Trờng THCS Tân Quang- Ngữ văn 7- Năm học 2008-2009 Ngày dạy: lớp..7b,7c
Ngữ văn: Bài 1. Tiết
Văn bản: Cổng trờng mở ra

Lý Lan
A. Mục tiêu cần đạt:
- Qua bài học, giúp học sinh cảm nhận, thấm thía tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của
cha mẹ đối với con cái; thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời mỗi con
ngừơi.
- Giáo dục HS tình cảm yêu thơng, tôn trọng cha mẹ, thầy cô.
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản văn.
B. Chuẩn bị: SGK - SGV Ngữ văn 7 tập 1
C. Tiến trình hoạt động:
Bớc 1: Tổ chức lớp:
Bớc 2: Kiểm tra : Kiểm tra sách vở của học sinh.
Bớc 3: Bài mới:
Giới thiệu bài: Tất cả chúng ta đều đã trải qua đêm trớc ngày khai giảng trọng đại đầu
tiên trong cuộc đời HS khi ta chuyển từ mẫu giáo lên lớp 1. Còn vơng vấn trong trí nhớ của ta
xiết bao bồi hồi, lu luyến, cả lo lắng và sợ hãi mơ hồ. Bây giờ nhớ lại ta thấy thật ngây thơ và
thật ngọt ngào. Vậy còn tâm trạng của những ngời mẹ sẽ thế nào khi đứa con yêu quí của mình
bớc vào lớp 1? Đó cũng là nội dung văn bản Cổng trờng mở ra chúng ta học ngày hôm nay.
Hoạt động của giáo viên Kết quả cần đạt
GV: Đây là một văn bản nhật dụng nằm
trong hệ thống các văn bản nhật dụng về
vấn đề quyền trẻ em, nhà trờng, phụ nữ,
văn hóa, xã hội sẽ đợc học trong chơng
trình lớp 7.
- GV gọi 1 HS đọc văn bản.

3. Phân tích:
Giáo viên :Vũ Minh Đợm
1
Trờng THCS Tân Quang- Ngữ văn 7- Năm học 2008-2009
? Theo dõi phần đầu văn bản và cho biết,
ngời mẹ nghĩ đến con trong thời điểm
nào?
? Tâm trạng của ngời mẹ đợc diễn tả qua
những chi tiết nào?
? Theo em, vì sao ngời mẹ lại có
tâm trạng trên?
? Trong đêm, không ngủ đợc mẹ đã làm
gì cho con?
? Em cảm nhận tình mẫu tử nào đợc thể
hiện trong các cử chỉ đó?
? Trong đêm không ngủ, tâm trí ngời mẹ
đã sống dậy những kỉ niệm nào trong
quá khứ?
? Hãy nhận xét về cách dùng từ trong
đoạn văn? Nêu tác dụng của cách dùng
từ nh vậy?
? Từ cảm xúc trên, em liên tởng tình cảm
sâu nặng nào đang diễn ra trong lòng ng-
ời mẹ? Em hình dung nh thế nào về ngời
mẹ?
? Hãy cho biết, khi nghĩ về đứa con thân
yêu, ngời mẹ đã nghĩ tới điều gì nữa cho
tơng lai của con?
? Em có nhận xét gì về ngày khai trờng ở
nớc ta?

mẹ rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến...

Dùng từ láy liên tiếp để gợi tả cảm xúc
trong lòng ngời mẹ: nghĩ về con mà nhớ về quá
khứ.( nhớ mái trờng xa, nhớ thơng bà ngoại. Với
con, mẹ luôn tin tởng ở tơng lai của con)

Mẹ luôn tin tởng ở tơng lai của con cái, sẵn
sàng hi sinh vì sự tiến bộ của con.
b. Cảm nghĩ của mẹ về giáo dục trong nhà tr-
ờng.
- Mẹ nghĩ về ngày khai trờng, về ảnh hởng của
giáo dục đối với trẻ em.
- Ngày khai trờng ở nớc ta là ngày lễ của toàn
xã hội.
- HS miêu tả ngắn gọn quang cảnh ngày khai tr-
ờng, chú ý đến sự việc, cảm xúc...
- Không đợc sai lầm trong giáo dục vì giáo dục
quyết định tơng lai của một đất nớc.
- Khẳng định vai trò của nhà trờng đối với con
ngời.
- Thể hiện niềm tin tởng ở sự nghiệp giáo dục.
- Khích lệ con đến trờng học tập.
III. Ghi nhớ: SGK - trang 9
IV. Luyện tập:
- Đọc lại văn bản, chú ý diễn cảm.
Bài tập 1:
Đây là ngày đầu tiên HS độc lập, chủ động
để học tập tìm hiểu kiến thức, xã hội...; là ngày
đầu tiên của một chặng đờng gian chinh phục

văn bản.
- Rèn kĩ năng đọc. Tìm hiểu văn bản nhật dụng.
B. Chuẩn bị:
- GV: SGK - SGV Ngữ văn 7
- HS: Soạn bài theo hớng dẫn của giáo viên.
C. Tiến trình hoạt động:
Bớc 1: Tổ chức: Kiểm tra sĩ số
Bớc 2: Kiểm tra bài cũ:
- Nêu ý nghĩa của văn bản : Cổng trờng mở ra?
- Bài học sâu sắc mà em rút ra sau khi học văn bản trênlà gì?
Bớc 3: Bài mới
Giới thệu bài: Đã bao giờ em mắc lỗi với cha mẹ mình? Những khi ấy tâm trạng của em
nh thế nào? Đã bao giờ em nhận một bức th của ngời thân mà lòng cảm thấy áy náy, day dứt,
tự trách mình? Những bức th nh thế có ý nghĩa gì trong việc bồi dỡng nhân cách con ngời?
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một trong những bức th nh thế.
Hoạt động của giáo viên Kiến thức cần đạt
Gọi HS đọc chú thích* trong sgk
? Nêu hiểu biết của em về tác giả E. đơ
A-mi-xi?
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả:
Giáo viên :Vũ Minh Đợm
3
Trờng THCS Tân Quang- Ngữ văn 7- Năm học 2008-2009
? Hãy giới thiệu vài nét về văn bản Mẹ
tôi?
- GV giới thiệu thêm về tác phẩm Những
tấm lòng cao cả
- GV hớng dẫn cách đọc: cần chú ý thể
hiện đợc những tâm t và tình cảm của ng-

2. Tác phẩm:
- Trích trong cuốn sách : Những tấm lòng cao
cả xuất bản năm 1886. Đây
là một cuốn nhật kí của cậu bé En-ri- cô 11 tuổi.
II. Đọc - hiểu văn bản.
1. Đọc và tìm hiểu chú thích
- Chú ý chú thích: 1,4,7,9.
2. Bố cục:
- Hình thức: Một bức th đợc trích trong một
trang nhật kí.
- Phơng thức biểu đạt chủ yếu: Biểu cảm.
- Bố cục: 2 phần
+ Phần đầu: Lí do viết th ( 3 câu đầu)
+ Phần chính: Thái độ và những điều nhắc nhở
của bố về ngời mẹ.
- Đây là nhan đề do chính tác giả đặt.
- Ngời mẹ tuy không xuất hiện trực tiếp trong
câu chuyện, nhng là tiêu điểm mà các nhân vật
và các chi tiết đều hớng tới để làm sáng tỏ.
- Từ điểm nhìn của ngời bố, hình ảnh ngời mẹ
hiện lên rõ nét và sinh động...
3. Phân tích:
a. Hình ảnh ngời mẹ.
...Thức suốt đêm....có thể mất con...
....sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc để cứu
sống con...

Ngời mẹ dành hết tình thơng cho con, quên
mình vì con...
+ Sự hỗn láo của con nh nhát dao đâm vào tim

cầu con điều gì?
? Em thấy trong lời nói đó giọng điệu của
ngời cha có gì đặc biệt?
? Tại sao ngời cha lại nói rằng: con phải
xin lỗi mẹ không phải vì sợ bố mà do sự
thành khẩn trong lòng?
? Em hiểu gì về ngời cha qua hai câu văn
cuối bài?
? Em có đồng tình với ngời cha nh thế
không? Theo em, vì sao En ri cô xúc
động vô cùng khi đọc th bố?
? Có gì độc đáo trong cách thể hiện văn
bản này? Tác dụng của cách thể hiện đó?
Gọi học sinh đọc phần ghi nhớ. Yêu cầu
học sinh học thuộc.
- GV hớng dẫn học sinh làm bài tập
( mà hiện thời con không nhận ra)
- Hành động của con càng làm đau trái tim ngời
mẹ.
b. Những lời nhắn nhủ của ngời cha.
- Mẹ vô cùng quan trọng trong cuộc đời của con.
Sẽ có những lúc con day dứt, ân hận vì đã hỗn
láo với mẹ.
- Tình yêu thơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm
thiêng liêng nhất.
- Làm việc xấu tự thấy hổ thẹn. Rất đáng hổ
thẹn là chà đạp lên tình yêu thơng của cha mẹ.
Bị ngời khác coi thờng, lên án.

Ngời cha là ngời vô cùng yêu quí , trân trọng

? Đọc hoặc hát những bài hát, những câu
ca dao ca ngợi công lao của cha mẹ đối
với con cái?
Tác dụng của việc viết th để bày tỏ tình
cảm là gì?
Công cha nh núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ nh nớc trong nguồn chảy ra
2. Ngời bố không nói trực tiếp với En ri cô mà
lại viết th vì dùng hình thức viết th ngời bố sẽ
giúp En-ri-cô có thời gian và hoàn cảnh để suy
nghĩ kĩ về hành động của mình.
Bớc 4: Củng cố
- Hãy nhắc lại nội dung chính của bài?
- Đọc hai bài đọc thêm trong sgk.
Bớc 5: Hớng dẫn học tập
- Học bài, nắm chắc nội dung, Làm bài tập 2(sgk -12)
- Soạn bài: Cuộc chia tay của những con búp bê.
Ngày dạy
Ngữ văn. Bài 1. Tiết 3
Tiếng Việt: Từ ghép
A. Mục tiêu cần đạt:
- Giúp học sinh nắm đợc cấu tạo của hai loại từ ghép: từ ghép đẳng lập và từ ghép chính
phụ.
- Hiểu đợc nghĩa của các loại từ ghép.
- Rèn kĩ năng vận dụng lí thuyết để giải bài tập.
B. Chuẩn bị:
- GV:sgk + sgv Ngữ văn 7 tập 1
- HS: Đọc trớc bài.
C. Tiến trình hoạt động:
Bớc 1: Tổ chức: Kiểm tra sĩ số

- GV gọi HS đọc phần ghi nhớ trong sgk.
Yêu cầu HS học thuộc
? So sánh nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa
của từ bà?

? So sánh nghĩa của từ thơm phức với
nghĩa của từ thơm, em thấy có gì khác
nhau?
? Hãy nêu nhận xét của em về nghĩa của từ
ghép chính phụ so với tiếng chính?
? So sánh nghĩa của từ quần áo với nghĩa
của mỗi tiếng quần, áo; nghĩa của từ
trầm bổng với nghĩa của mỗi tiếng trầm,
bổng?
? Nhận xét nghĩa của từ ghép đẳng lập so
với nghĩa của các tiếng tạo nên chúng?
* Chú ý: Có một số trờng hợp, 1 tiếng bị
mờ nghĩa, ta căn cứ vào ý nghĩa của từ để
kết luận.
VD: da hấu, ốc bơu, giấy má...
GV gọi HS đọc ghi nhớ sgk. Yêu cầu HS
học thuộc.
GV gọi HS đọc nội dung bài tập.
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm. Sau 3 phút
gọi nhóm trởng lên bảng trình bày. GV
cho điểm.
sau.
* Ví dụ 2:
- Quần áo, trầm bổng: không phân ra tiếng
chính và tiếng phụ, các tiếng bình đẳng với

- Từ ghép đẳng lập: chài lới, cây cỏ, ẩm ớt,
đầu đuôi...
Bài tập 4(sgk-15)
- Nói một cuốn sách, một cuốn vở vì sách, vở
là những danh từ chỉ sự vật tồn tại dới dạng cá
thể có thể đếm đợc.
Giáo viên :Vũ Minh Đợm
7
Trờng THCS Tân Quang- Ngữ văn 7- Năm học 2008-2009
- Yêu cầu HS suy nghĩ để tìm phơng án trả
lời nhanh nhất.
Cho phép học sinh hoạt động nhóm tự do.
Sau 3 phút gọi 1 HS trả lời. GV kết luận.
- Sách vở là một từ ghép đẳng lập có nghĩa
tổng hợp chỉ chung cả loại, không thể đếm đ-
ợc.
Bài tập 6(sgk-16)
- Nghĩa của các tiếng: mang trờng nghĩa sự
vật.
- Nghĩa của các từ: mang trờng nghĩa tính
chất.
- Đã bị chuyển nghĩa: trờng nghĩa sự vật
chuyển sang trờng nghĩa tính chất.
Bớc 4: Củng cố.
- Từ ghép có mấy loại? Đó là những loại nào?
- Nghĩa của từ ghép có gì khác so với nghĩa của các tiếng cấu tạo nên chúng?Cho ví dụ?
Bớc 5: Hớng dẫn về nhà.
- Học bài, nắm chắc nội dung. Đọc bài đọc thêm sgk -16
- Làm bài tập 2,3,5,7.
Ngày