THỰC TRẠNG ÁP DỤNG KỸ THUẬT THU THẬP BẰNG CHỨNG
KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN
(A&C)
2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn (A&C)
2.1.1. Lịch sử hình thành Công ty
Công ty Kiểm toán và Tư vấn (A&C) là Doanh nghiệp Nhà nước được
thành lập theo Quyết định số 140 TC/QĐ/TCCB ngày 26 tháng 3 năm 1992,
Quyết định số 107 TC/QĐ/TCCB ngày 13 tháng 02 năm 1995 của Bộ trưởng
Bộ tài chính và hoạt động theo giấy phép kinh doanh số 102218 ngày 13 tháng 3
năm 1995 do Uỷ ban Kế hoạch Thành phố Hồ Chí Minh cấp. Khi mới ra đời,
A&C đã được coi là một Công ty kiểm toán lớn ở Việt Nam được nhiều khách
hàng lớn tín nhiệm.
Từ tháng 1 năm 2004, A&C chính thức trở thành thành viên tập đoàn
HLB International - tổ chức kế toán, kiểm toán và tư vấn quốc tế với hơn 12000
nhân viên chuyên nghiệp, là một trong 15 tập đoàn Kiểm toán và Tư vấn hàng
đầu thế giới. HLB có hệ thống các Công ty thành viên và văn phòng giao dịch
tại hơn 100 nước, HLB có đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm hoạt động trong
hầu hết mọi lĩnh vực kinh doanh ở hầu hết mọi thị trường trên thế giới từ hơn
1500 chủ phần hùn và 10800 nhân viên ở hơn 400 chi nhánh đáp ứng mọi yêu
cầu dịch vụ của khách hàng. Sự kiện này đã đánh dấu sự phát triển vượt bậc của
Công ty. A&C hiện nay là Công ty đại diện chính thức tại Việt Nam của HLB
International.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung, đặc biệt là sự
kiện ra nhập WTO của Việt Nam và lĩnh vực kiểm toán nói riêng, Công ty Kiểm
toán và Tư vấn A&C đã được Bộ Tài chính chọn là một trong những Công ty
lớn đầu tiên của Bộ Tài chính tiến hành chuyển đổi hình thức sở hữu từ Doanh
nghiệp Nhà nước sang Công ty cổ phần theo Quyết định số 1962/QĐ-BTC ngày
30/6/2003 của Bộ trưởng Bộ tài chính. Công ty Cổ phần Kiểm toán và Tư vấn
(A&C) hoạt động theo giấy phép kinh doanh số 4103001964 do Sở kế hoạch và
Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 9 tháng 12 năm 2003. Theo quy định
tại nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30/3/2004 và nghị định số
Email:
Chi nhánh Hà Nội:
Địa chỉ: 877 Đường Hồng Hà, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: (84.4)9324133
Fax: (84.4) 9324113
Email:
Trước đây Chi nhánh tại Hà Nội hoạt động theo GCNĐKKD số 312448
ngày 16/03/2001 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp. Chi nhánh
có tư cách pháp nhân, có quyền được ký kết các hợp đồng kiểm toán và phát
hành các báo cáo kiểm toán. Khi Công ty chuyển đổi sang hình thức Công ty cổ
phần, Chi nhánh hoạt động theo GCNĐKKD số 0113003559 ngày 15/01/2004
do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp. Khi Công ty chuyển đổi sang
hình thức Công ty TNHH, Chi nhánh hoạt động theo GCNĐKKD số
0112030013 ngày 14/2/2007 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp.
Khách hàng và lĩnh vực hoạt động chủ yếu của Công ty là :
Công ty chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán Báo cáo tài chính, trong 3
năm gần đây, A&C đã cung cấp dịch vụ cho gần 2.000 khách hàng hoạt động
trong mọi lĩnh vực, gồm :
• Các Doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế hoạt động trên các
lĩnh vực Sản xuất – Xây dựng – Thương mại - Dịch vụ - Khách sạn – Ngân
hàng – Giao thông vận tải - Dầu khí..
• Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh hoạt
động theo Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
• Các cơ quan và tổ chức của quốc tế và trong nước, các dự án trong nước và
quốc tế, các văn phòng đại diện và cá nhân có nhu cầu cung cấp dịch vụ.
Trải qua hơn 15 năm hoạt động, Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn
(A&C) đã khẳng định được thương hiệu của mình trong ngành kiểm toán. Công
ty tự hào là người bạn đồng hành đáng tin cậy của hơn 1000 khách hàng kiểm
toán và tư vấn.
2.1.2. Tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh
• Định giá tài sản (hàng hoá, nhà cửa, đất đai, máy móc...) ;
Các dịch vụ được thực hiện dựa trên cơ sở tuân thủ những quy định hiện
hành của Nhà nước về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản đối với các loại dự án có
vốn đầu tư nước ngoài, vốn đầu tư trong nước, tôn trọng tính hiện hữu, hợp lý
và tính thị trường.
Dịch vụ tư vấn: Dịch vụ mà A&C cung cấp rất đa dạng gồm :
• Tư vấn về thuế : Thuế luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu đối với mọi doanh
nghiệp, đặc biệt trong một thị trường đang phát triển như Việt Nam, nơi các quy
định và các chính sách thuế đang liên tục được hoàn thiện. Hiện tại A&C đang
tư vấn cho các doanh nghiệp về các luật thuế ; thực hiện các dịch vụ về đăng ký
thuế, đăng ký hoá đơn tự in, hoàn thuế, hỗ trợ quyết toán thuế, lập hồ sơ xét ưu
đãi thuế... đảm bảo quyền lợi cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực thuế và tôn
trọng pháp luật nhà nước đã ban hành.
• Tư vấn các vấn đề liên quan đến kế toán: Tư vấn tổ chức công tác kế toán, bộ
máy kế toán và hoàn thiện các phần hành kế toán.
• Tư vấn tài chính và quản trị doanh nghiệp: Tư vấn thiết lập và hoàn thiện hệ
thống quản trị tài chính, hệ thống kiểm soát nội bộ, phân tích tình hình tài chính
của doanh nghiệp, tư vấn cổ phần hoá doanh nghiệp, niêm yết chứng khoán trên
thị trường chứng khoán.
• Tư vấn về dịch vụ pháp lý: Soạn thảo hồ sơ và thực hiện các thủ tục : Đăng ký
chế độ kế toán, thành lập doanh nghiệp, điều chỉnh giấy phép đầu tư, giấy
chứng nhận đăng ký kinh doanh, thực hiện các thủ tục chia, tách, hợp nhất, sáp
nhập, giải thể doanh nghiệp.
• Tư vấn ứng dụng công nghệ thông tin: Cung cấp các chương trình phần mềm kế
toán, tài chính.
• Các hoạt động tư vấn khác: Theo yêu cầu của khách hàng trên các phương diện
có liên quan đến pháp luật, đầu tư, tài chính...
Dịch vụ đào tạo: Trong môi trường cạnh tranh hiện nay, việc nâng cao kỹ
năng và trình độ chuyên môn cho nhân viên luôn được Ban Giám đốc các doanh
nghiệp đặc biệt quan tâm. Hiện tại, A&C có các hoạt động đào tạo gồm :
• Tổ chức thẩm định dự án đầu tư ;
• Tổ chức công tác thẩm định thiết kế, (theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, nghiệm thu
đơn vị được thuê thẩm định thiết kế), tổng dự toán công trình, dự toán các chi
phí tư vấn yêu cầu phải lập dự toán ;
• Tổ chức công tác đấu thầu ;
• Tổ chức công tác giám sát (theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, nghiệm thu đơn vị được
thuê giám sát) ;
• Tổ chức công tác kiểm định chất lượng công trình ;
• Tổ chức công tác nghiệm thu ;
• Tổ chức công tác thanh toán, thủ tục xây dựng trong quá trình đầu tư ;
• Tổ chức công tác hoàn công, quyết toán và quy đổi vốn đầu tư công trình ;
• Thực hiện các công việc khác hoàn tất đầu tư dự án .
Kết quả hoạt động kinh doanh
Với bề dày trong ngành kiểm toán và chiến lược kinh doanh có hiệu quả,
A&C đã đạt được những thành công nhất định thể hiện qua kết quả hoạt động
kinh doanh của Công ty.
Bảng 1 : Kết quả hoạt động kinh doanh qua các năm
Chỉ tiêu 2005 2006 2007
Doanh thu 28 tỷ 42.6 tỷ 57.21 tỷ
Lợi nhuận sau thuế 1.8 tỷ 1.6 tỷ 1.6 tỷ
Doanh thu qua các năm đều tăng, đặc biệt doanh thu năm 2006 tăng mạnh
so với năm 2005. Cho thấy Công ty có sự mở rộng hơn trong các lĩnh vực kiểm
toán của mình, ngày càng nhận được nhiều đơn đặt hàng của khách hàng, nhận
được sự tín nhiệm của khách hàng.
Bảng 2 : Khái quát Công ty và Chi nhánh Hà Nội năm 2007
Chỉ tiêu Chi nhánh Hà Nội (tr.đ) Tổng Công ty (tr.đ)
Kiểm toán báo cáo tài chính 12.583 43.142
Kiểm toán xây dựng cơ bản 1.713 8.743
Đào tạo và tư vấn 164 3.144
• Các phòng nghiệp vụ kiểm toán BCTC (phòng 1, 2,4): Thực hiện công tác kiểm
toán BCTC của các khách hàng.
• Phòng nghiệp vụ kiểm toán XDCB (phòng 3): Kiểm toán các báo cáo quyết
toán XDCB, thẩm định đầu tư, xác định giá trị doanh nghiệp.
• Bộ phận kế toán: Tập hợp chứng từ, ghi sổ kế toán, định kỳ lập báo cáo gửi
Công ty.
• Bộ phận Tư vấn - Kiểm soát chất lượng: Thực hiện dịch vụ tư vấn cho khách
hàng, kiểm soát chất lượng báo cáo kiểm toán trước khi trình Giám đốc xem
xét, ký phát hành.
2.1.5. Đặc điểm tổ chức kiểm toán
2.1.5.1. Đặc điểm về quy trình kiểm toán
Nhìn chung A&C tổ chức quy trình kiểm toán nói chung và công
tác tổ chức lập kế hoạch kiểm toán nói riêng được thực hiện khá khoa học.
Công việc thực hiện trước kiểm toán
Gửi thư mời kiểm toán: Thường khách hàng truyền thống hay khách hàng
tiềm năng thì các Công ty kiểm toán đều gửi thư mời.
Khảo sát khả năng chấp nhận cung cấp dịch vụ kiểm toán: Để đảm bảo
tính thận trọng nghề nghiệp, sau khi có lời mời kiểm toán từ phía khách hàng,
Công ty tiến hành khảo sát khách hàng có đủ điều kiện để quyết định chấp nhận
cung cấp dịch vụ kiểm toán hay từ chối.
Lập kế hoạch kiểm toán
Công việc này thường được giao cho các KTV chuyên nghiệp và có nhiều
kinh nghiệm tiến hành theo các nội dung cụ thể.
Thu thập thông tin về khách hàng
Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng
Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng: Thường các
Công ty cần tìm hiểu môi trường kiểm soát, tìm hiểu các quy trình kế toán áp
dụng, tìm hiểu các thủ tục kiểm soát.
Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ: Thực hiện thủ tục này trên bảng
cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh bằng cách so sánh các trị
báo cáo kiểm kê, sau đó lưu vào hồ sơ kiểm toán.
Thực hiện kiểm toán tại khách hàng gồm: Họp triển khai: Nhóm kiểm
toán họp với Ban Giám đốc, phòng kế toán và đại diện các phòng ban chức
năng của khách hàng để thông qua về mục tiêu, nội dung kiểm toán, trách
nhiệm của các bộ phận liên quan đến cuộc kiểm toán. Thực hiện kiểm toán:
Theo sự phân công của nhóm trưởng, các thành viên thực hiện kiểm toán các
phần hành được giao. Các thủ tục kiểm toán tại khách hàng: Tổng hợp số liệu,
thu thập tài liệu, kiểm tra đối chiếu số liệu, kiểm tra chứng từ gốc, phỏng vấn…
Sau khi hoàn thành mỗi phần hành, thành viên chuyển lại cho các nhóm trưởng
kiểm tra, soát xét và tiếp tục hoàn thiện theo yêu cầu của nhóm trưởng. Kiểm
toán viên điều hành (nếu có) sẽ xuống làm việc cùng nhóm kiểm toán vào ngày
trước khi kết thúc kiểm toán tại khách hàng. Trưởng nhóm tổng hợp lại các nội
dung tồn tại, các bút toán điều chỉnh và KTV điều hành soát xét trước khi họp
với khách hàng. Cuối cùng, Họp kết thúc: Nhóm kiểm toán họp với Ban Giám
đốc, phòng kế toán và đại diện các phòng ban chức năng của khách hàng để báo
cáo kết quả kiểm toán, các vấn đề tồn tại, đề xuất xử lý, hoàn thiện hệ thống
kiểm soát nội bộ… Thống nhất các bút toán điều chỉnh với khách hàng.
Tổng hợp, lập báo cáo kiểm toán: Bước này được thực hiện tại văn phòng
Công ty kiểm toán. Nhóm trưởng đọc lại hồ sơ kiểm toán, ghi nhận các vấn đề
tồn tại, và hướng xử lý. Nhóm trưởng lập báo cáo kiểm toán.
2.1.5.2. Tổ chức hệ thống hồ sơ kiểm toán
Hồ sơ kiểm toán tại Công ty được lập, lưu trữ và bảo quản rất khoa học,
nghiêm ngặt.
Hồ sơ kiểm toán là căn cứ để lập kế hoạch kiểm toán (dựa vào các
thông tin sẵn có trong hồ sơ kiểm toán năm trước). Hồ sơ kiểm toán cũng chứng
minh cho một cuộc kiểm toán được tiến hành theo đúng chuẩn mực.
Tại Công ty kiểm toán A&C có hồ sơ kiểm toán chung và hồ sơ
kiểm toán năm.
Hồ sơ kiểm toán chung là hồ sơ kiểm toán chứa đựng các thông tin chung
về khách hàng liên quan tới hai hay nhiều cuộc kiểm toán trong nhiều năm tài
phòng, phó phòng đảm nhiệm.Còn công việc của kiểm toán viên điều hành sẽ
do Patner kiểm soát. Vị trí Patner thường do Giám đốc hay Phó Giám đốc đảm
nhiệm. Nội dung soát xét thường là tính tuân thủ về trình tự nội dung trình bày
hệ thống báo cáo, tính chính xác của số liệu trình bày trên báo cáo, tính logic
trong nội dung báo cáo, cách diễn đạt, trình bày, thư quản lý. Tại Chi nhánh Hà
Nội, bộ phận kiểm soát chất lượng sẽ hỗ trợ kiểm toán viên điều hành và Patner
khi cần thiết. Khi kiểm toán viên điều hành điều hành không thực hiện được thì
bộ phận kiểm soát chất lượng sẽ kiểm soát công việc của nhóm trưởng, đặt ra
các câu hỏi và công việc phải hoàn thiện. Còn tại trụ sở chính, Phó Giám đốc sẽ
ở tại văn phòng và kiểm soát công việc của kiểm toán viên điều hành nên không
có bộ phận kiểm soát chất lượng.
Nhìn chung, kiểm soát chất lượng cuộc kiểm toán được thực hiện trong
mọi giai đoạn của cuộc kiểm toán, cấp trên sẽ tổ chức, phân công, quản lý công
việc và rà soát kết quả của cấp dưới.
2.2. Thực trạng thu thập bằng chứng kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm
toán và Tư vấn (A&C)
2.2.1. Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
Lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiên trong quy trình kiểm toán
báo cáo tài chính tại Công ty kiểm toán A&C. Việc lập kế hoạch kiểm toán giúp
cho kiểm toán viên có định hướng ban đầu về lượng bằng chứng kiểm toán cần
phải thu thập để đảm bảo tính đầy đủ và tính hợp lý của bằng chứng kiểm toán.
Từ đó kiểm toán viên có thể đưa ra những ý kiến xác đáng trên báo cáo tài chính
của mình.
Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, kiểm toán viên thường áp dụng
các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán sau: Điều tra, quan sát, phân tích.
Trong giai đoạn này, Công ty kiểm toán chủ yếu tìm hiểu về hệ thống kiểm soát
nội bộ của khách hàng kiểm toán (cụ thể là: Công ty ABC và Công ty XYZ). Từ
đó sẽ xây dựng kế hoạch kiểm toán tổng thể, chi tiết và tiến tới giai đoạn thực
hiện kế hoạch kiểm toán. Sau đây là các kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán
mà Công ty kiểm toán thường áp dụng trong giai đoạn này để thu thập các bằng
thông tin được lưu trong hồ sơ gồm: Công ty ABC là Công ty cổ phần, được
thành lập theo quyết định số 1731/QĐ-BXD ngày 04/11/2004 của Bộ trưởng Bộ
Xây dựng giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh công ty cổ phần số 0103007318
ngày 08/04/2005 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp. Công ty có 3
lần thay đổi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh gồm:
Giấy chứng nhận đăng ký thay đổi lần thứ 2 ngày 12/09/2006
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần thứ 3 ngày 30/10/2007
Giấy phép đăng ký kinh doanh Công ty Cổ phần lần thứ 3 được Sở kế hoạch
Đầu tư thành phố Hà Nội cấp ngày 30/10/2007.
Vốn, cổ phần: Vốn điều lệ: 80.000.000.000 đồng, mệnh giá một cổ phần là
10.000 đồng. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại Công ty chưa góp đủ vốn điều lệ
theo đăng ký. Trong đó, tỷ lệ vốn nhà nước: 54,33% vốn điều lệ; tỷ lệ cổ phần
bán cho các đối tượng khác: 45,67% vốn điều lệ.
Ngành nghề kinh doanh của Công ty:
• Xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp, xây dựng nhà ở, các
công trình giao thông, thuỷ lợi, bưu điện, cấp thoát nước, nền móng, các
công trình kỹ thuật hạ tầng đô thị, khu công nghiệp, các công trình đường
dây và trạm biến thế điện;
• Kinh doanh phát triển đô thị mới, hạ tầng khu công nghiệp và kinh doanh
bất động sản;
• Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng, vật tư thiết bị ngành xây dựng;
• Xuất nhập khẩu vật tư thiết bị, hàng thủ công mỹ nghệ, hàng nông, lâm,
thuỷ sản, hàng tiêu dùng, đồ gỗ nội ngoại thất phục vụ sản xuất và tiêu
dùng;
• Xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị và vật liệu xây dựng;
• Khai thác kinh doanh nước sạch, năng lượng điện.
Hội đồng quản trị: Chức vụ
- Ông Hoàng Hợp Thương Chủ tịch HĐQT
- Ông Phạm Văn Hải Uỷ viên
- Ông La Văn Cầu Uỷ viên
1. Đội xây dựng số 1.
2. Đội xây dựng số 3.
3. Đội xây dựng số 7.
4. Đội xây dựng số 12.
5. Đội vận hành thiết bị chuyên ngành
6. Xởng cơ khí và xây dựng
Hội đồng quản trị
Đại hội đồng cổ đông
Giám đốc công ty
Cụng ty XYZ (khỏch hng thng xuyờn) :
Nhúm kim toỏn s phng vn Giỏm c v k toỏn trng xem h thng
kim soỏt ni b cú gỡ thay i so vi nm trc. Cụng ty kim toỏn thy nhng
thụng tin thu c t nm trc khụng cú gỡ thay i v nhng thụng tin mi
c lu vo h s kim toỏn nm nay gm nhng thụng tin sau : Lnh vc hot
ng ca Cụng ty XYZ cú b sung thờm kinh doanh oxy, gia cụng v sa cha
c khớ.
S nhõn viờn ca Cụng ty l 1350 ngi, trong ú :
K s : 136 ngi ; K thut viờn : 83 ngi
Cụng nhõn k thut : 772 ngi ; Cụng nhõn khỏc : 389 ngi
Phũng ti chớnh k toỏn cú 11 ngi, trong ú cú 10 k toỏn v 1 th qu.
Copyright: Tài liệu đại học ©