Tuần 20
Thứ hai ngày 10 tháng 1 năm 2011
Tập đọc
Thái s trần thủ độ
I. Mục tiêu
A. Mục tiêu chung: Giúp học sinh
- Đọc đúng các tiếng, từ khó đọc: Linh Từ Quốc Mẫu, kể rõ ngọn ngành, quở trách, ...
- Đọc trôi chảy , ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ.
- Biết đọc diễn cảm bài văn, đọc phân biệt đợc lời các nhân vật.
- Hiểu các từ khó trong bài: Thái s, câu đơng, kiệu, quân hiệu, xã tắc, Thợng phụ.
- Hiểu nội dung bài: thái s Trần Thủ Độ là một ngời gơng mẫu, nghiêm minh, công
bằng, không vì tình riêng mà làm sai phép nớc.( Trả lời đợc câu hỏi trong sgk).
- Giáo dục học sinh tính cách trung thực , thẳng thắn luôn nêu cao ý thức thực hiện đúng
những quy định của nhà nớc, nội quy trờng lớp.
B/. Mục tiêu riêng( dành cho HSKT): Đánh vần đọc 1-2 câu trong bài với tốc độ nhanh
hơn.
II. Đồ dùng dạy học
- GV: Bảng phụ chép sẵn đoạn 3( sgk).
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu.
Hoạt động dạy Hoạt động học
1. Kiểm tra bài cũ
- Gọi 4 HS lên bảng đọc phân vai( đoạn
2 )trích vở kịch Ngời công dân số Một
và trả lời câu hỏi về nội dung bài.
- Nhận xét, cho điểm
2. Dạy bài mới
2.1.Giới thiệu bài
- Y/c HS quan sát tranh, nêu nội dung
tranh.
- Giới thiệu: Thái s Trần Thủ Độ sinh năm

- HDHS đọc câu khó.
- Gọi HS đọc phần chủ giải trong SGK.
- Yêu cầu HS luyện đọc theo cặp.
- GV đọc mẫu toàn bài.
- Vài HS đọc thành tiếng trớc lớp: Linh Từ
Quốc Mẫu, kể rõ ngọn ngành, quở trách,...
- 3 HS đọc theo trình tự trên. Lớp theo dõi
đọc thầm theo.
- HS đọc câu khó: Trần Thủ Độ là ngời có
công lập nên nhà Trần,/ lại là chú của vua/
và đứng đầu trăm quan/ nhng không vì thế
mà tự cho phép mình vợt qua phép nớc.//
- 1HS đọc phần chủ giải trong SGK.
- 2 HS cùng bàn đọc cho nhau nge từng
đoạn. Dại diện 3 HS thi đọc nói tiếp từng
đoạn trớc lớp.
- HS lắng nghe.
b) Tìm hiểu bài
*Đoạn 1:
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trả lời
câu hỏi:
+ Khi có ngời muốn xin chức câu đờng,
Trần Thủ Độ đã làm gì?
- Từ ngữ: phép nớc.
+ Theo em, Trần Thủ Độ làm nh vậy
nhằm mục đích gì?
- Y/c HS nêu ý 1.
* Đoạn 2:
- Yêu cầu HS đọc lớt đoạn 2, TLCH.
+ Trớc việc làm của ngời quân hiệu, Trần

+ Ông khuyến khích những ngời làm đúng
theo phép nớc.
ý 2: Ông khuyến khích những ngời làm
đúng theo phép nớc.
- 1 HS đọc thành tiếng.
- Giải thích:
+ Chuyên quyền: nắm mọi quyền hành và
tự ý quyết định mọi việc.
+ Trần Thủ Độ đã nhận lỗi và xin vua ban
thởng cho viên quan dám nói thẳng.
75

c) Luyện đọc diễn cảm
- Y/c HS nêu cách đọc diễn cảm toàn bài.
- HD HS đọc diễn cảm đoạn 3( trên bảng
phụ).
- GV tổ chức cho HS luyện đọc , thi đọc
diễn cảm, đọc phân vai đoạn 3.
- Nhận xét, tuyên dơng nhóm đọc tốt.
3. Củng cố Dặn dò
- Hỏi: Câu chuyện ca ngợi về điều gì? Các
em cần học tập ở ông điều gì?
- Nhận xét tiết học
- Dặn HS về hà kể lại câu chuyện cho ngời
thân nghe và chuẩn bị bài Nhà tài trợ đặc
biệt của Cách mạng
ý 3: Trần Thủ Độ luôn nghiêm khắc với
bản thân.
Đại ý: thái s Trần Thủ Độ là một ngời g-
ơng mẫu, nghiêm minh, công bằng, không

II/. Đồ dùng dạy học
GV:- Phiếu bài tập dành cho HSKT:
Đặt tính rồi tính:
76

84,25 + 36,12 0,84 + 0,25 3,6 + 1,9 99, 8 35,4 67,8
2,45
II. Đồ dùng dạy học.
Bảng phụ
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu.
Hoạt động dạy Hoạt động học
Hoạt độnh 1: Củng cố cách tính chu vi
hình tròn.
- GV gọi HS lên bảng nhắc lại quy tắc,
công thức tính chu vi hình tròn.
- GV nhận xét, cho điểm HS
Giới thiệu bài( trực tiếp)
Hoạt động 2: Hớng dẫn luyện tập
* GV phát phiếu bài tập và giao nhiệm
vụ cho cả lớp.

Bài 1b,c:( sgk- trang99). Tính chu vi
hình tròn có bán kính r:
b/. r = 4,4dm c/. r = 2
2
1
cm
- GV yêu cầu HS đọc đề bài và tự làm
bài vào vở.
- Y/c HS vận dụng trực tiếp công thức

1
cm = 2,5cm
C = 2,5 x 2 x 3,14 = 15,7 ( cm )
- 1 HS đọc bài
- HS: Lấy chu vi chia cho số 3,14 thì đợc đ-
ờng kính của hình tròn.
- HS: Để tính đợc bán kính của hình tròn ta
lấy chu vi chia cho số 3,14 rồi lấy kết quả đó
chia tiếp cho 2.
- HS làm vào vở .
a) Đờng kính của hình tròn đó là:
15,7 : 3,14 = 5 ( m )
b) Bán kính của hình tròn đó là:
18,84 : 3,14 : 2 = 3 ( dm )
77

Bài 3( sgk trang 99)
Đờng kính của một bánh xe đạp là
0.65m.
a/. Tính chu vi của bánh xe đó.
- GV mời 1 HS đọc đề bài.
- GV giúp HS phân tích bài toán:
+ Tính chu vi của bánh xe nh thế nào?
Hoạt động nối tiếp.
- HDHS các bài tập còn về nhà tự
làm.
Bài 1 a
Bài 3 b:
+ Nếu bánh xe lăn một vòng trên đất
thì đợc quãng đờng dài nh thế nào?

- GV hỏi: Chu vi của hình H gồm
những hình gì?
- Vậy để tính đợc chu vi của hình H
chúng ta phải tính đợc gì trớc?
- GV: Để tính chu vi của hình H, chúng
ta phải tính nửa chu vi của hình tròn, sau
đó cộng với độ dài đờng kính của hính
tròn.
- GV nhận xét tiết học.
- HS nghe GV phân tích bài toán.
- HS về nhà làm theo các bớc sau.
+ Chu vi của hình tròn:
6 x 3,14 = 18,84 ( cm )
+ Nửa chu vi của hình tròn:
18.84 : 2 = 9,42 ( cm)
+ Chu vi của hình H:
9,42 + 6 = 15,42 ( cm )
Khoanh vào D

78

Lịch sử
Ôn tập: Chín năm kháng chiến bảo vệ
độc lập dân tộc ( 1945 - 1954 )
I. Mục tiêu:
- Giúp HS hệ thống và củng cố:
+ Sau cách mạng tháng Tám nhân dân ta phải đơng đầu với ba thứ giặc : giặc đói,
giặc dốt, giặc ngoại xâm.
+ Thống kê các sự kiện lịch sử tiêu biểu nhất trong chín năm kháng chiến chống thực dân
Pháp xâm lợc:

lịch sử tiêu biểu nhất từ năm 1946
1954.
* Bứoc 1: Làm việc theo nhóm 4.
- 1 HS trả lời; lớp theo dõi; nhận xét.
- HS thực hiện y/c.
+ Nghìn cân treo sợi tóc.
+ giặc đói; giặc dốt; giặc ngoại xâm
+ .... Từ 1945 đến 1954.
+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của
CTHCM thể hiện tinh thần quyết tâm chiến
đấu hi sinh vì độc lập của dân tộc.
79

+ Hãy thống kê một số sự kiện mà em
cho là tiêu biểu nhất trong chín năm
kháng chiến chống thực dân Pháp xâm
lợc
- GV gọi HS đã lập bảng thống kê các
sự kiện lịch sử tiêu biểu từ năm 1946
1954 .
+ HS làm việc theo nhóm.
+ Nối tiếp nêu ý kiến. VD:
Cả lớp thống nhất bảg thống kê các sự kiện lịch sử tiêu biểu trong giai đoạn 1945 -
1954. nh sau.
Thời gian Sự kiện lịch sử tiêu biểu
Cuối năm 1945
đến năm 1946
Đẩy lùi giặc đói, giặc dốt
19/12/1946 Trung ơng Đảng và Chính phủ phát động toàn quốc kháng chiến.
20/12/1946 Đài tiếng nói Việt Nam phát lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

19 12
1946
Chiến dịch Việt Bắc
thu - đông
1950.
Chiến thắng lịch sử
Điện Biên Phủ
- HS làm việc theo phiếu , HS nối tiếp
nêu kết quả.
- HS cả lớp cùng đọc lại bảng thống kê của
bạn, đối chiếu với bảng thống kê của mình
và bổ sung ý kiến Thống nhất kết quả
đúng:
Thời gian Sự kiện lịch sử
19 12
1946
toàn quốc kháng
chiến chống thực dân
Pháp.
thu - đông
1947.
Chiến dịch Việt Bắc
thu - đông
1950.
Chiến dịch Biên Giới
7 5- 1954 Chiến thắng lịch sử
Điện Biên Phủ
80

Hoạt động 2: Trò chơi: Đi tìm địa chỉ đỏ

ở dạng đơn giản.
II/. Đồ dùng dạy học
GV:- Phiếu bài tập dành cho HSKT:
Đặt tính rồi tính:
84,6 2,45 8,4 : 4 3,6 + 0, 3 9,9 : 3 98,76 7,2 25,6 x 4
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu
81

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Củng cố quy tắc tính chu
vi hình tròn.
- Y/c HS làm bài tập: Đờng kính của một
bánh xe ô tô là 0,8m. Tính chu vi của
bánh xe đó.
- Kết hợp Gọi 2 HS lên bảng nêu quy tắc
; viết công thức tính chu vi hìng tròn.
- GV nhận xét, chữa bài và cho điểm
HS.
Giới thiệu bài( trực tiếp)
Hoạt động 2: Giới thiệu quy tắc và
công thức tính diện tích hình tròn.
- GV giới thiệu quy tắc và công thức
tính diện tích hình tròn thông qua bán
kính nh SGK.
+ Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy
bán kính nhân với bán kính rồi nhân với
số 3,14.
+ Ta có công thức :
S = r x r x 3,14
Trong đó :

Diện tích của hình tròn là :
2 x 2 x 3,14 = 12,56 (dm
2
)
- Bài tập cho bán kính của hình tròn và yêu
cầu chúng ta tính diện tích của hình tròn.
+ Muốn tính diện tích của hình tròn ta lấy
bán kính nhân với bán kính rồi nhân với số
3,14.
- HS làm vào vở. 2 HS lên bảng chữa bài.
a, Diện tích của hình tròn là :
5 x 5 x 3,14 = 78,5 (cm
2
)
b, Diện tích của hình tròn là :
0,4 x 0,4 x 3,14 = 0,5024 (dm
2
)
- HS đọc kết quả làm bài của mình, cả lớp
theo dõi nhận xét bài làm của bạn.
82

Bài 2a,b( sgk- trang 100). Tính diện
tích hình tròn có đờng kính d:
a/. d = 12cm b/. d = 7,2dm
- GV yêu cầu HS đọc đề bài và nêu yêu
cầu của bài.
- Khi đã biết đờng kính của hình tròn ta
làm thế nào để tính đợc diện tích của
hình tròn ?

b/. Bán kính của hình tròn là;
7,2 : 2 = 3,6( dm)
Diện tích của hình tròn là :
3,6 x 3,6 x 3,14 = 40,6944(dm
2
)
- 1 HS đọc lại kết quả bài làm, cả lớp theo
dõi và nhận xét bài làm của bạn.
- 1 HS đọc đề toán cho cả lớp cùng nghe.
- Mặt bàn có hình tròn, bán kính 45cm, vì thế
diện tích của mặt bàn chính là diện tích của
hình tròn bán kính 45cm.
- HS làm bài vào vở bài tập.
Bài giải
Diện tích của mặt bàn là :
45 x 45 x 3,14 = 6358,5 (cm
2
)
Đáp số : 6358,5cm
2
- HS lắng nghe.
- HS về làm bài tập và chuẩn bị bài sau.
Bài 1c, Diện tích của hình tròn là :
3 3
3,14 1,1304
5 5
ì ì =
(m
2
)

Ho¹t ®éng d¹y Ho¹t ®éng häc
1. KiĨm tra bµi cò
- Gäi 1 HS lªn b¶ng ®äc cho 3 HS viÕt
b¶ng líp c¸c tõ ng÷ cÇn chó ý chÝnh t¶
cđa tiÕt häc tríc.
- NhËn xÐt ch÷ viÕt cđa HS.
2. D¹y häc bµi míi
2.1. Giíi thiƯu bµi
- Trong bµi chÝnh t¶ h«m nay, c¸c em sÏ
nghe viÕt bµi th¬ C¸nh chim l¹c mĐ vµ
lµm bµi tËp chÝnh t¶ ph©n biƯt r / d / gi .
2.2. Híng dÉn nghe viÕt chÝnh t¶
a. T×m hiĨu néi dung bµi th¬
- Gäi 1 HS ®äc bµi th¬.
+ Chó c¸nh cam r¬i vµo hoµn c¶nh nh
thÕ nµo ?
+ Nh÷ng con vËt nµo ®· gióp c¸nh
cam ?
+ Bµi th¬ cho em biÕt ®iỊu g× ?
b, Híng dÉn viÕt tõ khã
- Yªu cÇu HS nªu c¸c tõ khã, dƠ lÉn khi
viÕt chÝnh t¶.
- Yªu cÇu HS ®äc vµ viÕt c¸c tõ võa t×m
®ỵc
c, ViÕt chÝnh t¶
- GV cho HS viÕt theo quy ®Þnh. Nh¾c
HS lïi vµo 2 «, ®Ĩ c¸ch 1 dßng gi÷a c¸c
- §äc viÕt c¸c tõ ng÷ : gi¶ng gi¶i, dµnh
dơm...
- HS l¾ng nghe.

- NhËn xÐt tiÕt häc.
- DỈn HS vỊ nhµ kĨ l¹i c©u chun
Gi÷a c¬n ho¹n n¹n cho ngêi th©n nghe
vµ chn bÞ bµi sau.
-Học sinh theo dâi so¸t bµi.
-Học sinh đổi vë để sửa bài
- 1 HS ®äc thµnh tiÕng c©u chun” Gi÷a c¬n
ho¹n n¹n”
- 2 HS ngåi cïng bµn trao ®ỉi, th¶o ln lµm
bµi vµo vë bµi tËp.
- 1 HS ®äc thµnh tiÕng tríc líp.
+ LÇn lỵt c¸c ch÷ cÇn ®iỊn lµ: r; gi; d; r; d; r;
gi; gi; r.
+ Anh chµng võa ngèc nghÕch võa Ých kØ
kh«ng hiĨu ra r»ng : nÕu thun ch×m th× b¶n
th©n anh ta còng chÕt.
- L¾ng nghe.
- HS chn bÞ bµi sau.
Lun tõ vµ c©u
Më réng vèn tõ : C«ng d©n
I. Mơc tiªu
Gióp HS :
* Më réng vµ hƯ thèng ho¸ vèn tõ g¾n víi chđ ®iĨm C«ng d©n.
* Sư dơng tèt mét sè tõ ng÷ thc chđ ®iĨm C«ng d©n
II. §å dïng d¹y häc
* Tõ ®iĨn HS.
* B¶ng phơ kỴ s½n b¶ng :
C«ng cã nghÜa lµ
"Cđa nhµ níc, cđa chung"
C«ng cã nghÜa lµ

bài tập.
- Yêu cầu HS làm việc theo cặp để giải
quyết yêu cầu của bài.
- Gợi ý HS có thể tra từ điển.
- Gọi HS phát biểu.
- Nhận xét câu trả lời của HS.
Bài 2: HDHS xếp các từ có tiếng
công vào những nhóm từ có nghĩa
thích hợp.
- Gọi HS đọc nội dung của bài tập.
- Chia HS thành nhóm, mỗi nhóm 4 HS.
Yêu cầu HS làm việc trong nhóm.
- Phát bảng phụ cho 1 nhóm.
- Gọi nhóm làm vào bảng nhóm lên
bảng, đọc phiếu, yêu cầu các nhóm khác
bổ sung.
- Nhận xét, kết luận lời giải đúng
- 2 HS đọc đoạn văn.
- HS trả lời câu hỏi về đoạn văn bạn vừa đọc
- Chủ điểm ngời công dân
- HS lắng nghe
- 1 HS đọc thành tiếng trớc lớp.
- 2 HS ngồi cùng bàn trao đổi, thảo luận
cùng làm bài.
- HS nối tiếp nhau phát biểu đến khi có câu
trả lời đúng:
+ ( Đáp án b): Công dân có nghĩa là ngời
dân của một nớc có quyền lợi và nghĩa vụ
đối với đất nớc.
- 1 HS đọc thành tiếng trớc lớp.

+ Công nghiệp : nghành kinh tế dùng
máy móc để khai thác tài nguyên, làm ra
t liệu sản xuất hoặc hàng tiêu dùng.
+ Công chúng : đông đảo ngời đọc,
xem, nghe, trong quan hệ với tác giả,
diễn viên ...
+ Công minh : công bằng và sáng suốt.
+ Công tâm : lòng ngay thẳng chỉ vì
việc chung không vì t lợi hoặc thiên vị.
Bài 3 : HDHS xác định các từ đồng
nghĩa với từ công dân
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung của
bài.
- Yêu cầu HS làm việc theo cặp để giải
quyết yêu cầu của bài.
- Nhận xét, kết luận lời giải đúng.
+ Em hiểu thế nào là nhân dân ?
- Đặt câu với từ nhân dân.
+ Dân chúng có nghĩa là gì ?
- Đặt câu với từ dân chúng.
- Lu ý : Nếu từ nào HS cha hiểu GV có
thể giải thích thêm cho các em.
Bài 4
- Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung của
bài.
- Treo bảng phụ và hớng dẫn HS làm
bài :
+ Muốn trả lời đợc câu hỏi các em thử
thay thế từ công dân trong câu :
- Làm thân phận nô lệ mà muốn xoá

với nó vì từ công dân trong câu này có
nghĩa là ngời dân của một nớc độc lập
trái nghĩa với từ nô lệ ở vế tiếp theo. Các
từ đồng nghĩa : nhân dân, dân, dân chúng
không có nghĩa này
3. Củng cố -dặn dò
- Nhận xét tiết học.
- Dặn HS về nhà ghi nhớ các từ ngữ
thuộc chủ điểm công dân và chuẩn bị bài
sau..
- Nối tiếp nhau phát biểu.
- Lắng nghe
Đạo đức
Em yêu quê hơng ( Tiết 2 )
I. Mục tiêu: Giúp học sinh :
- Biết làm những việc phù hợp với khả năng để góp phần tham gia xây dựng quê hơng.
- Yêu mến, tự hào về quê hơng, mong muốn đợc góp phần xây dựng quê hơng.
- ( Học sinh khá, giỏi ) biết đợc vì sao cần phải yêu quê hơng và tham gia góp phần xây
dựng quê hơng.
III. Đồ dùng dạy học.
- Tranh ảnh về quê hơng.
- Bảng phụ, bút dạ.
- Giấy xanh - đỏ vàng phát đủ cho các cặp HS.
III. Các hoạt động dạy và học.
Hoạt động dạy Hoạt động học
Kiểm tra bài cũ:
- Vì sao phải yêu quê hơng?
- Nêu một số việc làm thể hiện tình yêu
quê hơng.
Giới thiệu bài( trực tiếp)

3- sgk)
- Gọi HS đọc nội dung bài tập.
- HD HS thảo luận nhóm.
- Gọi đại diện các nhóm trình bày.
- Kết luận cách giải quyết.
Hoạt động 3: Trình bày kết quả su tầm.
- Tổ chức, HDHS trình bày kết quả su
tầm.
- Em sẽ làm gì để thể hiện tình yêu
quê hơng?
- GV kết luận: Ai cũng có quê hơng.
Đó là nơi ta gắn bó từ thủa ấu thơ, nơi
nuôi dỡng con ngời lớn lên vì vậy ta phải
yêu quê hơng, làm việc có ích để quê h-
ơng ngày càng phát triển.
Hoạt động nối tiếp.
- GV nhận xét giờ học, tuyên dơng HS
tích cực tham gia xây dựng bài, nhắc
nhở các em còn cha cố gắng.
- Dặn HS chuẩ bị bài sau.
- HS đọc nội dung bài tập
- HS thảo luận nhóm( 4-5HS/ nhóm).
- đại diện các nhóm trình bày cách giải
quyết từng tình huống, các nhóm khác
nhận xét.
a/. Tình huống a: - Bạn Tuấn có thể góp sách
báo của mình; vận động các bạn cùng tham
gia; nhắc nhở các bạn cùng tham gia giữ gìn
sách vở..)
b/. Tình huống b: Bạn Hằng cần tham gia vệ

- Gäi 3 HS ®äc nèi tiÕp tõng ®o¹n bµi
Th¸i s TrÇn Thđ §é vµ tr¶ lêi c©u hái
vỊ néi dung bµi.
- Gäi HS nhËn xÐt b¹n ®äc bµi vµ tr¶
lêi c©u hái.
- Cho ®iĨm tõng häc sinh.
2. D¹y bµi míi
2.1. Giíi thiƯu bµi
- 3 HS ®äc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái theo SGk
- NhËn xÐt c¶ phÇn ®äc vµ tr¶ lêi c©u hái cđa
b¹n.
Cho HS quan s¸t ch©n sung nhµ t s¶n §ç §×nh ThiƯn( sgk) vµ giíi thiƯu: §©y lµ ch©n
dung nhµ t s¶n §ç §×nh ThiƯn. Trong cc kh¸ng chiÕn vÜ ®¹i cđa d©n téc ta, «ng ®ỵc gäi
lµ nhµ tµi trỵ ®Ỉc biƯt cđa C¸ch m¹ng. T¹i sao «ng l¹i ®ỵc gäi nh vËy? Bµi häc h«m nay
gióp c¸c em hiƠu râ ®iỊu ®ã.
2.2. Híng dÉn lun ®äc vµ t×m
hiĨu bµi.
a) Lun ®äc
- Gäi HS ®äc c¶ bµi.
- Gäi HS nèi tiÕp ®äc bµi v¨n theo
®o¹n.( lÇn 1). GV theo dâi n n¾n HS
®äc ®óng tõng ®o¹n.
- HD HS ®äc tõ, tiÕng khã.
- Gäi HS nèi tiÕp ®äc bµi v¨n theo
®o¹n.( lÇn 2).
- HDHS ®äc c©u khã.
- 1 HS ®äc c¶ bµi.
- 5 HS ®äc theo tr×nh tù(mçi lÇn xng dßng lµ
mét ®o¹n).
- HSKT ®¸nh vÇn ®äc 1-2 c©u trong bµi.