Vấn đề ôn thi: Sinh học cơ thể- Quần thể Sinh quyển (Biosphere)
SINH QUYỂN
1. KHÁI NỆM SINH QUYỂN (BIOSPHERE)
a. Khái niệm : Là khoảng không gian trên trái đất có các cơ thể sống cư trú và các hệ
sinh thái hoạt động . Sinh quyển là một hệ sinh thái khổng lồ lớn nhất của Trái đất.
b. Phạm vi: Sinh quyển bao gồm lớp thấp nhất của khí quyển (tầng đối lưu), lớp vỏ
ngoài của trái đất (địa quyển) và lớp nước bao quanh trái đất (thủy quyển). Đại bộ
phận sinh vật không lên cao quá 50-100m và vượt qua khỏi tầng Ôzôn, càng lên cao
sinh vật càng giảm, sinh vật phân bố chủ yếu ở tầng đối lưu. Trong đất sinh vật phân
bố ở độ sâu không quá 2 – 3 km.Ở đại dương ở độ sâu 11km vẫn phát hiện được
Pogonophora.
c. Cấu trúc:
+ Thế giới vô cơ.
+ Vật chất sống.
+ Chất khoáng,…
d. Tính chất của sinh quyển:
+ Là một hệ thống nhiệt động học mở,
+ Tự điều chỉnh.
+ Không đồng nhất.
+ Là một thể thống nhất.
e. Sinh khối của sinh quyển (biomass): Là tổng khối lượng sinh vật sống trong sinh
quyển hoặc số lượng sinh vật sống trên một đơn vị diện tích (m
2
, ha, km
2
), thể tích của
vùng . Khối lượng sinh khối của sinh quyển ước tính 4.10
14
– 2. 10
16
tấn. Trong đó

quyển.
Nhân quyển là phần vũ trụ gần trái đất nhất nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc
gián tiếp của con người và bị thay đổi bởi con người. Là một quyển của trái đất nơi
con người đang sống hoặc đã đặt chân đến. Là tập hợp cộng đồng con người cũng như
quần thể sinh vật sống khác.
Trong quá trình phát triển nhân quyển với sự hình thành và phát triển loài
người đã trải qua các hình thái sản xuất kinh tế như: hái lượm, săn bắt, trồng trọt và
chăn nuôi, nghề thủ công và trao đổi hang hóa, công nghiệp hóa ở các mức độ khác
nhau và đô thị hóa. Các hình thái sản xuất đó bao gồm:
+ Hái lượm, săn bắn: Sử dụng các hạt, trái cây, hoa quả, củ và một số thực vật
có sẵn trong tự nhiên. Sử dụng dụng cụ sơ khai đơn giản, năng suất thấp. XH loài
người tác động ít tới thiên nhiên.
+ Trồng trọt và chăn nuôi: Năng suất cao, nguồn sống đảm bảo, dân số bắt đầu
tăng nhanh. XH loài người tác động đe dọa tới thiên nhiên.
HV: Nguyễn Văn Phương – K19 0397
2
Vấn đề ôn thi: Sinh học cơ thể- Quần thể Sinh quyển (Biosphere)
+ Công nhiệp hóa: Bộ mặt Trái Đất thay đổi ghê gớm, đỉnh cao được đánh dấu
bằng cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, máy móc thay thế sức lao động của con
người chinh phục tự nhiên. Rừng bị thu hẹp nhanh chóng, công nghiệp yêu cầu phải
khai thác quặng, dầu mỏ, than đá,... Mâu thuẫn giữa cân bằng sinh thái và sự phát
triển của XH loài người ngày càng gay gắt. Môi trường sinh thái bị hủy hoại nghiêm
trọng.
+ Đô thị hóa:. Sản xuất, lưu thông hàng hóa diễn ra mạnh mẽ, sản phẩm dư
thừa. Dân số tập trung với mật độ cao, gia tăng dân số nhanh, sự can thiệp của con
người vào tự nhiên là vô cùng thô bạo và môi trường bị ô nhiễm nặng nề ở mức toàn
cầu. Con người đứng trước thảm họa bị tiêu diệt bởi khủng hoảng sinh thái.
c. Trí tuệ quyển (Noosphere).
Là bước phát triển cao nhất của sinh quyển trong đó hoạt động của người thông
minh đóng vai trò quyết định. Quá trình hình thành, phát triển và tiến hóa của trí tuệ