Trang 1
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO TỪ GÓC ĐỘ KIỂM
TOÁN NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHƯƠNG NAM
3.1. Gia
̉
i pha
́
p đối với Ngân hàng TMCP Phương Nam:
Phạm vi hoạt động kiểm toán nội bộ là tất cả các hoạt động của Ngân
hàng. Do đó, quản lý rủi ro từ góc độ kiểm toán nội bộ bao gồm toàn bộ các
giải pháp quản lý rủi ro về tất cả các hoạt động của ngân hàng. Trong khuôn
khổ luận văn, các giải pháp này bao gồm gói giải pháp chính để hoàn thiện
công tác kiểm toán nội bộ, bên cạnh đó là những giải pháp hỗ trợ khác (về
công nghệ và con người) để việc quản lý rủi ro tại ngân hàng Phương Nam
đạt hiệu quả cao nhất.
3.1.1. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm toán nội bộ tại Ngân hàng
Phương Nam:
3.1.1.1. Giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ:
Tất cả cán bộ nhân viên tại các bộ phận, đơn vị nghiệp vụ, các cá nhân
có liên quan phải thường xuyên xem xét, đánh giá về tính hiệu lực và hiệu quả
của hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ; mọi khiếm khuyết của hệ thống này
phải được báo cáo kịp thời với cấp quản lý trực tiếp; những khiếm khuyết lớn
có thể gây tổn thất hoặc nguy cơ rủi ro phải được báo cáo ngay cho Tổng
giám đốc, Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát Ngân hàng Phương Nam.
Tất cả các cá nhân, các bộ phận ở mọi cấp phải thường xuyên, liên tục
kiểm tra và tự kiểm tra việc thực hiện các quy định, quy trình nội bộ có liên
quan và phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện hoạt động nghiệp vụ của
mình trước Hội đồng quản trị, Ban Tổng giám đốc và trước pháp luật. Nói
cách khác, việc kiểm soát phải được cài đặt ngay trong quy trình thực hiện
nghiệp vụ của các cá nhân và bộ phận.
1

2
Trang 3
tố cạnh tranh, hợp tác để phát triển, đặc biệt là đối với các dự án lớn cần
mở rộng hoạt động đồng tài trợ, cho vay hợp vốn.
- Đa dạng hoá các phương thức cho vay, đối tượng đầu tư, sản phẩm tín
dụng theo xu thế phát triển chung và xu thế cạnh tranh không ngừng.
Từng bước mở rộng dịch vụ thấu chi trên tài khoản, cho vay tiêu dùng
thông qua nghiệp vụ thẻ tín dụng, phù hợp với tình hình phát triển kinh
tế từng giai đoạn.
- Gắn tín dụng dài hạn với tín dụng ngắn hạn, gắn đầu tư tín dụng với việc
thu hút các nguồn vốn trong thanh toán của các doanh nghiệp, tiền gửi
của cá nhân
- Phải thể chế hoá quyền và trách nhiệm của khách hàng, của ngân hàng
và của những người có liên quan đến việc cho vay.
Trên cơ sở đảm bảo các nội dung trên, một số gia
̉
i pha
́
p cụ thể ta
̣
i Ngân
hàng Phương Nam la
̀
:
o Quy định cụ thể tiêu chí phân loại khách hàng, nhóm khách hàng,
cổ đông lớn và quy định mức cho vay tối đa đối với từng đối
tượng khách hàng, phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà
nước trong từng giai đoạn.
o Bổ sung quy định hướng dẫn cho từng nghiệp vụ tín dụng, làm cơ
sở pháp lý để phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, cụ thể như:

- Thành lập riêng bộ phận quản trị nguồn vốn tách bạch với phòng Kế
hoạch tổng hợp, với chức năng chính là phân tích và dự báo rủi ro thanh
khoản, thiết lập chiến lược quản trị thanh khoản thông qua việc hoạch
định và dự đoán những thay đổi về lưu lượng tiền gửi và cho vay, cũng
như những thay đổi về lợi nhuận. Công tác quản trị này phải đánh giá
được ảnh hưởng của các yếu tố rủi ro và lợi nhuận, đồng thời phải thiết
4
4
Trang 5
lập được những gói giải pháp cụ thể để đối phó trong trường hợp xảy ra
căng thẳng thanh khoản, tránh việc bị động và đưa ra những giải pháp
thiếu đồng bộ, thiếu khoa học và mang tính “giật gấu vá vai”.
- Chi tiết hoá quy trình cho vay, phân định chức năng, nhiệm vụ, trách
nhiệm nhân viên thực hiện trong từng nghiệp vụ cụ thể theo hướng tách
bạch nhiệm vụ của cán bộ tín dụng trong việc thẩm định khách hàng,
chấm điểm xếp loại khách hàng, kiểm tra việc sử dụng vốn của khách
hàng sau giải ngân.
- Trong tất cả các quy trình và cơ chế thẩm định, kiểm tra, chấp thuận và
duyệt cho phép thực hiện các giao dịch; phải đảm bảo một quy trình
nghiệp vụ phải có ít nhất 2 nhân viên tham gia, không có cá nhân nào có
thể một mình tiến hành thực hiện và quyết định một quy trình nghiệp vụ,
một giao dịch cụ thể, ngoại trừ những giao dịch trong hạn mức được
cho phép phù hợp với quy định của Ngân hàng Phương Nam và của
pháp luật.
- Ban hành quy chế kiểm tra chéo trong quá trình tác nghiệp đối với từng
cá nhân, bộ phận trong 1 phòng ban, đơn vị.
- Cơ chế kiểm tra, kiểm soát nội bộ cần được thiết kế, cài đặt, tổ chức
thực hiện ngay trong mọi quy trình nghiệp vụ, tại tất cả các đơn vị, bộ
phận của Ngân hàng Phương Nam dưới nhiều hình thức.
- Quy định về hạn mức rủi ro cụ thể đối với từng cá nhân, bộ phận trong

của việc sử dụng các nguồn lực, qua đó xác định mức độ phù hợp giữa
kết quả đạt được và mục tiêu đề ra; kiểm tra, đánh giá công tác kiểm
soát nội bộ của Phòng KTKSNB&PC.
6
6
Trang 7
Hoạt động của bộ phận kiểm toán nội bộ cần được quan tâm đúng mức
phù hợp với tính chất quan trọng của nó là kiểm toán tất cả các hoạt động của
ngân hàng định hướng theo mức độ rủi ro.
Để kiện toàn bộ máy kiểm toán nội bộ cần có lộ trình cụ thể. Cần trang
bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, vật lực, tài lực để hỗ trợ cho công tác
kiểm toán, mà trong đó, nguồn nhân lực có đầy đủ các kỹ năng về chuyên
môn nghiệp vụ, kinh nghiệm làm việc và kỹ năng ứng xử là điều kiện tiên
quyết để bộ máy kiểm toán nội bộ hoạt động hiệu quả.
b- Về cơ cấu tổ chức và nhân sự:
- Trong thời gian tới có thể chuyển một phần hoặc toàn bộ đội ngũ nhân
viên đang thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát sang kiểm toán nội
bộ; mở rộng hoạt động của bộ máy kiểm toán nội bộ để đảm bảo thực
hiện đầy đủ và hiệu quả các chức năng được quy định.
- Ngoài việc duy trì Bộ phận kiểm toán nội bộ trực thuộc Ban kiểm soát
tại Hội sở chính nên hướng tới mở rộng các văn phòng khu vực kiểm
toán nội bộ tại miền Bắc, miền Trung, miền Tây, sẽ không còn các kiểm
tra viên tại chi nhánh như hiện nay để đảm bảo tính độc lập và hiệu quả
của kiểm toán nội bộ.
- Tách bạch chức năng và nhiệm vụ của Ban kiểm soát, Bộ phận kiểm
toán nội bộ và văn phòng Hội đồng quản trị theo hướng:
o Ban kiểm soát: thực hiện chức năng đảm bảo an toàn đối với ngân
hàng và giám sát các vấn đề tuân thủ
o Bộ phận kiểm toán nội bộ: thực hiện kiểm toán theo định hướng
rủi ro và theo sự chỉ đạo của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát.

độ thành thạo nghề nghiệp, hiệu quả công việc và mục tiêu của Ngân
hàng Phương Nam. Có thể mở rộng định hướng cả về ngành dọc và
8
8
Trang 9
ngành ngang, cụ thể: kiểm toán viên nội bộ có thể được thuyên chuyển
đến các phòng, ban hoặc các đơn vị kinh doanh trong nội bộ Ngân hàng
Phương Nam, đồng thời cán bộ nhân viên ở các bộ phận khác có thể
được chuyển đến làm việc tại bộ phận Kiểm toán nội bộ.
c- Về thực hiện chức năng, nhiệm vụ của kiểm toán nội bộ:
- Kiểm toán nội bộ cần thực hiện đúng chức năng của mình trong việc
định hướng rủi ro, nhận diện và cảnh báo kịp thời cho Hội đồng quản trị
về những rủi ro có thể xảy ra, đồng thời đưa ra các kiến nghị giải quyết.
Mục tiêu là xây dựng được hệ thống tìm kiếm những xu hướng tiềm ẩn
tiêu cực, bất ổn và thiếu sót trong hoạt động của ngân hàng để đưa ra
biện pháp chấn chỉnh.
- Phương pháp kiểm toán nên chuyển từ kiểm toán tuân thủ sang kiểm
toán rủi ro. Bắt đầu từ các mục tiêu kinh doanh, sau đó xác định các rủi
ro ảnh hưởng đến các mục tiêu đó. Tiếp theo Kiểm toán nội bộ đánh giá
các chính sách, quy trình mà Ban lãnh đạo áp dụng nhằm giảm thiểu các
rủi ro xuống mức mà Hội đồng quản trị cho phép như thế nào. Dựa trên
cơ sở đó Kiểm toán nội bộ xác định phương pháp và phạm vi công việc
của mình.
- Triển khai thực hiện hoạt động kiểm toán nội bộ trong tất cả các hoạt
động của toàn hệ thống Ngân hàng Phương Nam theo kế hoạch cụ thể và
kế hoạch điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế từng giai đoạn.
- Hai bộ phận kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ cần kết hợp thực hiện
các đợt kiểm soát, kiểm toán trực tiếp tại đơn vị tránh gây phiền hà, ảnh
hưởng đến tình hình hoạt động của đơn vị.
9

- Liên hệ trực tiếp với nhà cung cấp phần mềm trước đây để mua tiếp các
chương trình hạch toán nội bộ, bổ sung đầy đủ những module còn thiếu
trong hệ thống TCBS.
- Đặt hàng các công ty phần mềm viết thêm những chương trình còn thiếu
và tích hợp tốt với hệ thống TCBS đang sử dụng.
- Phát huy vai trò của Trung tâm Công nghệ thông tin trong việc thiết kế
các phần mềm đơn giản hỗ trợ các phòng ban Hội sở trong quá trình tác
nghiệp như quy trình quản lý cổ đông, cổ phần, cổ phiếu; hoặc hỗ trợ
các đơn vị trong việc thực hiện báo cáo, xuất file, truyền file …
- Trong thời gian chuyển đổi số liệu sang hệ thống core banking, một số
đơn vị trong hệ thống, nhất là các đơn vị ở những tỉnh miền Tây, một vài
số liệu chưa khớp đúng nên đơn vị vẫn theo dõi bằng hệ thống cũ hoặc
theo dõi riêng ngoài bảng Excel. Do đó, Phòng quản trị hệ thống và xử
lý số liệu cần tiến hành rà soát ở từng đơn vị để hướng dẫn các đơn vị
thực hiện công việc khoa học hơn.
b) Một số giải pháp về công nghệ góp phần
hiện đại hóa ngân hàng Phương Nam:
Thuật ngữ hiện đại hoá ngân hàng bắt đầu xuất hiện với ý nghĩa là tìm
cách “thiết lập một hệ thống tập trung hoá và tự động hoá trong các giao dịch
với mục đích lấy khách hàng là trung tâm”. Có thể nói Ngân hàng Phương
Nam đã thực hiện được một phần mục tiêu đó. Để tiếp tục mang lại những
tiện ích cao hơn nữa cho khách hàng, cần triển khai thực hiện một số giải
pháp sau:
- Xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng tự động:
Rủi ro phát sinh từ sai sót và thiên vị cá nhân được loại bỏ tối đa trong
hệ thống xếp hạng tự động. Như một số nước phát triển đã và đang thực hiện,
11
11