HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

TRƯƠNG ĐỨC GIAO

ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG
CỦA TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành:

Quản lý đất đai

Mã số:

60.85.01.03

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS. Trần Văn Chính

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tơi xin cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà nội, ngày

tháng



Tác giả luận văn

Trương Đức Giao

ii


MỤC LỤC

Lời cam đoan .................................................................................................................i
Lời cảm ơn ................................................................................................................... ii
Mục lục ...................................................................................................................... iii
Danh mục các chữ viết tắt ............................................................................................. v
Danh mục bảng ............................................................................................................ vi
Danh mục hình ............................................................................................................vii
Trích yếu luận văn ......................................................................................................viii
Thesis abstract ............................................................................................................... x
Phần 1. Mở đầu ........................................................................................................... 1
1.1.
Tính cấp thiết của đề tài....................................................................................... 1
1.2.
Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ 2
1.3.
Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................. 2
1.4.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn .......................................... 2
Phần 2. Tổng quan tài liệu .......................................................................................... 4
2.1.
Khái quát về tổ chức phát triển quỹ đất ............................................................... 4

3.4.2.
3.4.3.

Điều tra thu thập số liệu sơ cấp ...................................................................... 34
Phương pháp tổng hợp, phân tích so sánh và xử lý số liệu .............................. 35

Phần 4. Kết quả và thảo luận .................................................................................... 36
4.1.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, thực trạng quản lý đất đai trên địa bàn
Tây Hồ .............................................................................................................. 36
4.1.1. Điều kiện tự nhiên ......................................................................................... 36
4.1.2.
4.1.3.

Thực trạng phát triển kinh tế xã hội................................................................ 38
Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn quận Tây Hồ ........................... 43

4.1.4.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội, thực trạng quản lý
và sử dụng đất đai .......................................................................................... 47
Tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế tài chính của trung
tâm phát triển quỹ đất quận Tây Hồ .................................................................. 49
Tổ chức nhân sự trung tâm phát triển quỹ đất quận Tây Hồ............................ 49
Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ
đất quận Tây Hồ ............................................................................................ 52
Cơ chế tài chính của Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Tây Hồ .................... 54
Đánh giá chung về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế
tài chính của Trung tâm PTQĐ quận Tây Hồ ................................................. 55
Đánh giá hoạt động của trung tâm phát triển quỹ đất quận Tây Hồ giai

5.2.
Kiến nghị ........................................................................................................... 80
Tài liệu tham khảo ....................................................................................................... 81
Phụ lục ...................................................................................................................... 84

iv


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Nghĩa tiếng Việt

BĐĐC

Bản đồ địa chính

BĐS

Bất động sản

CNH-HĐH

Cơng nghiệp hóa - hiện đại hóa

GCN QSDĐ

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất


Bảng 4.3. Phân bố lao động trong quận giai đoạn 2010- 2015 ................................... 40
Bảng 4.4. Hiện trạng sử dụng đất của Quận Tây Hồ, năm 2015 ................................. 46
Bảng 4.5. Biến động đất đai quận Tây hồ giai đoạn 2010-2015 ................................. 47
Bảng 4.6. Nhân sự của Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Tây Hồ, 2015 .................. 52
Bảng 4.7. Tổng hợp số dự án nhận thực hiện và số dự án đã bàn giao mặt bằng
sạch cho Chủ đầu tư tổ chức thi công qua các năm .................................... 57
Bảng 4.8. Tổng hợp số dự án chưa bàn giao mặt bằng đúng tiến độ cho Chủ đầu
tư theo các năm ......................................................................................... 58
Bảng 4.9. Đánh giá của hộ gia đình, cá nhân về hoạt động của trung tâm Phát
triển quỹ đất quận Tây Hồ ......................................................................... 60
Bảng 4.10. Ý kiến đánh giá của cán bộ có liên quan đến hoạt động của trung tâm
Phát triển quỹ đất quận Tây Hồ. ................................................................ 62
Bảng 4.11. Tổng hợp kết quả đấu giá quyền sử dụng đất của Trung tâm Phát triển
quỹ đất quận Tây Hồ năm giai đoạn 2013 - 2015 ....................................... 66
Bảng 4.12. Tổng hợp kết quả đấu giá quyền sử dụng đất của Trung tâm phát triển
quỹ đất quận Tây Hồ ................................................................................. 67
Bảng 4.13. Đánh giá của hộ gia đình, cá nhân, tổ chức về cơng tác đấu giá quyền
sử dụng đất của TT PTQĐ quận Tây Hồ.................................................... 70
Bảng 4.14. Ý kiến của cán bộ tham gia các dự án đấu giá quyền sử dụng đất do
TT PTQĐ quận Tây Hồ thực hiện ............................................................. 72

vi


DANH MỤC HÌNH
Hình 4.1. Sơ đồ vị trí quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội .............................................. 36
Hình 4.2. Sơ đồ tổ chức của Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Tây Hồ ...................... 50
Hình 4.3. Sơ đồ tổ chức Trung tâm phát triển quỹ đất Hà Nội - Chi nhánh phát
triển quỹ đất Tây Hồ .................................................................................... 51
Hình 4.4. Dự án xây dựng khu Tái định cư Xuân La phục vụ dự án Tây Hồ Tây.......... 89

đưa ra, làm rõ các vấn đề trong thực trạng của địa phương. Các số liệu trong báo cáo
được xử lý với sự hỗ trợ hiệu quả của các phần mềm vi tính mà chủ yếu là dùng excel.
Kết quả chính và kết luận
1. Tổng diện tích tự nhiên của tồn quận theo kết quả thống kê đất đai Quận Tây
Hồ là 2.400,81ha. Đất nông nghiệp: 848,84. Đất phi nông nghiệp: 1423,81. Đất chưa sử
dụng: 128,19 ha.
2. Tổng số dự án thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận
Tây Hồ là 39 dự án với tổng diện tích là 34,34ha. Số tiền phải bồi thường hỗ trợ là
10.561,68 tỷ đồng. Tổng số hộ chịu ảnh hưởng là 1.789 hộ.Tính đến thời điểm
31/12/2015 Trung tâm đã hoàn thành và bàn giao mặt bằng sạch cho các Chủ đầu tư tổ
chức thi công cơng trình được 31 dự án với diện tích bàn giao 23,62 ha với 911 hộ bị
ảnh hưởng và kinh phí đã thực hiện chi trả cho các hộ gia đình, cá nhân.Trong số 39 dự

viii


án cịn lại có 8 dự án đang chậm tiến độ đề ra với nhiều lý do khác nhau như chủ đầu tư
thiếu kinh phí, người dân chưa nhất trí với giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất...
3. Từ năm 2013 đến hết năm 2015, Trung tâm đã tiến hành đấu giá quyền sử
dụng đất cho 11 dự án bao gồm 171lô đất với tổng diện tích 1.8050,13 m2, thu về cho
ngân sách quận 1.955,10 tỷ đồng. Trung tâm đã khá thành công trong việc tổ chức đấu
giá quyền sử dụng đất các dự án. Mặc dù mỗi dự án đều có đặc thù riêng, có thuận lợi
khó khăn riêng nhưng khi đưa dự án ra đấu giá, Trung Tâm đã biết phát huy hết thuận
lợi của dự án cũng như giải quyết, khắc phục những khó khăn để các phiên đấu giá đạt
kết quả cao nhất.
4. Một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư như: Đẩy mạnh đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tại những địa phương bị
thu hồi, tạo điều kiện tốt để người dân chấp nhận phương án bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư; khảo sát giá đất thực tế tại thời điểm thu hồi để xác định giá đất bồi thường

-

Collection of data related to topic: Data about the state management situation
of land in the district; Data about the land fund for state agencies for the five-year
period from 2010 to 2015.
The collected data is analyzed, processed, calculated and conducted with
comparison, thereby making and clarifying the issues in the local situation. The
figures in the report are handled efficiently with the help of computer software
which is mainly used excel, TK - 05, land inventory softwares under Circular
31/2007 / CT-TTg.
Main findings and conclusions

1. Total natural area of whole district per the land statistic result of Tay Ho
District is 2,400.81 ha. In which, agricultural land consists 848.84 ha; non-agricultural
land consists 1,423.81 ha and unused land consists 128.19 ha.
2. The total number of projects to conduct site clearance work in Tay Ho District
is 39 projects with a total area of 34,34ha. The amount of compensation is 10,561.68
billion. The total number of households affected is 1,789 households. As of 31
December 2015, the Center has completed and handed over clean ground for the
investors that hold 31 construction projects over an area of 23.62 ha with 911 affected
households and funds have been paid to households and individuals. Of which the
remaining 39 projects, there are 8 projects which are in late comparing to proposed

x


schedule with different reasons such as lack of funds of investors, people do not agree
with the price of compensation, support and resettlement when the Government revokes
the land….
3. From 2013 to end of 2015, the Center has conducted the auctions of land use

từ tập trung bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng XHCN, nhu cầu sử dụng
đất cho các mục tiêu đầu tư phát triển có xu hướng tăng lên nhưng do không dự
trữ đất “sạch” và do thực hiện chính sách trải thảm đỏ mời gọi các nhà đầu tư.
Việc triển khai các dự án đã gặp khơng ít trở ngại trước những phản ứng của
người bị thu hồi đất.
Từ năm 2003 đến nay, việc lấy đất thực hiện các dự án đầu tư đã có sự chủ
động hơn và theo quy hoạch được duyệt. Theo quy định của Luật Đất đai 2003,
2013 để có đất thực hiện các mục tiêu đầu tư phát triển có thể thực hiện theo 02 cơ
chế thu hồi đất. Cụ thể: Thứ nhất là Nhà nước chủ động thực hiện việc thu hồi, bồi
thường và giải phóng mặt bằng sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được
công bố hoặc khi dự án đầu tư có nhu cầu sử dụng đất được cơ quan có thẩm
quyền xét duyệt. Chính sách này đã tạo điều kiện thuận lợi cho Chủ đầu tư có thể
xúc tiến, đẩy nhanh q trình đầu tư, thi cơng và đưa dự án vào hoạt động. Cơ chế
thứ hai là doanh nghiệp tự thỏa thuận với người dân trong thu hồi đất, bồi thường.
Tuy nhiên để thực hiện tốt biện pháp hành chính này, Nhà nước đã thành
lập Tổ chức phát triển quỹ đất riêng biệt với chức năng thu hồi đất, bồi thường,
giải phóng mặt bằng. Tổ chức phát triển quỹ đất được thành lập ở tỉnh, thành phố
trực thuộc Trung ương (cấp tỉnh) và ở quận, huyên, thị xã, thành phố trực thuộc
tỉnh (cấp quận).
Quận Tây Hồ thành lập được 20 năm và đang trong quá trình đơ thị hóa
nên nhu cầu quỹ đất để phát triển đô thị, nhu cầu thu hồi đất phục vụ mục đích
phát triển kinh tế, xã hội, mở rộng và phát triển các khu dân cư, hệ thống cơ sở

1


hạ tầng, giao thông, khu đô thị, cụm công nghiệp và quản lý quỹ đất sau thu hồi
ngày càng cấp thiết. Xuất phát từ yêu cầu trên, UBND Thành phố Hà Nội đã ban
hành Quyết định số 2937/QĐ – UBND ngày 22 tháng 7 năm 2008 thành lập
Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Tây Hồ trực thuộc UBND quận Tây Hồ có



- Ý nghĩa thực tiễn của đề tài: Kết quả nghiên cứu của luận văn là cơ sở
cho cơ quan quản lý đất đai tham khảo để phát huy những mặt thuận lợi, khắc
phục những mặt hạn chế trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và đấu
giá quyền sử dụng đất. Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu
tham khảo cho học viên cao học và sinh viên cũng như nhà quản lý đất đai.

3


PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT
2.1.1. Một số khái niệm liên quan
- Khái niệm đất đai: Đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất bao
gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó
như: khí hậu bề mặt, thổ nhưỡng, địa hình, mặt nước, các lớp trầm tích sát bề mặt
cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lịng đất, tập đồn động thực vật, trạng
thái định cư của con người, những kết quả của con người trong quá khứ và hiện
tại để lại (san nền, hồ chứa nước hay hệ thống tiêu thoát nước, đường sá, nhà của,
...) (Hội nghị quốc tế về môi trường tại Rio de Janerio, 2003). Đất đai là tài
nguyên cơ bản, không thể thiếu trong cuộc sống bền vững trên trái đất (Land
administration guidelines).
- Quỹ đất: được xác định theo lãnh thổ (ranh giới hành chính các cấp); theo
đơn vị sử dụng đất (tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất); theo loại đất (mục
đích sử dụng đất nơng nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng) (Nguyễn
Ngọc Lanh và cs., 2009).
- Phát triển quỹ đất: là toàn bộ quá trình tạo quỹ đất (tập trung đất đai), quản
lý và phát triển quỹ đất (dự trữ và đầu tư vào quỹ đất) và điều tiết đất đai (cung
ứng đất đai).

phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp quận hiện có (Khoản 2 Điều 5 của Nghị định số
43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ).
Tổ chức phát triển quỹ đất có chức năng tạo lập, phát triển, quản lý, khai
thác quỹ đất; tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; nhận
chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; tổ
chức thực hiện việc đấu giá quyền sử dụng đất và thực hiện các dịch vụ khác.
Kinh phí hoạt động của Tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật về tài
chính đối với đơn vị sự nghiệp cơng lập (Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày
15/05/2014 của Chính phủ).
Theo đó, các hoạt động dịch vụ của Trung tâm bao gồm: Điều tra, đánh giá
đất đai; cải tạo đất; lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; đo đạc, lập bản đồ địa
chính, hồ sơ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, lập hồ sơ cấp Giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; tư
vấn xác định giá đất; đấu giá quyền sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
(Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ).
Kinh phí hoạt động của Tổ chức phát triển quỹ đất thực hiện theo quy định
của pháp luật về tài chính đối với đơn vị sự nghiệp cơng lập (Điều 5 Nghị định
43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014).
- Quỹ phát triển đất: do UBND cấp Tỉnh thành lập hoặc được ủy thác cho
Quỹ đầu tư phát triển, quỹ tài chính khác của địa phương trước ngày 01 tháng 01
năm 2015. Quỹ phát triển đất là tổ chức tài chính nhà nước, trực thuộc Ủy ban

5


nhân dân cấp tỉnh, có tư cách pháp nhân, hạch tốn độc lập, có con dấu riêng,
được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các tổ chức tín dụng để hoạt động
theo quy định của pháp luật (Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014).
+ Nguồn vốn của Quỹ phát triển đất được ngân sách nhà nước phân bổ, bố
trí vào dự toán ngân sách địa phương, được cấp khi bắt đầu thành lập, bổ sung



2.2. KINH NGHIỆM NƯỚC NGỒI TRONG CƠNG TÁC PHÁT TRIỂN
QUỸ ĐẤT
Trên thế giới, chính sách dự trữ đất khởi nguồn từ Hà Lan năm 1896 và
lan sang nhiều nước Châu Âu như Thụy Điển, Thụy Sĩ, Anh, Pháp... đầu thế kỷ
XX. Ở Châu Á (Hồng Kông, Hàn Quốc và Trung Quốc (từ 1996) cũng thực hiện
chính sách dự trữ đất đô thị. Thực tế chế độ phát triển, dự trữ đất đã đem lại
nhiều lợi ích, nó khẳng định tính nhạy cảm, vai trị, vị trí của tài ngun đất đai
đối với sự phát triển của các quốc gia và vùng lãnh thổ.
2.2.1. Trung Quốc
Trung Quốc thi hành chế độ cơng hữu về đất đai gồm chế độ sở hữu
tồn dân và chế độ sở hữu tập thể của nông dân về đất đai. Việc phân phối đất
đai được thực hiện theo ngun tắc khơng thu tiền và có thu tiền sử dụng đất
đối với cả 2 hình thức đất đai trên. Tổ chức tham gia phát triển quỹ đất ở
Trung Quốc bao gồm: tổ chức nhà nước và tổ chức nước ngồi. Chính phủ
Trung Quốc ban hành một văn kiện cấp Chính phủ, các quyền sử dụng đất
trong dự án thương mại sẽ được quyết định thông qua bán đấu giá công khai
hay bán trực tiếp trên thị trường đất đai, qua đó thu hút được các nhà đầu tư
nước ngồi vào phát triển quỹ đất.
- Q trình hình thành và phát triển quỹ đất ở Trung Quốc tiến hành dựa
trên hai cuộc cải cách: cải cách chế độ quyền sử dụng đất đai và cải cách chế độ
nhà ở trong ba giai đoạn khác nhau.
- Hiện nay, việc phát triển quỹ đất đã có được một khung pháp lý tương đối
hồn thiện, trong đó chính sách về thu hồi đất có ảnh hưởng sâu sắc đến các hoạt
động phát triển quỹ đất ở nước này được quy định cụ thể như sau:
+ Thẩm quyền thu hồi đất: chỉ có Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương mới có thẩm quyền thu hồi đất. Chính phủ có thẩm
quyền thu hồi đất nơng nghiệp từ 35 ha trở lên và 70 ha trở lên đối với các loại
đất khác. Dưới hạn mức này thì do chính quyền cấp tỉnh ra quyết định thu hồi.

đai của người đang có quyền sở hữu. Diện tích đất dự án do Nhà nước quyết định
trưng mua được thực hiện theo quy hoạch sử dụng đất. Giá đất bồi thường được
xác định theo cơ chế thị trường, do tổ chức hoặc cá nhân hành nghề định giá thực
hiện. Thực hiện dự án cần có đại bộ phận chủ sở hữu đất (trên 85%) đồng ý, thì
phần diện tích cịn lại Nhà nước có thể thực hiện cưỡng chế thu hồi.
- Đối với dự án của chủ đầu tư tư nhân được phép đề nghị các dự án đầu tư
phát triển đô thị khi đạt được sự đồng thuận của 2/3 ý kiến của chủ sở hữu đất đai
tại khu vực.
- Chính sách thu hồi, bồi thường, tái định cư:
+ Nhà nước có quyền thu hồi đất trong các trường hợp sử dụng đất để thực
hiện các dự án. Việc thu hồi đất và bồi thường đất, tài sản gắn liền với đất được

8


thực hiện thơng qua hai hình thức là nhận chuyển nhượng của người sở hữu và
thực hiện thu hồi để bồi thường theo Luật thu hồi và bồi thường đất phục vụ cho
các mục đích cơng cộng.
+ Chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi được pháp luật quy định
khá đồng bộ và cụ thể từ nguyên tắc đến các định mức, tiêu chuẩn được hưởng
và trình tự thủ tục tổ chức thực hiện công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi
đất được triển khai có sự tham gia của Nhà quản lý, các luật sư, các định giá viên
và Chủ sở hữu tài sản và giá đất tính bồi thường theo giá thực tế thơng qua thực
hiện thương thảo xác định của cả người quản lý, Chủ đầu tư và cả Chủ sở hữu có
đất bị thu hồi (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2013).
2.2.3. Australia
- Luật Đất đai của Australia quy định đất đai của quốc gia thuộc sở hữu Nhà
nước và sở hữu tư nhân. Luật Đất đai bảo hộ tuyệt đối quyền lợi và nghĩa vụ của
chủ sở hữu đất đai.
- Tại Australia có rất nhiều cơ quan, tổ chức (nhà nước và tư nhân) tham gia

2.3.1. Quy định về Tổ chức phát triển quỹ đât
2.3.1.1. Các văn bản quy phạm pháp luật quy định về Tổ chức phát triển
quỹ đât
- Luật Đất đai năm 2003, 2013;
- Nghị định số 112/2004/NĐ-CP ngày 08/4/2004 của Chính phủ quy định
cơ chế quản lý biên chế đối với đơn vị sự nghiệp của Nhà nước;
- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành
Luật Đất đai năm 2003;
- Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy định
quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên
chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp cơng lập;
- Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ
sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và TĐC;
- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ
quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013;
- Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 ngày 14/02/2015 Quy định
cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập;
- Quyết định số 40/2010/QĐ-TTg ngày 12 tháng 5 năm 2010 của Thủ tướng
Chính phủ về việc ban hành Quy chế mẫu về quản lý, sử dụng quỹ phát triển đất;
- Thông tư số 38/2004/TTLT-BTNMT-BNV ngày 31/12/2004 của Liên
Bộ Tài nguyên & Môi trường và Bộ Nội vụ hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và Tổ
chức phát triển quỹ đất;

10


- Thông tư liên tịch số 01/2010/TTLT-BTNMT-BTC-BNV ngày
08/01/2010 của liên Bộ Tài ngun & Mơi trường, Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ
hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài

11


- Kinh phí cho thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng trước Luật
Đất đai 2003 do chủ đầu tư thực hiện dự án hoặc do người được Nhà nước giao
đất, cho thuê đất chịu trách nhiệm chi trả. Từ khi có Luật Đất đai năm 2003 thì
khoản kinh phí cho thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng do Nhà nước
chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ. Trong trường hợp đất thu hồi để thực hiện dự án
đầu tư thì Chủ dự án đầu tư tạm ứng trước tiền bồi thường GPMB và số tiền tạm
ứng trước này được trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Để thực hiện cơ chế Nhà nước chủ động thu hồi đất và quản lý quỹ đất thu
hồi theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất khi chưa có dự án đầu tư cần thiết phải
có tổ chức thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, GPMB chuyên nghiệp do Nhà
nước thành lập, được gọi là Tổ chức phát triển quỹ đất.
Như vậy, xuất phát từ việc đổi mới cơ chế Nhà nước thu hồi đất theo
hướng chủ động tạo quỹ “đất sạch” dẫn đến việc hình thành Tổ chức phát triển
quỹ đất để đạt được hai mục đích:
- Thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng;
- Quản lý quỹ đất đã thu hồi đối với trường hợp sau khi quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất được cơng bố mà chưa có dự án đầu tư.
Do vốn huy động cho việc bồi thường GPMB theo cơ chế thu hồi đất quy
định tại Luật Đất đai năm 2003 là rất lớn, nếu khơng có cơ chế huy động vốn
hiệu quả thì việc thành lập Tổ chức PTQĐ cũng chỉ là hình thức. Vì vậy, bên
cạnh việc thể chế hóa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế tài chính của Tổ
chức PTQĐ, Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ cịn
quy định việc thành lập “Quỹ phát triển đất”; nguyên tắc quản lý và sử dụng Quỹ
phát triển đất nhằm kiện toàn cơ chế hoạt động của Tổ chức PTQĐ.
2.3.1.3. Tổ chức phát triển quỹ đất từ khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực
Tổ chức phát triển quỹ đất hoạt động trên cơ sở văn phịng một cấp, trực
thuộc Sở Tài ngun và Mơi trường, có chi nhánh tại các quận, huyện, thị xã,

sung thêm một số chức năng nhiệm vụ khác. Quy định cụ thể về Tổ chức phát
triển quỹ đất cấp tỉnh như sau:
- Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh được thành lập ở tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương có chức năng tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư; tạo quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất, phục vụ phát triển kinh tế xã hội và ổn định thị trường bất động sản; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng
đất; phát triển các khu tái định cư; đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng trên đất; đấu
giá quyền sử dụng đất; đấu thầu dự án có sử dụng đất; quản lý quỹ đất đã thu
hồi, đã nhận chuyển nhượng, đã tạo lập, phát triển và thực hiện dịch vụ trong
lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng.
- Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh là đơn vị trực thuộc Sở Tài nguyên và
Môi trường, do UBND cấp tỉnh quyết định thành lập theo đề nghị của Giám đốc
Sở Tài nguyên & Môi trường và Giám đốc Sở Nội vụ.

13