B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j
NGUYN TH ÚT THY GII PHÁP I MI C CH TÀI CHÍNH
CA TRUNG TÂM PHÁT TRIN QU
TRÁI T TNH LONG AN
Chuyên ngành: Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN: PGS.TS PHM VN NNG
THÀNH PH H CHÍ MINH – 2009
MC LC
PHN M U 5
CHNG I
C S LÝ LUN V QUN LÝ T AI VÀ PHÁT TRIN QU T 8
1.1. S cn thit ca vic Nhà nc qun lý đt đai 8
1.1.1. V trí và vai trò ca đt đai vi con ngi 8
trin qu đt tnh Long An 30
2.3 Thc trng c ch tài chính ca Trung tâm phát trin qu đt
tnh Long An 35
2.4 Nhng thành công và hn ch ca Trung tâm phát trin qu đt
tnh Long An 38
2.4.1 Thành công 38
2.4.1.1 V kinh t 38
2.4.1.2 V xã hi 39
2.4.1.3 Doanh thu ca Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An 39
2.4.1.4 Np ngân sách Nhà nc ca Trung tâm phát trin qu đt
tnh Long An 41
2.4.2 Nhng hn ch trong c ch ca Trung tâm phát trin qu đt
tnh Long An và nguyên nhân 42
2.3.2.1 Hn ch 42
2.4.2.2- Nguyên nhân 45
CHNG III
GII PHÁP I MI C CH TÀI CHÍNH CA TRUNG TÂM PHÁT
TRIN QU T TNH LONG AN 53
3.1 Gii pháp đi mi c ch tài chính 54
3.1.1 i mi phng thc qun lý nhà nc v kinh t 54
3.1.2 i mi c ch thanh tóan, hch tóan và qun lý tin thu s
dng đt 55
3.1.3 a dng ngun vn đu t 56
3.1.3.1 Các gii pháp vay vn đ thc hin d án 56
3.1.3.2 Các gii pháp huy đng ngun vn t khách hàng 59
3.1.3.3 Các gii pháp liên doanh, liên kt thc hin d án 62
3.1.3.4 Các gii pháp khác: 63
3.1.4 Hình thành các qu phát trin đt đ cung ng vn cho Trung
tâm phát trin qu đt 67
3.2. Các gii pháp h tr 67
KT LUN 81
BNG KÝ HIU VIT TT CBVC : Cán b viên chc
CCBS : Chng ch bt đng sn
CHXHCNVN: Cng hò xã hi ch ngha Vit Nam
CP : Chính ph
BTNMT : B Tài nguyên – Môi trng
BNV : B Ni v
BS : Bt đng sn
N : Ngh đnh
PT : Phát trin
QSD : Quyn s dng đt
QLNN : Qun lý Nhà nc
QLDA : Qun lý d án
Q : Quyt đnh
SD : S dng đt
TTPTQ : Trung tâm phát trin qu đt
TTLT : Thông tin liên tch
UBND : y ban nhân dân
Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An thi gian qua, nhm nêu lên nhng
khó khn, hn ch, nguyên nhân và t đó đa ra các gii pháp, kin ngh đ
đi mi c ch tài chính cho hot đng ca Trung tâm là mt yu t tiên quyt
đ n đnh mô hình, nâng cao hiu qu hot đng, khai thác tt giá tr do tài
nguyên đt mang li, gii quyt hài hòa các vn đ kinh t
- xã hi, nâng cao
vai trò qun lý s dng đt đai ca tnh và góp phn tích cc vào công cuc
công nghip hóa ca tnh Long An nói riêng và ca c nc nói chung.
i tng và phm vi nghiên cu ca đ tài C ch tài chính ca
Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An.
Phng pháp nghiên cu: Lun vn s dng phng pháp duy vt
bin chng, da trên c s h thng lý lun ca hc thuyt Mác-Lê Nin, lý
thuyt v khoa hc tài chính và các môn hc khác, trên tinh thn thng nht
vi các quan đim, ch trng và chính sách ca ng, Nhà nc đi vi quá
trình lãnh đo, ch đo hot đng ca Trung tâm phát trin qu đt. Qua đó,
nêu lên nhng vn đ còn tn ti trong c ch, phân tích các nguyên nhân và
hình thành các gii pháp nhm đi mi c ch cho hot đng ca đn v phù
hp vi yêu cu thc tin đng thi lun vn cng xem xét các đc đim
tng thích ca mt s mô hình trên đa bàn tnh, Thành ph lân cn đ áp
dng vào hòan cnh và điu kin c th ca tnh Long An.
Các kt qu nghiên cu:
Lun vn này trình bày c s lý lun vai trò ca đt đai, qun lý Nhà
n
c v đt đai, nhng điu kin pháp lý cn thit cho s ra đi và hot đng
ca Trung tâm phát trin qu đt. Làm rõ c s hình thành c ch tài chính
ca Trung tâm phát trin qu đt và ý ngha ca vic hình thành các Trung
tâm phát tri
n qu đt.
Nghiên cu và phân tích mt cách có h thng thc trng c ch tài
chính c
đã phi tn bit bao công sc, m hôi, xng máu mi ci to, bo v và bi
b đc vn đt nh ngày nay.
Không nhng vy trong nn kinh t hin đi, ngi ta còn coi đt đai là
hàng hoá đc bit. Tuy nhiên, đt đai có nhng đc trng không ging vi các
t liu sn xut khác.
Th nht, v ngun gc, đt đai không do con ngi làm ra mà do t
nhiên to ra, có trc con ngi và b gii hn bi din tích, không gian, c
đnh v v trí đa lý; trong khi đó nhu cu s dng đt (SD) ca con ngi
ngày càng tng. Nên, đt đai ngày càng tr lên khan him và có giá tr cao.
Th hai, cng ging nh bt k t liu sn xut khác, đt đai cng có đ
khu hao. khu hao ca đt đc chuyn hoá thành giá thành sn phm
qua mi chu k s dng. Song khác vi các t liu sn xut khác, đt đai
không bao gi mt ht đ khu hao nu sau mi chu k s dng, con ngi
bit cách ci to, bi b đt đai.
Th ba, do có giá tr ngày càng cao, có tính bn vng và c đnh v v
trí đa lý nên đt đai đc s dng làm tài sn bo đm trong các quan h th
chp, bo lãnh vay vn và đc dùng làm vn góp liên doanh, liên kt trong
hot đng kinh t.
Th t, đt đai không ch liên quan trc tip đn li ích mi thành viên
trong xã hi mà còn liên quan đn li ích ca Nhà nc, là mt thành t quan
trng hàng đu ca môi trng sng ca con ngi, là đa bàn phân b các
khu dân c, xây dng các c s kinh t, vn hoá, xã hi, an ninh, quc phòng
nên vi
c SD phi tuân th nghiêm ngt các quy tc chung ca xã hi do Nhà
nc đt ra;
Khác vi nhiu quc gia trên th gii, đt đai thuc quyn s hu ca
các ch s hu khác nhau: t nhân, Nhà nc, tp th Vit Nam, đt đai
thuc s hu toàn dân do Nhà nc thng nht qun lý. Quy đnh này xut
phát t nhu cu ni ti ca vic đoàn kt sc mnh toàn dân tc trong công
cuc đu tranh chng ngoi xâm giành và gi nn đc lp. Hn na, vic xác
Th hai, xét v ngun gc ra đi và chc nng ca Nhà nc. Nhà nc
là mt t chc chính tr do xã hi thit lp nên vi mt trong nhng chc nng
c bn là thay mt xã hi qun lý, điu phi nhp nhàng, đng b mi hot
đng ca con ngi theo mt qu đo chung đm bo s vn đng và phát
trin ca xã hi không ri vào tình trng ri lon, vô t chc. t đai có v trí,
vai trò rt quan trng đi vi toàn xã hi và c vi tng thành viên sng trong
xã hi. Vì th nên nó không th không chu s qun lý ca Nhà nc nhm
dung hoà li ích gia các thành viên trong xã hi và dung hoà li ích gia cá
nhân vi li ích ca cng đng trong quá trình SD vì s phát trin bn
vng ;
Th ba, Nhà nc là mt t chc trong h thng chính tr song khác vi
các t chc chính tr khác; Nhà nc là mt t chc chính tr - quyn lc đc
nhân dân trao cho quyn lc công qun lý xã hi. thc hin chc nng ca
mình, Nhà nc có quyn thu thu; có quyn ban hành pháp lut; có quyn
thành lp b máy nhà nc đ bo đm cho pháp lut đc tuân th nghiêm
chnh trên thc t. Do đó, trong các phng thc qun lý ca con ngi thì
phng thc qun lý nhà nc là phng thc có hiu qu nht đc s dng
đ qun lý đt đai
- tài sn quý giá nht ca xã hi ;
Th t, nh phn trên đã đ cp nc ta còn khong gn mt na din
tích đt t nhiên cha s dng (ch yu là đt trng, đi núi trc ) ch yu
tp trung khu vc min núi phía Bc ; phía Tây các tnh khu IV (c), các
tnh min Trung ; các tnh Tây Nguyên ây cng là nhng vùng chm phát
trin so vi các đa phng khác trong c nc. Vì vy mun đa din tích đt
này vào s dng cho các mc đích khác nhau ca xã hi nói riêng và thúc đy
s phát trin các khu vc này nói chung nhm thu hp khong cách so vi
nhng đa phng khác đòi hi phi đu t ngun vn ban đu rt ln mà
ngoài Nhà nc ra không có bt k mt t chc, cá nhân nào có đ kh nng
và điu kin đ thc hin đc vic này ;
Th nm, nc ta đt đai là thành qu cách mng ; tri qua nhiu th
- "Qun lý đt đai là hot đng bao gm vic thit lp các c ch, các
chính sách và các công c qun lý, các bin pháp qun lý và vic vn hành c
ch đó nhm qun lý và s dng đt hp lý, tit kim và đt hiu qu kinh t
cao"
2
;
- " Qun lý nhà nc đi vi đt đai là tng hp các hot đng ca các
c quan nhà nc có thm quyn đ thc hin v
à bo v quyn s hu nhà
nc v đt đai"
3
;
1
B T pháp: Vin Khoa hc Pháp lý - T đin Lut hc, Nxb T đin bách
khoa & Nxb T pháp, Hà ni - 2006, tr. 633.
2
Trng i hc Lut Hà Ni: T đin gii thích thut ng lut hc (Phn Lut
đt đai, Lut lao đng, T pháp quc t), Nxb Công an nhân dân, Hà Ni -1999, tr.54.
3
T đin gii thích thut ng lut hc (Phn Lut đt đai, Lut lao đng, T
pháp quc t), Sdd, tr.54.
1.1.2.2. c đim ca qun lý nhà nc v đt đai
Nghiên cu v qun lý nhà nc v đt đai cho thy hình thc qun lý
này có mt s đc đim c bn sau đây:
Th nht, hình thc qun lý nhà nc v đt đai xut hin và gn lin
vi s ra đi ca Nhà nc. Trc ht nhm bo v nhng li ích ca Nhà
nc, ca giai cp thng tr trong lnh vc đt đai. Nu Nhà nc đi din cho
li ích ca toàn th nhân dân thì mc đích ca qun lý nhà nc đi vi đt
đai không ch bo v li ích ca giai cp cm quyn mà còn bo v li ích ca
Qun lý, giám sát vic thc hin quyn và ngha v ca ngi s dng
đt;
Thanh tra, kim tra vic chp hành các quy đnh ca pháp lut v đt đai
và x lý vi phm pháp lut v đt đai;
Gii quyt tranh chp v đt đai; gii quyt khiu ni, t cáo các vi phm
trong vic qun lý và s dng đt đai;
Qun lý các hot đng dch v công v đt đai.
Nhà nc có chính sách đu t cho vic thc hin các nhim v qun lý
nhà nc v đt đai, xây dng h thng qun lý đt đai hin đi, đ nng lc,
bo đm qun lý đt đai có hiu lc và hiu qu.
1.1.3 H thng c quan qun lý Nhà nc v đt đai
1.1.3.1 Khái nim:
Theo T đin ting Vit, h thng đc hiu là: “Tp hp nhiu yu t,
đn v cùng loi hoc cùng chc nng, có quan h hoc liên h vi nhau cht
ch, làm thành mt th thng nht”
4
;
H thng c quan qun lý nhà nc v đt đai ra đi gn lin vi s
xut hin ca mt hình thc qun lý đt đai ca con ngi: Qun lý nhà nc
v đt đai. H thng c quan này đc Nhà nc thành lp và bng pháp lut,
Nhà nc quy đnh c cu, t chc, chc nng, nhim v, quyn hn nhm
giúp Nhà nc thng nht qun lý to
àn b vn đt đai trong c nc theo quy
hoch, k hoch chung. Tuy nhiên, hin nay khái nim h thng c quan qun
lý nhà nc v đt đai cha đc các sách t đin lut hc, sách gii thích
thut ng lut hc nc ta đnh ngha mt cách chính thng. Vì vy nghiên
cu, tìm hiu các quy đnh v c cu, t chc, chc nng, nhim v, quyn
hn ca h thng c quan qun lý nhà nc v đt đai và da trên khái nim
v h thng di góc đ ngôn ng, chúng ta có th quan nim v h thng c
quan qun lý nhà nc v đt đai nh sau:
t chc và làm "lành mnh hóa" các giao dch liên quan đn BS. T chc
phát trin qu đt là mt trong nhng t chc này, s ra đi ca nó đánh du
s chuyn đi nn hành chính công mang nng tính cht quan liêu "cai tr,
qun lý" sang nn hành chính mang tính cht gn dân, tính cht "dch v, phc
v" trong lnh vc đt đai.
1.2 T chc phát trin qu đt:
1.2.1 iu kin ra đi:
T chc phát trin qu đt là mt trong nhng t chc s nghip công.
Khái nim t chc s nghip công đc Lut đt đai nm 2003 có nhc đn và
đnh ngha nh sau: "T chc s nghip công là t chc do các c quan có
thm quyn ca Nhà nc, t chc chính tr, t chc chính tr - xã hi thành
lp, có chc nng thc hin các hot đng dch v công do ngân sách nhà
nc chi tr" (khon 28 iu 4). Và đây chính là điu kin tin đ đ ra đi
các T chc phát trin qu đt. S kin đt nc gia nhp t chc thng mi
th gii, đã tác đng làm cho vic hình thành các T chc phát trin qu đt
càng tr nên cp thit đ Nhà nc thc hin qun lý, s dng, khai thác giá
tr
mang li t đt đai. Phc v cho mc tiêu phát trin ca tng đa phng và
ca c nc, đm bo hài hòa các li ích và thúc đy quá trình công nghip
hóa đt nc. Chính vì l đó mà các Ngh đnh 197/2004/N-CP ngày
03/12/2004, Thông t liên tch s 38/2004/TTLT/BTNMT-BNV ngày
31/12/2004 tip tc ln lt ra đi đ hng dn cho vic hình thành và hot
đng ca T chc phát trin qu đt.
Vi nhng c s pháp lý nêu trên, đáp ng yêu cu thc tin đt ra , các
T chc phát trin qu đt ln lt ra đi, đi vào hot đng đ phc v yêu
cu phát trin ca các đa phng. Tính đn nay có 41/63 tnh thành đã có
thành lp T chc phát trin qu đt và Long An cng đã thành lp T chc
phát trin qu đt vi tên gi là Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An.
1.2.2 Chc nng, nhim v ca T chc phát trin qu đt:
T chc phát trin qu đt hot đng theo loi hình đn v s nghip có
dng các yu t chi phi khác nh v tính cht, loi hình hot đng…đ làm
c s ban hành các c ch cho phù hp theo Lut đnh. Do vy c ch tài
chính c
a Trung tâm phát trin qu đt đc ban hành trên c s Ngh đnh s
43/2006/N-CP ngày 25/4/2006 ca Chính ph quy đnh quyn t ch, t
chu trách nhim v thc hin nhim v, t chc b máy, biên ch và tài chính
đi vi đn v s nghip công lp, ti mt s đim chính nh sau:
V Ngun tài chính :
- Kinh phí do ngân sách nhà nc cp, gm:
Kinh phí bo đm hot đng thng xuyên thc hin chc nng, nhim
v đc c quan qun lý cp trên trc tip giao, trong phm vi d toán đc
cp có thm quyn giao; Kinh phí thc hin các nhim v khoa hc và công
ngh; Kinh phí thc hin chng trình đào to bi dng cán b, viên chc;
Kinh phí thc hin các chng trình mc tiêu quc gia; Kinh phí thc hin các
nhim v do c quan nhà nc có thm quyn đt hàng (điu tra, quy hoch,
kho sát, nhim v khác); Kinh phí thc hin nhim v đt xut đc cp có
thm quyn giao; Kinh phí thc hin chính sách tinh gin biên ch theo ch đ
do nhà nc quy đnh (nu có); Vn đu t xây dng c bn, kinh phí mua
sm trang thit b, sa cha ln tài sn c đnh phc v hot đng s nghip
theo d án đc cp có thm quyn phê duyt trong phm vi d toán đc
giao hàng nm; Vn đi ng thc hin các d án có ngun vn nc ngoài
đc cp có thm quyn phê duyt; Kinh phí khác (nu có).
- Ngun thu t hot đng s nghip, gm: Phn đc đ li t s thu phí,
l phí thuc ngân sách nhà nc theo quy đnh ca pháp lut; Thu t hot
đng dch v; Thu t hot đng s nghip khác (nu có);Lãi đc chia t các
hot đng liên doanh, liên kt, lãi tin gi ngân hàng.
- Ngu
n vin tr, tài tr, quà biu, tng, cho theo quy đnh ca pháp lut.
- Ngun khác, gm: Ngun vn vay ca các t chc tín dng, vn huy
đng ca cán b, viên chc trong đn v; Ngun vn liên doanh, liên kt ca
t
ng t trên các đa bàn khác. Tìm ra các u đim, vn dng vào thc tin
ca đa phng đ va phát huy hiu qu hot đng, va đm bo vai trò qun
lý đt đai. i vi Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An, đây là vic cn
làm đ đúc kt kinh nghim trong vic nghiên cu đi mi c ch tài chính
vn cha phù hp vi hot đng thc tin ca đn v.
1.3 Mô hình T chc phát trin qu đt mt s đa phng
T chc phát trin qu đt nói chung đu đc thành lp trên cùng mt
c s pháp lý n
ên phn ln các T chc này này có cùng v trí, chc nng,
nhim v và quyn hn. Tuy nhiên cng có mt s đim khác bit nht là v
hot đng và tài chính. Nghiên cu nhng đim khác bit này là mt trong
nhng gii pháp đ nghiên cu vn dng phù hp vào đa bàn tnh Long An.
Do vy ti mô hình T chc phát trin qu đt mt s đa phng, Lun vn
s đi vào nhng u đim đ có đc nhng kinh nghim phc v cho vic
nghiên cu đi mi c ch tài chính ca Trung tâm phát trin qu đt tnh
Long An.
1.3.1 Trung tâm phát trin qu nhà đt tnh ng Tháp:
Ti quy ch tài chính ca Trung tâm phát trin qu nhà đt tnh ng
tháp đc ban hành kèm theo quyt đnh s 1860/Q-UBND.HC ngày
29/11/2007 ca UBND tnh ng Tháp (Ph lc 1.1) chúng ta có th nhn
thy mt s u đim so vi Trung tâm phát trin qu đt tnh Long An c th
nh sau đây:
1.3.1.1 V hot đng:
Trung tâm phát trin qu nhà đt tnh ng Tháp đc cung cp dch
v t vn và đu t xây dng, t chc hch toán chi tit nh b phn t chc
s nghip hot đng dch v trc thuc, theo dõi chi tit, hch toán các khon
thu, các khon chi phí riêng đ np thu theo quy đnh ca pháp lut; Qun lý
qu nhà hình thành do thc hin các d án phát trin nhà . ây là đim
thun li đi vi Trung tâm phát trin qu nhà đt tnh ng Tháp chính bi
iu 3 ca quy đnh v t chc v
à hot đng):
- Qun lý qu đt do b thu hi qua thanh tra theo ch đo ca UBND
tnh; các khu đt đã có quyt đnh ca cp có thm quyn nhng không đc
gia hn tha thun gii thiu đa đim do quá thi hn lp d án đ thu hi
đt;
- Cung cp thông tin, t vn cho các nhà đu t có nhu cu v đt đ đu
t;
- Lp k hoch s dng đt đi vi đt đc giao qun lý trình UBND
tnh phê duyt, phi hp vi các ngành Tài nguyên và Môi trng đ xut vic
thu hi, qun lý, s dng có hiu qu đi vi đt cha s dng thuc khu vc
đô th và quy hoch phát trin đô th trên đa bàn tnh;
- Giúp UBND tnh xây dng và trin khai thc hin các phng án to
qu đt, khai thác và huy đng ngun vn qu đt đc giao qun lý; Làm ch
đu t xây dng các công trình h tng k thut làm tng giá tr đt, nhm
khai thác mt cách có hiu qu đi vi qu đt đc giao qun lý theo Quyt
đnh ph
ê duyt ca UBND tnh;
Các chc nng nên trên cng giúp cho Trung tâm phát trin qu đt tnh
ng Nai đa dng trong hot đng, phong phú thêm ngun vn và có đc
nhng đnh hng trong vic phát trin, qui hoch ca tnh nhà đ có th xây
dng các k hoch, chin lc trung dài hn cho hot đng ca đn v. ây là
các u đim mà Trung tâm phát trin qu đt nói chung và tnh Long An nói
riêng có th hc tp và nghiên cu thc hin đ to nn tng cho quá trình đu
t phát trin.
1.3.2.2 V tài chính:
Cng nh Trung tâm phát trin qu nhà đt tnh ng Tháp, Trung tâm
phát trin qu đt tnh ng Nai cng đc Ngân sách Nhà nc cp hoc
tm ng vn ngòai ra còn có các ngun vn t qu đt đc giao qun lý
thông qua đu giá quyn s dng đt, vn vay đu t (Ngân hàng, các t chc
trit đ giá tr mang li t đt đai.
Vic vn dng đ ban hành c ch cho các Trung tâm phát trin qu
đt hot đng tng đa phng, đã phn ánh s không đng b, nên không
th có đc c ch qun lý tp trung mô hình này. Do vy đã nh hng đn
vai trò Nhà nc. Và nguyên nhân chính đc đ cp đn là cha có mt c
ch tài chính thng nht cho các t chc phát trin qu đt hot đng nhm
góp phn nâng cao ý ngha, vai trò ca nó.