Kiều Thị Khánh Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 71(9): 13 - 16

13 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG
THỰC HÀNH VẬT LÍ ĐẠI CƢƠNG CHO SINH VIÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP- ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Kiều Thị Khánh
*

Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên

TÓM TẮT
Vật lí là môn khoa học thực nghiệm. Thí nghiệm thực hành vật lí là một phần quan trọng không thể thiếu
của môn học vật lí. Thí nghiệm thực hành vật lí không những góp phần hình thành kiến thức cho sinh viên
mà còn góp phần rèn luyện tác phong thực nghiệm khoa học, xây dựng phương pháp nghiên cứu khoa học
cần thiết cho người làm công tác trong ngành khoa học kỹ thuật. Chính vì vậy, nhằm góp phần nâng cao
chất lượng và rèn kĩ năng thực hành thí nghiệm vật lí, bài báo này đề cập đến việc lựa chọn chương trình,
hoàn thiện nội dung và phương pháp tổ chức thực hành một số bài thí nghiệm vật lí đại cương cho sinh viên
trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp - Đại học Thái Nguyên.
Từ khoá: Thí nghiệm vật lý đại cương, chất lượng thực hành, vật lí đại cương, tổ chức thực hành, kĩ năng
thực hành.


MỞ ĐẦU

nghiệm.
Trước đây, sinh viên nghiên cứu bài trước ở nhà,
tiến hành thí nghiệm và xử lý số liệu dưới sự
hướng dẫn của giáo viên.
Qua quá trình hướng dẫn sinh viên tiến hành
thí nghiệm chúng tôi nhận thấy một số vấn đề
sau:
- Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm chỉ nêu trình tự
thí nghiệm mà chưa hướng dẫn cụ thể việc thực
hiện từng bước thí nghiệm, dẫn tới một số sinh
viên gặp khó khăn trong quá trình tự nghiên cứu
tài liệu.
- Nhiều sinh viên chưa tự giác nghiên cứu tài
liệu trước ở nhà nên không nắm được mục
đích và cơ sở lý thuyết của bài thí nghiệm,
lúng túng khi tiến hành thí nghiệm và xử lý số
liệu.
- Số sinh viên/nhóm thí nghiệm đông, dẫn tới
nhiều sinh viên không trực tiếp được làm thí
nghiệm mà chỉ theo dõi và ghi kết quả.. Mặt
khác, nhiều sinh viên có tinh thần tích cực học
hỏi, muốn tìm hiểu sâu về kiến thức cũng như
kỹ năng thí nghiệm thì lại không có điều
kiện...
Theo điều tra của chúng tôi đối với một nhóm
sinh viên (phỏng vấn bằng phiếu điều tra), kết
quả thu được là:
Kiều Thị Khánh Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 71(9): 13 - 16

14

Thứ nhất: Lựa chọn các bài bắt buộc và các bài
tự chọn.
Bộ môn vật lí của trường ĐHKTCN – ĐHTN là
một trong những bộ môn cơ sở quan trọng trong
chương trình đào tạo. Vật lí là môn khoa học
nghiên cứu các hình thức vận động cơ bản nhất
của vật chất, là cơ sở của nhiều ngành khoa học
tự nhiên và các ngành kỹ thuật như: chế tạo
máy, thiết bị sản xuất và tiêu thụ điện...
Trong đó, thực hành thí nghiệm vật lí giữ vai trò
rất quan trọng trong việc học tập bộ môn vật lí,
đồng thời góp phần rèn luyện kỹ năng, nghề kỹ
thuật cho sinh viên. Trên cơ sở đó chúng tôi lựa
chọn các bài thí nghiệm vật lí sao cho đáp ứng
mục tiêu đào tạo môn vật lí nói chung và các
môn học khác nói riêng.
Từ thực trạng thí nghiệm hiện nay và tham khảo
chương trình thí nghiệm của các trường kỹ thuật
khác, chúng tôi lựa chọn 6 bài bắt buộc. Đó là
các bài gắn liền với kiến thức cơ bản của vật lí
đồng thời tạo điều kiện rèn luyện kỹ năng thực
hành thí nghiệm, sử dụng máy móc cho sinh
viên.
Do phân phối chương trình cũng như thời lượng
cho phép, ngoài các bài cơ bản chúng tôi lựa
chọn thêm một số bài thí nghiệm tự chọn nhằm
mở rộng và nâng cao kỹ năng thực hành cho
sinh viên.
Thứ hai: Đổi mới cách thức tổ chức hướng
dẫn thí nghiệm và cách đánh giá kết quả thực

làm báo cáo.
* Công tác đánh giá kết quả thực hành
Chia thành các điểm thành phần với tỷ lệ như
sau:
+ Tích cực thực hiện thí nghiệm: 10%
+ Sáng tạo trong việc thảo luận: 10%
+ Chuẩn bị bài ở nhà: 20%
+ Viết kết quả báo cáo thí nghiệm: 60% [2].
Thứ ba: Hoàn thiện nội dung các bài thí nghiệm
Kiều Thị Khánh Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 71(9): 13 - 16

15 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm hiện nay nêu: dụng
cụ thí nghiệm, cơ sở lý thuyết, trình tự thí nghiệm,
câu hỏi kiểm tra mà chưa nêu được các định
hướng, hướng dẫn cụ thể việc thực hiện từng bước
làm thí nghiệm. Ở bài báo này chúng tôi đưa ra
việc hướng dẫn sinh viên các bước làm thí nghiệm,
có định hướng cụ thể bằng hệ thống câu hỏi định
hướng và có những kết luận cần thiết về bài thực
hành đã làm nhờ hệ thống câu hỏi kiểm tra.
Mỗi bài thí nghiệm bao gồm những nội dung
sau:
- Mục đích thí nghiệm;
- Câu hỏi định hướng giúp sinh viên dễ dàng

+ Trả lời đúng các câu hỏi định hướng trong tài
liệu cũng như các câu hỏi giáo viên đặt ra liên
quan đến nội dung của bài thí nghiệm.
+ Vận dụng các kiến thức lý thuyết để giải thích
hiện tượng vật lý, kết quả thực nghiệm so với
kết quả lý thuyết.
- Về mặt định lượng: đánh giá dựa trên kết quả
của các bài báo cáo thí nghiệm sau khi sinh viên
đã hoàn thành các bài thí nghiệm. Cách
xếp loại như sau:
Điểm số Điểm chữ Xếp loại
8,5 ÷10
7 ÷ 8,4
5,5 ÷ 6,9
4 ÷ 5,4
< 4
A
B
C
D
F
Giỏi
Khá
Trung bình
Trung bình yếu
Yêú
Dựa trên kết quả thu được sẽ cho phép đánh giá
chất lượng, hiệu quả của việc thực hành thí
nghiệm vật lý.
Thông qua việc xử lý số liệu, tính toán thống


16 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn D 5 12,5 6 15
F 0 0 2 5
- Mức độ tích cực, tự lực trong quá trình thí
nghiệm của nhóm thực nghiệm lớn hơn nhóm
đối chứng.
- Điểm trung bình của nhóm thực nghiệm lớn
hơn điểm trung bình của nhóm đối chứng.
- Thái độ học tập của sinh viên đã được nâng
lên.
Những nhận định trên chứng tỏ: chất lượng học
tập của nhóm thực nghiệm tốt hơn nhóm đối
chứng.
KẾT LUẬN
Với việc vận dụng một số giải pháp nêu trên vào
quá trình thực hành thí nghiệm vật lý đại cương
cho sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Công
nghiệp- Đại học Thái Nguyên, chúng tôi đã thu
được một số kết quả nhất định: thái độ học tập,
kỹ năng thực hành thí nghiệm và kết quả học tập
của sinh viên đã được nâng lên. Điều đó chứng
tỏ các giải pháp được đề cập trong bài báo này
đã góp phần nâng cao chất lượng thực hành cho
sinh viên.