PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM
TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CỦA CHỦ XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY
BẢO HIỂM HÀ NỘI THỜI KỲ 2000 - 2005
I. KHÁI QUÁT CÔNG TY BẢO HIỂM HÀ NỘI
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty bảo hiểm Hà Nội
Công ty bảo hiểm Hà Nội đựợc thành lập từ năm 1980 theo quyết định
số 1125/QĐ-TCCB ngày 17/11/1980 của Bộ Tài Chính. Bảo hiểm Hà Nội là
một Công ty trực thuộc tổng Công ty bảo hiểm Việt Nam(Bảo Việt). Bảo Việt
ra đời từ ngày 15/1/1965 theo Quyết định số 179/chính phủ ngày 17/12/1964
của thủ tướng chính phủ và có trụ sở chính đặt tại số 7 Lý Thường Kiệt-Hà Nội.
Trong những ngày đầu Bảo Việt chỉ có trụ sở chính tại Hà Nội và một chi nhánh
bảo hiểm tại Hải Phòng, điều đó lí giải tại sao bảo hiểm Hà Nội luôn là đơn vị
đứng đầu trong tổng số 63 đơn vị thành viên và luôn nhận được sự ủng hộ và
quan tâm chỉ đạo sát sao của tổng công ty bảo hiểm Việt Nam về mọi mặt.
Cho đến nay bảo hiểm Hà Nội đã có được văn phòng tại tất cả các quận
huyện trong thành phố nhằm kinh doanh và khai thác tối đa các dịch vụ bảo
hiểm.Với khả năng tài chính vượt trội cùng với kinh nghiệm lâu năm trong kinh
doanh bảo hiểm và sự nỗ lực hết sức mình của Bảo Việt Hà Nội đã góp phần
không nhỏ vào việc ngăn chặn rủi ro cũng như kịp thời chia sẻ các rủi ro trong
các hoạt động sản xuất, xã hội.
Với nhu cầu bảo hiểm ngày càng đa dạng của các đơn vị, tổ chức kinh tế
xã hội, bảo hiểm Hà Nội đã phải không ngừng nghiên cứu và triển khai các loại
hình nghiệp vụ bảo hiểm mới. Điều đó được minh chứng bằng các hoạt động đi
đầu trong lĩnh vực bảo hiểm của Tổng Công ty Bảo Việt và Bảo Hiểm Hà Nội
khi lần đầu tiên đưa ra thị trường dịch vụ Bảo hiểm Nhân Thọ vào năm 1996,
sau đó vào năm 1999 thành lập công ty chứng khoán đầu tiên ở Việt Nam…
Hiện nay những dịch vụ mà Bảo hiểm Hà Nội cung cấp cho khách hàng luôn là
những dịch vụ có chất lượng cao phục vụ khách hàng một cách tốt nhất. Bảo
hiểm Hà Nội đang tiến hành cung cấp cho khách hàng trên 61 nghiệp vụ bảo
hiểm.
Cùng với sự đa dạng hoá các nghiệp vụ bảo hiểm, Bảo Hiểm Hà Nội còn
quận, huyện của thành phố Hà Nội theo quy định của pháp luật.
Kinh doanh những ngành nghề đúng theo quy định trong giấy chứng
nhận đủ tiêu chuẩn và điều kiện hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Ký kết và thực
hiện các hợp đồng bảo hiểm và tái bảo hiểm với khách hàng trong và ngoài
nước, mở rộng quy mô kinh doanh theo khả năng của Bảo hiểm Hà Nội và nhu
cầu của thị trường; sử dụng vốn nhàn rỗi để mua trái phiếu, cổ phiếu, góp vốn
liên doanh, kinh doanh bất động sản theo quy định của pháp luật và kinh doanh
những ngành nghề khác ngoài những ngành nghề đã đăng ký nếu được cơ quan
nhà nước có thẩm quyền cho phép. Vậy nhưng ngành nghề mà công ty Bảo
hiểm Hà Nội đã đăng ký kinh doanh là :
- Kinh doanh bảo hiểm.
- Đầu tư tài chính.
- Các ngành nghề khác có liên quan.
Huy động vốn để hoạt động kinh doanh nhưng không làm thay đổi hình
thức sở hữu của Bảo hiểm Hà Nội; được phát hành trái phiếu theo quy định của
pháp luật; được thế chấp giá trị quyền sử dụng đất gắn liền với tài sản thuộc
quyền quản lý của Bảo hiểm Hà Nội tại các ngân hàng Việt Nam để vay vốn
kinh doanh theo quy đinh của pháp luật.
2.2. Nhiệm vụ của công ty Bảo hiểm Hà Nội .
Bảo hiểm Hà Nội cùng với Bảo hiểm Việt Nam ra đời do Bộ trưởng Bộ
Tài chính quyết định thành lập theo ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ. Bảo
hiểm Hà Nội ra đời có nhiệm vụ như sau :
- Đăng ký kinh doanh và kinh doanh đúng ngành nghề đã đăng ký; chịu
trách nhiệm trước Tông công ty Bảo hiểm Việt Nam và trước Nhà nước về kết
quả hoạt động của Bảo hiểm Hà Nội và chịu trách nhiệm trước khách hàng,
truớc pháp luật về sản phẩm và dịch vụ bảo hiểm do công ty Bảo hiểm Hà Nội
thực hiện. Nghiên cứu đề xuất với Bộ Tài chính ban hành hoặc bổ sung sửa đổi
các điều khoản, điều kiện, quy tắc và biểu phí bảo hiểm của các nghiệp vụ bảo
hiểm bắt buộc và tổ chức thực hiện các nghiệp vụ đó .
- Ký kết và tổ chức thực hiện các hợp đồng kinh tế đã ký với các đối tác.
+ Phải nghiên cứu, nắm bắt thị trường;khai thác thị trường để chiếm lĩnh
thị trường, nâng cao thị phần.
+ Nghiên cứu, tạo ra sản phẩm mới phù hợp nhu cầu thị trường; đồng thời
bổ sung, hoàn thiện sản phẩm đã có cho thích hợp với khách hàng.
+ Tổ chức phân phối sản phẩm của công ty đến tay khách hàng một cách
hợp lý va thuận tiện.v.v….
- Phòng dịch vụ khách hàng: là bộ phận phục vụ khách hàng được bảo
hiểm, bộ phận này có nhiệm vụ hỗ trợ các phòng các đại lý…trong việc quản lý
khách hàng cũng như phục vụ khách hàng theo yêu cầu. Chẳng hạn, trả lời các
yêu cầu của khách hàng về các thông tin liên quan; giải thích ngôn ngữ trong
đơn bảo hiểm; thông báo cho khách hàng biết về phí bảo hiểm, thời gian thu
phí; cách tính toán lãi cổ phần, lãi đầu tư.v.v… Dịch vụ khách hàng tốt sẽ hỗ trợ
rất lớn cho khai thác bảo hiểm, làm cho khách hàng vừa lòng với hoạt động của
công ty nên sẽ tham gia bảo hiểm tiếp và lôi kéo các khách hang khác tham gia
bảo hiểm ở công ty.
- Phòng tài chính – kế toán: có nhiệm vụ thanh quyết toán các hợp đồng,
quản lý thu phí bảo hiểm gốc, chi trả tiền bồi thường; tổng hợp số liệu báo cáo
tài chính, quyết toán kinh doanh lãi (hay lỗ), thực hiện nghĩa vụ nộp thuế với
Nhà nước…
- Phòng thanh tra pháp chế: có nhiệm vụ nghiên cứu các văn bản pháp
quy của Nhà nước có liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm; kiểm tra
tính chất pháp lý của các hợp đồng bảo hiểm cũng như hồ sơ bồi thường. Ban
thanh tra còn kiểm tra các đơn vị trong việc thực hiện ký kết hợp đồng bảo hiểm
và thủ tục bồi thường, phát hiện các trường hợp trục lợi bảo hiểm v.v…
- Phòng thông tin – tin học: có nhiệm vụ cung cấp những thông tin về
kinh tế chính trị cũng như hoạt động của thị trường trong nước và quốc tế;
những thông tin về hoạt động kinh doanh của công ty trong từng thời kỳ (tuần,
tháng , quý.
- Phòng định giá phí bảo hiểm thực chất là tính phí bảo hiểm của các sản
phẩm bảo hiểm. Về nguyên tắc, phí bảo hiểm được bộ tài chính xét duyệt trên
nghiệp vụ bảo hiểm đòi hỏi phải có chuyên gia thẩm định để tránh bị thiệt hại
do lừa bảo hiểm.
Thêm vào đó, ở mỗi quận huyện trong thành phố bảo hiểm Hà Nội đều có
một phòng kinh doanh. Đây chính là chủ lực của Công ty, với cơ cấu gọn nhẹ
mỗi phòng kinh doanh ở quận huyện bao gồm:
- Trưởng phòng phụ trách chung và chịu trách nhiệm trước công ty.
- Phó phòng phụ trách về nhân sự và kinh doanh.
- Cán bộ kế toán cân đối thu chi của phòng và liên lạc thường xuyên với
phòng kế toán cua công ty.
- Cán bộ bồi thường chuyên thẩm định và bồi thường các hợp đồng bảo
hiểm.
- Cán bộ thống kê kưu giữ số liệu,làm báo cáo định kì.
- Thủ quĩ nhận tiền bảo hiểm,chi tiền bồi thường.
- Cán bộ khai thác đi tiếp xúc và tìm kiếm khách hàng cho phòng.
- Ngoài ra còn có các phòng Bảo hiểm do các ban ngành trong thành phố
như phòng bảo hiểm quốc phòng…Các phòng bảo hiểm này ngoài phaỉ cạnh
tranh với các công ty bảo hiểm khác trên địa bàn,còn phải thi đua với nhau bởi
phòng bảo hiểm của quận này có thể tìm khách hàng đang thường trú ở quận
khác trong thành phố,do đó đòi hỏi các phòng phải năng động tìm kiếm, kí hợp
đồng và chăm sóc khách hàng cẩn thận.
Với mỗi phòng ban lại có:điểm bán lẻ,cộng tác viên,đại lí.Đây là những
cá nhân, tập thể ở ngoài công ty đứng ra tìm kiếm khách hàng cho công ty và lời
nhuận họ thu được chính là phần trăm số tiền trên hợp đồng mà công ty kí kết
đựơc với khách hàng do họ tìm ra.Đây chính là những chân rết đI sâu tìm kiếm
khách hàng đắc lực cho công ty.Nhờ có một cơ cấu tổ chức thích hợp,Bảo Hiểm
Hà Nội đã phát huy được sức mạnh của mình trên cơ sở khai thác được ưu thế
hoạt động của tất cả các phòng ban cũng như các văn phòng chi nhánh công ty.
4. Đặc điểm và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong thời gian
qua.
4.1. Đặc điểm tình hình:
của các công trình được đầu tư vốn qua Ngân hàng đầu tư phát triển Việt
Nam.Các công ty Bảo hiểm sử dụng nhiều biện pháp kể cả không lành mạnh để
cạnh tranh.Trên đây là một số nét về đăc điểm tình hình kinh tế xã hội của thị
trường bảo hiểm nói chung va Bảo hiểm Hà Nội nói riêng.
4.2. Tình hình thực hiện nhiệm vụ công tác năm 2005:
*Kết quả kinh doanh:
Năm 2005 tổng doanh thu công ty đạt 178,92 tỷ đồng tăng trưởng 15% so
với năm 2004(Doanh thu thực hiện năm 2004 là 155,56 tỷ đồng).Trong điều
kiện kinh doanh găp nhiều khó khăn,Bảo Việt Hà Nội đã hoàn thành kế hoạch
tổng công ty giao va đạt tăng trưởng cao,thể hiên sự cố gắng rất lớn của toan thể
cán bộ công nhân viên trong công ty.
*Công tác giám định – bồi thường:
Trong năm 2005, toàn công ty tiếp nhận và giải quyết 41.420 hồ sơ trong đó:
- 5.844 hồ sơ bồi thường bảo hiểm xe cơ giới
- 16.964 hồ sơ bồi thường bảo hiểm con người
- 18.485 hồ sơ bồi thường bảo hiểm hoc sinh
- 85 hồ sơ bồi thường bảo hiểm cháy và RRHH
- 11 hồ sơ bồi thường bảo hiểm ki thuật
- 31 hồ sơ bồi thường bảo hiểm hàng hải.
Và gần 250 các vụ bồi thường các nghiệp vụ khác.
Trong số 57 nghiệp vụ bảo hiểm đã triển khai, có 36 nghiệp vụ bảo hiểm
phát sinh bồi thường với tổng số tiền chi bồi thường là 60,73 tỷ đồng, bằng
32,64% tổng thu.Tỷ lệ bồi thường này nhìn chung trong mức cho phép. Tỷ lệ
bồi thường giảm 5% so với năm 2004 cho thấy công ty đã nỗ lực trong công tác
đề phòng hạn chế tổn thất và đã thu được kết quả nhất định.
Với những vụ tổn thất lớn trên phân cấp của công ty,công ty đã kịp thời
báo cáo và nhận được ý kiến chỉ đạo giải quyết nhanh, kịp thời của Bảo Việt
Việt Nam. Đặc biệt trong năm 2005 Bảo hiểm Hà Nội đã phối hợp tốt với các
công ty bảo hiểm Đà Nẵng, bảo hiểm Thừa Thiên Huế giải quyết tốt vụ tai nạn
tầu E1 xảy ra ngày 12/3/2005 tại Lăng Cô - Thừa Thiên Huế với 11 người
tranh.
Trước và sau kỳ giao ban, Báo cáo tổng hợp kết quả công việc chung toàn
Công ty đều được lập giúp cho Ban Giám đốc năm bắt sát tình hình hoạt động
thực tế tại đơn vị và để ra nhiệm vụ, biện pháp giải quyết kịp thời. Tuy nhiên,
công tác này cũng còn hạn chế chưa phát huy hết vai trò kiểm tra, đôn đốc các
đầu công việc đã để ra theo Chương trình công tác hàng tháng.
- Công tác Tổ chức cán bộ: Nhằm kiện toàn đội ngũ cán bộ trong toàn
Công ty, Công ty đã bổ nhiệm mới 5 đồng chí lãnh đạo phòng, bổ nhiệm lại cho
21 đồng chí theo phân cấp, báo cáo Bảo Việt Việt Nam bổ nhiệm lại 3 đồng chí.
Thực hiện đúng quy định của Luật lao động và quy chế của Công ty, năm qua
Công ty đã giải quyết nâng lương cho 47 đồng chí, giải quyết tái tục hợp đồng
lao động cho 19 cán bộ, kiểm tra xét duyệt chuyển 46 cán bộ hợp đồng thời hạn
sang hợp đồng không xác định thời hạn. Những việc nêu trên đã mang lại sự
phấn khởi, tin tưởng và tâm lý ổn định công tác cho các cán bộ trong Công ty.
Đầu năm Công ty đã tổ chức tốt việc giao kế hoạch cho các Phòng kinh
doanh. Để hoàn thành được nhiệm vụ Tổng Công ty giao, đi đôi với công tác
quản lý kinh doanh, công ty cũng luôn chú ý tăng cường giáo dục ý thức xây
dựng tập thể đối với cán bộ, các trường hợp vị phạm Quy trình nghiệp vụ, Quy
chế quản lý Tài chính đều được xử lý kịp thời.
- Công tác đào tạo:
Năm 2005 đã quan tâm cả về lượng và chất của công tác đào tạo. Hàng
tháng, tuỳ thuộc yêu cầu quản lý, yêu cầu công tác và theo kế hoạch đào tạo
trong năm, Công ty đều tổ chức các lớp tập huấn nội bộ cũng như mời các
chuyên gia tham gia giảng dạy hay gửi cán bộ tham gia các khoá học của Trung
tâm đào tạo và các Trung tâm Giáo dục-Đào tạo khác. Trong đó một số khoá
học rất thiết thực và được đánh giá cao.
Công ty đã cử 97 lượt cán bộ tham dự các khoá học của Trung tâm đào
tạo và Tổng Công ty tổ chức như “Khoá bảo hiểm xe cơ giới và an toàn giao
thông”, khoá “Kỹ thuật ôtô”, khoá “ Bảo hiểm xe cơ giới nâng cao”, Khoá “
Ngoại gữ chuyên ngành nâng cao”... Ngoài ra Công ty còn tổ chức 18 lớp và
việc thanh quyết toán 15% để lại nhà trường nhứng nhiều phòng thực hiện còn
chậm, do đó công tác này còn chưa được giải quyết triệt để.
+ Công ty cần chủ động tiến hành kiểm tra, kiểm soát hướng dẫn công tác
thu chi tài chính của các phòng bảo hiểm khu vực một cách thường xuyên hơn
nữa đáp ứng yêu cầu kinh doanh.
Trong năm qua, Công ty đã được Cục Thuế, Kiểm toán độc lập tiến hành
kiểm tra công tác quản lý tài chính của Công ty. Nhìn chung kết quả cho thấy
Công ty đã luôn thực hiện đúng chế độ quản lý tài chính Nhà nước. Tuy nhiên,
Công ty vẫn phải tiếp tục rút kinh nghiệm và khắc phục những kiến nghị của
các đoàn nêu ra để xây dựng bộ máy tài chính kế toán ngày càng hoàn thiện
hơn.
- Công tác Thống kê - Tin học
Trong năm 2005, bên cạnh việc sử dụng và khai thác các ứng dụng tin
học của Tổng Công ty cung cấp, Công ty còn hỗ trợ các phòng một số ứng dụng
nhằm tăng năng suất lao động, đáp ứng tốt nhất yêu cầu phục vụ khách hàng.
Một số ứng dụng được áp dụng như:
+ In Giấy chứng nhận bảo hiểm các nghiệp vụ: ôtô, con người, du lịch,
học sinh và bảo hiểm xe máy đối với các hợp đồng lớn.
+ Theo dõi trình bồi thường nghiệp vụ con người, ôtô trên máy.
+ Theo dõi thông tin phát sinh và bồi thường trên phân cấp tới từng
phòng
+ Xây dựng bổ sung báo cáo chỉ tiểu kinh tế cho các nghiệp vụ mới
+ Triển khai công tác thống kê theo từng cán bộ.
+ Hơn 60% các phòng đã có ứng dụng ADSL giúp cho việc giao dịch với
khách hàng được thông suốt và kịp thời, giảm đáng kể việc giao dịch trực tiếp
trong các trường hợp có thể giao dịch điện tử.
Bên cạnh đó, Công ty không ngừng chỉ đạo phòng tin học tổ chức việc
tập huấn ngay tại các phòng trên cơ sở thực tế công việc hàng ngày.
Các ứng dụng và công tác trên không những giúp các cán bộ có thêm thời
gian tập trung cho công tác khai thác, tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu
ứng yêu cầu kinh doanh.
Trong năm, Công ty đã tiến hành thuê trụ sở làm việc mới cho Phòng
Hoàng Mại, Thanh Trì.
II. VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ ĐỂ PHÂN TÍCH
NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ CHỦ XE CƠ GIỚI
1. Hướng phân tích.
Như đã nói ở trên, để dánh giá một cách đầy đủ tình hình hoạt động
nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm
Hà Nội đòi hỏi phải tính toán đầy đủ các chỉ tiêu trong hệ thống chỉ tiêu ( đã
trình bày ở chương I ). Tuy nhiên, do số liệu thu thập không đầy đủ và việc tính
toán quá phức tạp nên trong phạm vi đề tài nghiên cứu ta chỉ tính toán và phân
tích một số chỉ tiêu quan trọng.
1.1. Chỉ tiêu về quy mô.
Nhóm chỉ tiêu phản ánh quy mô bao gồm số xe cơ giới tham gia bảo hiểm
trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới và doanh thu của nghiệp vụ. Qua nhóm
chỉ tiêu này giúp ta đánh giá được quy mô khai thác nghiệp vụ bảo hiểm trách
nhiệm dân sự chủ xe cơ giới tham gia bảo hiểm của Công ty Bảo hiểm Hà Nội
và quy mô phí mà Công ty đã thu được trong một năm hoặc một thời kỳ. Qua đó
dánh giá được khả năng triển khai nghiệp vụ bảo hiểm của Công ty và hiệu quả
hoạt động của nghiệp vụ đó.
1.2. Chỉ tiêu cơ cấu.
Chỉ tiêu cơ cấu của nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ
giới bao gồm cơ cấu phân theo chủng loại xe như: xe máy < 50 cm3, xe máy >
50 cm3, Ôtô < 5 chỗ, Ôtô > 5 chỗ, Ôtô tải; cơ cấu phân theo mức trách nhiệm
gồm 3 mức: 12/30, 15/80, 20/80; cơ cấu theo chủ phương tiện cơ giới gồm: chủ
phương tiện cơ giới là người Việt Nam, chủ phương tiện cơ giới là người nước
ngoài.
Mỗi loại cơ cấu ta lại nghiên cứu số lượng xe tham gia từng loại và tỷ
trọng của chúng trong tổng số xe tham gia bảo hiểm đồng thời cũng tính luôn
doanh thu của mỗi loại và tỷ trọng doanh thu của mỗi loại trong tổng doanh thu.
Nă
m
Phòng BH
2000 2001 2002 2003 2004 2005
Q. Ba Đình 4.262 4.895 4.949 5.725 5.814 5.825
Q. Hoàn Kiếm 3.628 3.809 3.852 3.624 3.775 3.845
Q. Hai Bà Tr-
ng
2.224 2.334 3.310 2.054 2.220 2.235
Q. Hoàng Mai 0 0 0 2.674 3.046 3.257
Q. Long Biên 0 0 0 2.037 2.558 3.945
Q. Thanh
Xuân
1.726 1.790 2.129 2.984 2.506 3.493
Q. Tây Hồ 2.833 2.686 2.790 2.769 2.773 2.784
Q. Đống Đa 3.103 3.130 3.131 2.893 2.731 2.908
Q. Cầu Giấy 1.885 1.630 2.311 2.230 3.145 2.264
H. Sóc Sơn 1.347 2.230 1.721 1.395 1.659 1.857
H. Đông Anh 1.213 1.730 1.826 1.625 2.345 2.352
H. Gia Lâm 2.161 1.838 2.387 1.987 2.357 2.136
H. Từ Liêm 1.631 2.739 2.018 1.653 2.718 2.813
H. Thanh Trì 1.947 1.949 1.576 1.350 2.353 2.286
X
b
= ∑ X
b(i)
27.960 30.760 32.000 35.000 40.000 42.000
( Nguồn số liệu : Số liệu báo cáo thống kê thường niên hàng năm ở Công ty Bảo
hiểm Hà Nội giai đoạn 2000 – 2005 )
Qua bảng 1 ta thấy số xe tham gia bảo hiểm của các quận nội thành là