THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở
CƠ QUAN BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN THANH XUÂN
I. Giới thiện chung về cơ quan BHXH quận Thanh Xuân.
1. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển quận Thanh
Xuân.
Quận Thanh Xuân được thành lập theo nghị định số 47/CP ngày
22/11/1996 của Chính phủ, trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu
của các phường: Thượng Đình, Thanh Xuân Bắc, Kim giang, Phương Liệt với
78,1 ha diện tích tự nhiên và 20.862 nhân khẩu của phường Khương Thượng
thuộc quận Đống Đa và toàn bộ diện tích tự nhiên , nhân khẩu của xã Nhân
Chính ( huyện Từ Liêm ) và xã Khương Đình ( huyện ThanhTrì ).
Quận Thanh Xuân nằm ở phía Tây Nam thành phố Hà Nội, phía Bắc
giáp với quận Đống Đa và Cầu Giấy, phía Đông giáp với quận Hai Bà Trưng,
phía Tây giáp với huyện Từ Liêm và thị xã Hà Đông, phía nam giáp với
huyện Thanh Trì. Do mới được thành lập nên quận còn gặp nhiều khó khăn
như: Cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, đô thị chưa được hoàn chỉnh, điện chiếu sáng,
giao thông, cấp thoát nước mới đáp ứng được phần nào nhu cầu của người
dân, cơ sở văn hoá giáo, giáo dục, thể thao trụ sở làm việc còn thiếu, mức
sống của người dân còn thấp...
Bên cạnh những khó khăn trên thì quận Thanh Xuân cũng có nhiều
thuận lợi như : Quận được thành lập trong quá trình đô thị hoá và phát triển
của thành phố Hà Nội, với diện tích tự nhiên là 913,2 ha đến năm 2000 có
39.142 hộ với 163.093 nhân khẩu. Dân cư trong quận chủ yếu là công dân
hưu trí, mất sức lao động, lực lượng vũ trang, sinh viên, người lao động sống
trong các khu tập thể cao tầng, làng xã và các khu phố mới được thành lập,
với lối sống xen kẽ thành thị với phong tục tập quán văn hoá làng xã, mặc dù
trên địa bàn quận có một số di tích lịch sử văn hoá, nhiều trường đại học, cao
đẳng, trung học chuyên nghiệp, viện nghiên cứu và đặc biệt là hai khu công
nghiệp tập trung ở Giáp Bát và Thượng Đình .
Tuy là một quận mới được thành lập phải đương đầu với nhiều khó
khăn thách thức mới, song với trình độ dân trí cao cộng thêm đó là sự cần cù
Tuy là một quận mới được thành lập, song dưới sự lãnh đạo của Đảng
uỷ, UBND quận, đặc biệt là có sự chỉ đạo và quan tâm trực tiếp của các cấp
lãnh đạo thành phố Hà Nội quận Thanh Xuân đã trở thành quận tiên tiến đi
đầu trong công tác xã hội, phất triển kinh tế.
2. Sự ra đời và phát triển của BHXH quận Thanh Xuân.
Ngày 12/06/1995 Chính phủ ban hành nghị định 12/CP và Điều lệ
BHXH nhằm thi hành chính sách BHXH được quy định trong Bộ luật lao
động. Hệ thống BHXH Việt Nam được thành lập theo ngành dọc từ TW đến
địa phương.
BHXH thành phố Hà Nội được thành lập trên cơ sở hợp nhất công tác
BHXH của Ngành lao động thương binh xã hội và tiếp nhận thên phần
BHXH do Tổng liên đoàn lao động thành phố chuyển sang. Từ đó BHXH các
quận huyện trực thuộc BHXH thành phố Hà Nội được thành lập .
BHXH quận Thanh Xuân là một trong nhưng đơn vị trực thuộc BHXH
thành phố Hà Nội trong hệ thống BHXH Việt nam chịu sự quản lý ngành dọc
Trên thực tế BHXH quận Thanh Xuân được thành lập ngày 12/03/1997 có trụ
sở tại 90 Nguyễn Tuân nay được chuyển về Thanh Xuân Bắc Hà Nội. BHXH
quận Thanh Xuân có con dấu, tài khoản, trụ sở riêng .
Sau khi được thành lập BHXH quận Thanh Xuân đã nhận được sự quan
tâm giúp đỡ của các phòng lao động thương binh xã hội, Liên đoàn lao động
quận, HĐND, UBND, các cơ sở ban ngành đoàn thể và đặc biệt là sự chỉ đạo
trực tiếp của BHXH thành phố Hà Nội, chỉ sau một thời gian ngắn BHXH quận
Thanh Xuân đã nhanh chóng hình thành và ổn định tổ chức, sửa sang trụ sở làm
việc, trang thiết bị phương tiện máy móc làm việc .... Do mới thành lập nên
công việc lớn, nhân lực yếu, mặt khác số lượng lao động thuộc diện BHXH bắt
buộc nhiều mà thực tế các đơn vị chưa tham gia BHXH chiếm tỷ lệ cao nhất là
các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, cộng thêm vào đó là nhận thức về chính
sách BHXH của chủ sử dụng lao động và người lao động chưa đầy đủ, do đó
công việc gặp không ít khó khăn .
Tuy nhiên bằng sự quyết tâm cao không ngại khó khăn vướng mắc từng
hướng dẫn, giải quyết mọi vấn đề về chính sách BHXH đã ban hành trong điều
lệ BHXH cho đối tượng tham gia BHXH cụ thể như sau:
+/ Giải đáp những thắc mắc về thủ tục để làm các chế độ chính sách .
+/ Giải quyết kịp thời mọi vấn đề về chế độ BHXH cho đối tượng hưu trí
trên địa bàn .
+/ Thống kê lưu trữ tài liệu, hồ sơ theo yêu cầu nghiệp vụ đảm bảo khi
cần có thể lấy dễ dàng .
+/ Quản lý con dấu của cơ quan và một số công tác như giao dịch, tạp vụ,
góp phần phục vụ cho công tác nghiệp vụ.
+/ Đề xuất ý kiến với lãnh đạo để khắc phục những lệch lạc trong quá
trình giải quyết hồ sơ, tài liệu một cách khoa học.
- Bộ phận thu BHXH: Nhiệm vụ chính của bộ phận thu BHXH là đốc
thu đối với các đơn vị sản xuất kinh doanh trên địa bàn, bám sát cơ sở kịp thời
tháo gỡ khó khăn trong công tác thu BHXH, hàng tháng, hàng quý cán bộ thu sẽ
căn cứ vào danh sách nộp BHXH do BHXH thành phố Hà Nội gửi xuống, đối
chiếu với danh sách của đơn vị, cơ sở thônh qua đại diện của cơ quan. Hàng
tuần cán bộ thu xuống cơ sở làm nhiệm vụ đối chiếu xác nhận số đã thu BHXH
bao gồm: Kiểm tra tiền lương, đóng BHXH, đối chiếu ngày nghỉ, từ đó đôn đốc
các đơn vị cơ sở đóng BHXH, mở rộng thu đối với các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh. Mặt khác cán bộ đi xuống các cơ sở duyệt tờ khai cấp sổ BHXH
để đối chiếu .
- Bộ phận chi BHXH:
+/ Tổ chức chi trả các chế độ BHXH theo phân cấp quản lý.
+/ Đối chiếu chứng từ nghỉ ốm, nghỉ thai sản để thực hiện chi trả trơ cấp
ốm đau, thai sản cho các đối tượng đóng BHXH .
+/ Tổ chức điều tra xét duỵệt quyết toán chi BHXH quý, năm trên toàn
quận
+/ Phối hợp với chính quyền địa phương, các ban đại diện chi trả quản lý
đối tượng chi trả trong địa bàn để lập danh sách chi trả lương hưu và trợ cấp
BHXH theo quy định của pháp luật.
- Tiếp các cá nhân ở một số đơn vị cơ sở trong quận đến đăng ký đóng
BHXH.
- Tổ chức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH kể cả trợ cấp theo pháp
lệnh người có công.
- Thực hiện chế độ tử tuất đối với những người hưởng hưu trí hoặc trợ
cấp theo quy định hưởng chế độ tử tuất khi chết.
- Thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp theo quy định của Nhà
nước và hướng dẫn của BHXH thành phố Hà Nội.
- Tiếp nhân và báo cáo kịp thời với BHXH thành phố Hà Nội các trường
hợp hưởng lại trợ cấp BHXH hoặc điều chỉnh lương hưu.
- Lập dự toán và quyết toán tài chính theo quy định của Nhà nước.
- Quản lý lưu trữ và khai thác danh sách đóng BHXH, hồ sơ hưởng
BHXH.
- Quản lý cán bộ, tài sản quỹ tiền lương, kinh phí hoạt động của cơ quan
BHXH.
- Tổ chức cấp sổ, ghi sổ thu BHXH đối với người lao động thuộc các
đơn vị sản xuất kinh doanh, HCSN trên địa bàn quận theo hướng dẫn cụ thể của
BHXH Việt Nam .
- Tổ chức ký hợp đồng trách nhiệm và quản lý mạng lưới đại diện chi trả
BHXH ở các phường.
- Thanh tra xác minh các đơn thư, khiếu nại để có kết luận kịp thời.
- Thực hiện công tác thông tin tuyên truyền, giải thích chế độ chính sách
BHXH.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do BHXH thành phố giao.
5. Cơ sở vật chất kỹ thuật của BHXH quận Thanh Xuân.
Quận Thanh Xuân được thành lập vào ngày 22 / 11 / 1996 và trên cơ sở
đó BHXH quận Thanh Xuân được thành lập và bắt đầu đi vào hoạt động vào
ngày 12/ 03/ 1997. Do mới được thành lập nên phần lớn cơ sở vật chất còn thiếu
thốn nhiều măc dù được sự quan tâm của phòng lao động TBXH, Liên đoàn lao
động quận, HĐND, UBND... Song với sự cố gắng của tập thể cán bộ viên chức
dụng lao động ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh luôn tìm cách né tránh
hoặc cố tình vi phạm luật lao động. Mặt khác đối tượng tham gia BHXH ngày
càng tăng nhưng người tham gia BHXH chỉ chiếm khoảng 40% tổng số lao
động trên địa bàn quận trong khi đó cán bộ làm việc tại cơ quan BHXH còn ít
các đơn vị sử dụng lao động thường ỷ nại công việc cho cán bộ BHXH trong
việc báo cáo tăng giảm, đối chiếu mức lương đóng BHXH.
7. Đối tượng tham gia BHXH thuộc phạm vi quản lý của BHXH quận
Thanh Xuân
7.1. Đối tượng thu và mức thu BHXH.
7.1.1. Đối tượng thu
Theo quy định về quản lý thu BHXH ban hành kèm theo quyết định số
290 ngày 23/11/1999 của Tổng giám đốc BHXH thì đối tượng thu BHXH là
những người sử dụng lao động, người lao động( kể cả người lao động được cử
đi học, đi thực tập, đi công tácvà điều dưỡng ở trong và ngoài nước mà vẫn
hưởng tiền lương hoặc tiền công của cơ quan đơn vị ) làm việc trong các cơ
quan đơn vị các tổ chức kinh tế xã hội dưới đây:
- Các DNNQD
- Các DN có vốn đầu tư nước ngoài, khu chế xuất, khu công nghiệp các
cơ quan tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế đặt tại Việt Nam.
- Các DN thuộc các phần kinh tế ngoài quốc doanh có sử dụng từ 10 lao
động trở lên.
- Các cơ quan hành chính sự nghiệp các cơ quan Đảng, đoàn thể từ TW
đền cấp huyện.
- Các tổ chức kinh doanh, dịch vụ thuộc cơ quan hành chính sự nghiệp
cơ quan Đảng đoàn thể.
- Các doanh nghiệp có tổ chức dịch vụ trong lực lượng vũ trang.
- Bộ quốc phòng, Bộ công an đóng cho công nhân, công an nhân dân
thuộc diện hưởng lương và hưởng sinh hoạt phí theo Điều lệ BHXH đối với sỹ
quan quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ quân đội nhân dân và công
an nhân dân ban hành kèm theo nghị định số 45 ngày 15/07/1995 của Chính
uỷ, HĐND, UBND quận và các đoàn thể quận đã và đang từng bước đi lên.Trên
địa bàn quân tập trung nhiều các nhà máy xí nghiệp thuộc các ngành như dệt
may thực phẩm cơ khí xây dựng ... thu hút nhiều lực lượng lao động, hiện nay
trên địa bàn quận có 345 đơn vị, cơ sở sản xuất kinh doanh, hành chính sự
nghiệp T W... đang thu hút nhiều lao động. Trong số các đơn vị đó có khoảng
324 đơn vị với tổng số lao động trên 40728 người nằm trong diện đóng BHXH
bắt buộc. Song trên thực tế tính đến hết ngày 31/12/2002 toàn quận mới có 307
đơn vị tham gia đóng BHXH với tổng số lao động là 36370 người, với số tiền
thu được là 47,83 tỷ đồng. Số đơn vị doanh nghiệp tham gia đóng BHXH qua
các năm như sau.
Bảng1: Số đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH 1999 – 2002.
Năm 1999 Năm 2000 Năm 2001 Năm 2002
Khối
DN
Số
đơ
n
vị
Số
Lao
động
Khối
DN
Số
đơ
n
vị
Số
lao
động
DNTP
DNNQ
D
80
12
21
1741
7
5010
557
DNTW
DNTP
DNNQ
D
93
14
32
1920
0
5888
961
DNTW
DNTP
DNNQ
D
10
7
15
68
2171
HCTW
HCTP
HCQ
40
5
72
5158
258
1395
(Nguồn BHXH quận Thanh Xuân)
Như vậy nhìn vào bảng số liệu trên ta thấy các đơn vị và người lao động
các đơn vị hành chính sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước cấp nên
họ đóng BHXH tương đối đầy đủ. Riêng đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh
doanh một số đơn vị làm ăn tốt nên việc đóng BHXH tương đối đầy đủ và đúng
thời hạn.
Bảng2: Biến động định gốc tổng số người tham gia BHXH thời kỳ 1999-
2002
Chỉ tiêu
Năm
Số người tham
gia BHXH
(Người)
Chỉ tiêu
Si (Người) Ti (%) Ai (%)
1999 27487 _ _ _
2000 29234 1747 1,063 0,063
2001 32639 5152 1.187 0,187
2002 36404 8917 1,324 0,324
(Nguồn BHXH quận Thanh Xuân)
Nếu so với năm 1999 thì số người tham gia BHXH các năm sau tăng lên
tượng này được hưởng trợ cấp cao hay thấp phụ thuộc vào tỷ lệ mất sức lao
động
Bảng3: Mức suy giảm khả năng lao động.
Mức độ suy giảm khả năng lao
động
TRợ cấp hàng tháng
31% - 40% 0,4 tháng tiền lương tối thiểu
41% - 50% 0,6 tháng tiền lương tối thiểu
51% - 60% 0,8 tháng tiền lương tối thiểu
61% - 70% 1,0 tháng tiền lương tối thiểu
71% - 80% 1,2 tháng tiền lương tối thiểu
81% - 90% 1,4 tháng tiền lương tối thiểu
91% - 100% 1,6 tháng tiền lương tối thiểu
BHXH quận Thanh Xuân chi trả cho các đối tượng được hưởng chế độ
MSLĐ - BNN thông qua ban chi trả của UBND các phường. Nhìn chung đời
sống của họ và gia đình tương đối ổn định.
*/ Chế độ hưu trí.
Tính đến hết ngày 31/12/2002 toàn quận có 20.987 người hưởng chế độ
hưu trí với tổng số tiền chi từ NSNN và quỹ BHXH là 97,47 tỷ đồng, đa số họ
Copyright: Tài liệu đại học ©