn
chỉ đạo thực hiện chính sách thuế, các chế độ, quản lý và biện pháp nghiệp vụ thu
thuế GTGT với các đối tượng nộp thuế thuộc mọi thành phần kinh tế trên địa bàn
cục quản lý. Kiến nghị lãnh đạo cục hoàn thiện chính sách thuế.
Phối hợp với phòng quản lý thu thẩm định các hồ sơ hoàn thuế và trình lãnh
đạo cục ra quyết định hoàn thuế.
Cùng với phòng quản lý thu và phòng thanh tra tiến hành hoạt động thanh
tra, kiểm tra trước và sau hoàn thuế.
Lưu hồ sơ hoàn thuế của đối tượng hoàn thuế, biên bản kiểm tra, thanh tra
và quyết định xử lý nếu có.
• Phòng quản lý thu:
Đây là bộ phận trực tiếp theo dõi tình hình biến động đối tượng nộp thuế
thuộc mọi lĩnh vực ngành nghề. Hiện nay tại Cục Thuế Hà Nội có các phòng
quản lý thu về các lĩnh vực Công Nghiệp, Tài Chính Ngân Hàng, Văn Xã, Giao
thông-Xây dựng-Bưu điện, Thương Nghiệp, Quốc Doanh, Ngoài Quốc Doanh,
Đầu Tư Nước Ngoài.
• Phòng quản lý ấn chỉ :
Có nhiệm vụ quản lý, phát hành và thu hồi, hướng dẫn việc sử dụng hóa đơn
Quốc tế WTO, Việt Nam sẽ phải giảm thuế nhập khẩu cho nhiều mặt hàng. Để
phù hợp với chủ trương tăng thu nội địa, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà
nước, công tác quản lý thu thuế GTGT ngày càng được coi trọng. Qua hơn 3
năm thực hiện, Luật thuế GTGT đã thực sự đi sâu vào đời sống kinh tế xã hội và
chứng tỏ được tính ưu việt của mình, đem lại số thu thường xuyên và ổn định
cho NSNN. Năm 2002 vừa qua, công tác quản lý thuế GTGT trên địa bàn thành
phố Hà Nội đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.
Sự tăng trưởng của kinh tế thủ đô năm qua là tác nhân cơ bản đảm bảo số
thu cho ngân sách. Năm 2002, hầu hết các chỉ tiêu kinh tế đều tăng so với năm
trước. Tổng sản phẩm nội địa GDP đạt 10,3% là mức tăng cao nhất trong 5 năm
trở lại đây. Trong đó, ngành Giao thông vận tải, xây dựng khoảng 6,09%. Hoạt
động xuất khẩu tuy gặp khó khăn về thị trường và giá cả nhưng vẫn tăng được
10,1%. Giá cả hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng biến động nhẹ nhưng vẫn giữ ổn định
thị trường, có tác dụng nhất định đến tăng trưởng sản xuất.
Cùng với sự tăng trưởng kinh tế của thành phố, sự chấp hành luật thuế của
các doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, sự chỉ đạo sâu sát và phối hợp chặt chẽ của
các ban ngành có liên quan, ngành thuế Hà Nội đã hoàn thành vượt mức nhiệm
vụ ngân sách được giao. Thu từ ngành thuế là 16.047 tỷ đồng, đạt 109,98% dự
toán pháp lệnh. Hầu hết các khoản thu, sắc thuế đều hoàn thành vượt mức dự
toán và tăng khá so với năm 2001. Tổng số thu thuế GTGT là 2.840 tỷ đồng đạt
128% so với dự toán và tăng 40% so với năm 2001 (số thu là 1979 tỷ đồng). Kết
quả trên đã phản ánh sự phấn đấu nỗ lực của ngành thuế Hà Nội trong công tác
quản lý thu thuế GTGT.
Kết quả thu thuế GTGT năm 2001-2002
Đơn vị : tỷ đồng
Khu vực
Thực hiện
Năm 2001
Dự toán
Năm 2002
135,93% tăng 51,09% so với năm 2001 là 1.382 tỷ đồng. Trong đó, một số đơn
vị có số nộp ngân sách lớn như: Tổng công ty Xăng Dầu 370 tỷ đồng, Tổngcông
ty Bưu Chính Viễn Thông 289 tỷ đồng, Bưu Điện TP Hà Nội 108 tỷ đồng, Tổng
công ty Điện Lực 103 tỷ đồng, Công ty Điện Lực Hà Nội 108 tỷ đồng.
Đối với khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, số thu thuế GTGT chỉ đạt
95,15% so với dự toán nhưng vẫn tăng so với năm 2001 là 19,05%. Ngay từ đầu
năm, Cục Thuế Hà Nội đã chỉ đạo các phòng quản lý thu thuế và chi cục tăng
cường các biện pháp quản lý, thực hiện nghiêm túc các chỉ thị của Chính phủ,
Bộ Tài Chính, Tổng cục Thuế, về công tác quản lý thu thuế GTGT và chống thất
thu thuế ngoài quốc doanh. Vấn đề quản lý doanh thu, quản lý hộ và kiểm tra
quyết toán thuế được đẩy mạnh để hoàn thành dự toán năm. Tuy kết quả thu
được khá nhưng công tác quản lý thuế GTGT ngoài quốc doanh vẫn còn thất thu
cả về hộ và doanh thu. Cục thuế đã kiểm tra, lập biên bản 135 doanh nghiệp kinh
doanh xe máy có dấu hiệu ghi giá bán trên hóa đơn thấp hơn giá thị trường đã
yêu cầu các doanh nghiệp này thực hiện việc áp giá theo giá tính lệ phí trước bạ,
truy thu 670 triệu đồng. Một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tự giác kê
khai thuế GTGT theo thực tế phát sinh, việc ghi chép sổ sách kế toán chỉ là hình
thức. Thất thu thuế ở một số lĩnh vực, một số mặt hàng lớn như: xây dựng cơ
bản tư nhân, vận tải tư nhân, kinh doanh xe máy, kinh doanh khách sạn, du lịch,
ăn uống…
Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong năm qua có sự phát triển
mạnh mẽ. Hiện nay, trên địa bàn Hà Nội có 439 dự án với tổng số vốn khoảng 7
tỷ 770 triệu USD trong đó có 192 dự án 100% vốn nước ngoài, 220 dự án liên
doanh và 27 dự án hợp tác kinh doanh. Năm 2002, có 5 dự án đầu tư trực tiếp
nước ngoài với số vốn 123,7 triệu USD được cấp phép (tăng 30,2% so với năm
2001). Số thu thuế GTGT từ khu vực này đạt 603 tỷ đồng tăng 27,77% so với dự
toán và tăng 35,58% so với năm 2001 (số thu là 445 tỷ đồng).
Các con số thống kê nói trên đã cho thấy sự nỗ lực của ngành thuế Hà Nội
với công tác quản lý thuế GTGT trong năm 2002 vừa qua.
2.1.3 TÌNH HÌNH HOÀN THUẾ GTGT TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI NĂM 2002
phạm với số tiền khoảng 6 tỷ đồng. Riêng năm 2002, thanh tra sau hoàn thuế 174
hồ sơ, phát hiện 41 hồ sơ có vi phạm với số tiền 2,5 tỷ đồng. Đến nay đã thu về cho
tài khoản truy hoàn thuế số tiền gần 8 tỷ đồng. Riêng trong năm 2002, đã thu hồi
được 6,5 tỷ đồng. Có 17 doanh nghiệp vi phạm hoàn thuế GTGT trong việc xuất
khẩu hàng nông, lâm, thủy sản đi Trung Quốc. Cục thuế Hà Nội đã tiến hành kiểm
tra, xác minh tại Trung Quốc và phát hiện các doanh nghiệp này đã chiếm đoạt hơn
39 tỷ đồng của NSNN từ tiền hoàn thuế đến nay mới chỉ thu hồi 16,7 tỷ đồng.
Công tác truy thu tiền hoàn thuế cần kiên quyết và đẩy mạnh hơn nữa.
Một trong những công tác quản lý thuế quan trọng, hỗ trợ giảm bớt các gian
lận trong hoàn thuế được triển khai thực hiện tốt trên địa bàn Thủ đô là quản lý hóa
đơn chứng từ. Trong năm 2002, cục Thuế Hà Nội đã gửi đi xác minh 8.437 số hóa
đơn, đã có trả lời 4.591 số hóa đơn; từ đó phạt, truy thu do sai phạm 403 triệu
đồng. Hà Nội cũng nhận xác minh 28.668 số hóa đơn và đã tiến hành xác minh trả
lời được đối với 22.761 số; giúp truy thu, phạt 2,763 tỷ đồng. Thông báo mất 2.398
số hóa đơn của 188 đơn vị, phát hiện 124 doanh nghiệp bỏ trốn, mang theo 31.735
số hóa đơn. Việc kiểm tra sử dụng hóa đơn được đẩy mạnh, hạn chế những tiêu cực
trong lĩnh vực này. Các đơn vị thuế trên địa bàn đã lập biên bản 606 doanh nghiệp
vi phạm chế độ quyết toán hóa đơn; ra quyết định xử lý 603 doanh nghiệp; xử phạt
13 doanh nghiệp vi phạm chế độ sử dụng hóa đơn, chứng từ; truy thu và phạt trên
1,6 tỷ đồng. Bảy doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng trong quản lý, sử dụng hóa
đơn bước đầu xác định chênh lệch do vi phạm là 3,6 tỷ đồng. Thực hiện các hướng
dẫn của bộ Tài Chính, Tổng Cục Thuế về quản lý ấn chỉ, đặc biệt là sau 3 tháng
thực hiện quyết định 110/2002/QĐ-BTC ngày 18/09/2002 của bộ Tài Chính và
công văn số 3207 TCT/AC ngày 23/08/2002 của Tổng cục Thuế, bước đầu đã hạn
chế được tình trạng các đối tượng lợi dụng thành lập mới để mua hóa đơn nhưng
không hoạt động sản xuất kinh doanh, hoặc sử dụng ít nhưng mua nhiều để bán
hóa đơn kiếm lời, gây ra những vi phạm gian lận hoàn thuế rất khó kiểm soát.
Trên đây là những con số nói lên kết quả một năm công tác hoàn thuế GTGT
ngành thuế Hà Nội
Báo cáo tình hình hoàn thuế GTGT các phòng quản lý thu Cục Thuế HN
660
36
49
13
54
85
64
746732
23452
38106
27395
26051
296299
186376
513
20
46
5
45
77
54
525
20
46
5
47
80
54
642401
11107
19
276
161
194
91
84
165
19
285
176
199
35165
33963
26792
52773
299897
43840
402635
55
50
145
16
246
153
114
55
50
146
18
2
Trực tiếp quản lý thu đối với ngành Giao thông-Xây dựng là phòng quản lý
thu Giao thông-Bưu điện-Xây dựng. Đây là một trong những phòng ban giàu thành
tích nhất của cục Thuế Hà Nội, mỗi năm đảm nhận hơn 50% trong tổng nguồn thu
của toàn cục. Đối với công tác hoàn thuế, Phòng quản lý thu có nhiệm vụ :
- Tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế của các đối tượng đề nghị hoàn.
- Kiểm tra, xem xét tính đầy đủ và hợp lệ của các hồ sơ hoàn thuế.
- Phân loại đối tượng hoàn thuế.
- Trình lãnh đạo cục giải quyết hoàn thuế.
- Tiến hành việc kiểm tra thanh tra trước và sau hoàn thuế các đối tượng đã
được xét hoàn.
- Phối hợp với các phòng ban liên quan như: phòng nghiệp vụ, phòng thanh
tra trong khi tiến hành quy trình hoàn thuế.
- Đề xuất và tham mưu cho lãnh đạo cục các giải pháp hoàn thiện quy trình
hoàn thuế.
- Lưu hồ sơ, quyết định hoàn thuế.
2.2.2 KẾT QUẢ HOÀN THUẾ GTGT NGÀNH GIAO THÔNG-XÂY DỰNG
Phụ trách khối ngành trọng điểm của nền kinh tế, hàng năm phòng Giao
thông-Xây dựng tiếp nhận và xử lý rất nhiều hồ sơ hoàn thuế, trong đó đã giải
quyết cho những hồ sơ có giá trị lớn. Do đặc thù kinh tế của ngành quản lý, nguồn
thu từ khu vực quốc doanh trung ương chiếm tỷ trọng trên 90% tổng số thu toàn
phòng, đây cũng là lĩnh vực có nhiều dự án đầu tư lớn và phát sinh hoàn thuế cao.
Qua hơn 3 năm thực hiện, công tác hoàn thuế phát huy hiệu quả tích cực, đúng thủ
tục và kịp thời giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa nguồn vốn, mở rộng đầu tư,
khuyến khích xuất khẩu…bên cạnh đó cũng bộc lộ không ít nhược điểm. Thực tế
cho thấy, những sai phạm trong hoàn thuế một phần do tính phức tạp của đặc điểm
kinh tế ngành Giao thông-Xây dựng mang lại; các doanh nghiệp có nhiều sai sót
trong làm thủ tục, kê khai xin hoàn thuế; còn nhiều kẽ hở trong cơ chế chính
sách…
Báo cáo tình hình hoàn thuế năm 2001-2002
Đơn vị số tiền: triệu dồng
thận trọng, chính xác, rà soát kỹ càng từng hồ sơ. Ngoài sự nỗ lực của các cán bộ
trong phòng, còn tranh thủ sự phối kết hợp các bộ phận trong cơ quan, các ngành
kiểm tra để thực hiện tốt quy trình, hạn chế những sơ xuất do nghiệp vụ hoặc cơ
chế chưa rõ để đưa ra những phản biện thích hợp về vấn đề hoàn thuế. Trình tự giải
quyết hoàn thuế cho các doanh nghiệp ngành tương đối đảm bảo tuy nhiên cũng
còn một số vướng mắc cần hoàn thiện. Sau đây là phân tích cụ thể tình hình hoàn
thuế các doanh nghiệp ngành Giao thông-Xây dựng trong năm 2002 vừa qua.
2.2.2.1 Giải quyết hồ sơ hoàn thuế
Năm 2001
đơn vị: ngàn đồng
Stt QĐsố Ngày Tên Doanh Nghiệp;Lý do hoàn Số Tiền