PHỊNG GD & ĐT HUYỆN KRƠNG ANA
TRƯỜNG MẦM NON EA NA

TÊN SÁNG KIẾN:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI
LỚP LÁ 2 TRƯỜNG MẦM NON EA NA

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hải Yến
Chức danh: Giáo viên
Trình độ chun mơn: Đại học sư phạm
Chun ngành đào tạo: Sư phạm Mầm non

Krông Ana, tháng 02 năm 2017

1


I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Giáo dục mầm non thực hiện nhiệm vụ ni dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em
từ 3 tháng tuổi đến sáu tuổi. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát
triển về thể chất, tình cảm, ngơn ngữ, tư duy, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố
đầu tiên nhân cách của trẻ.
Không những thế, theo ý kiến các chuyên gia tại module mầm non 1d thì
các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều rằng “Cách tiếp cận tốt nhất để
giáo dục trẻ đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng các phương pháp dạy học
tích cực nhằm thúc đẩy sự phát triển, tính chủ động, khả năng tư duy phản biện
và giải quyết vấn đề của trẻ”.
Để đạt được hiệu quả cao trong công tác giáo dục không ai khác là đội

hội cho trẻ được phát triển tồn diện, khơng chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ
mà cịn ni dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của
trẻ.”
Đây là bài học mang nhiều lợi ích cho bản thân tơi cũng như đồng nghiệp
giáo viên trong trường Mầm non Ea Na khi tổ chức hoạt động cho trẻ theo
hướng “Lấy trẻ làm trung tâm ”. Cách tổ chức này là điều còn mới mẻ với đội
ngũ giáo viên trong trường tôi. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài
“Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp Lá 2,
trường Mầm non Ea Na”.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Mục tiêu: Đề tài được thực hiện với mục tiêu đặt ra là. Áp dụng một số
biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt, thể hiện hết năng lực, nhu cầu và hứng thú
theo định hướng giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm ”.
Nhiệm vụ của đề tài:Tìm hiểu về đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non.
Trong thực tế vì sao chất lượng giáo dục mà trẻ lĩnh hội chưa cao? Tại sao chưa
phát huy hết khả năng, tiềm thức của mỗi đứa trẻ. Trong thực tế trẻ cịn học dưới
hình thức cũ, trẻ học cịn bị chi phối nhiều của giáo viên, trẻ chưa được phát huy
3


đúng hướng lấy trẻ làm trung tâm, nghĩa là trẻ chưa thể hiện được hết khả năng,
nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động học.
Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động
nhằm lấy trẻ làm trung tâm thì mới mang lại hiệu quả, sát với thực tế, phù hợp
với tình hình nhận thức của trẻ trong lớp.
Tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là một
nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm
non một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp
với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra. Thực hiện điều trên đã
góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường,

động phải hướng vào trẻ, nghĩa là lấy trẻ làm trung tâm của quá trình giáo dục.
Để thay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã hướng dẫn tơi cách bố
trí mơi trường hoạt động, cách tổ chức xây dựng các hoạt động cho trẻ theo
hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Thông qua một số phương pháp sư phạm như: Quan sát, khảo nghiệm, thực
hành nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là hướng đến hình
thành và phát triển tồn diện cho trẻ.
Chính vì thế nhiệm vụ của mỗi giáo viên mầm non là phải lựa chọn nội
dung, xác định mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lơi
cuốn sự tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có
nghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:
Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tịi.
Giao tiếp: Chia sẻ với bạn và học từ mọi người.
Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội áp dụng vào việc
giải quyết vấn đề.
Trao đổi: Diễn đạt và chia sẻ suy nghĩ và nhu cầu khám phá của bản thân.
Giải quyết vấn đề: Tìm ra hướng giải quyết để đạt được kết quả trong quá
trình chơi và học.
5


Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm
lĩnh tri thức.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Các biện pháp sư phạm giúp trẻ phát huy mọi tiềm lực trong mọi hoạt động
trên cơ sở lấy trẻ làm trung tâm.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài.
- “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp
Lá 2, trường Mầm non Ea Na ”, theo hình thức luyện tập cá nhân, nhóm, lớp và

định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ những lời cơ
dạy. Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ.
Để khắc phục tình trạng đó, cần phát huy tính tích cực chủ động học tập của trẻ,
quan tâm đến nhu cầu khả năng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp. Các
phương pháp “Dạy học tích cực”, “Lấy người học làm trung tâm” đã đưa lại
hiệu quả cao.
Theo tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền, chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt
Nam cho biết “Cách tiếp nhận tốt nhất để giáo dục các phương pháp dạy học
tích cực nhằm thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phản biện
và giải quyết vấn đề cho trẻ là cách tiếp cận tốt, thường thể hiện tính tích hợp
cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ”.
Hiện nay trên thế giới có một số mơ hình, cách tiếp cận trong giáo dục đầu
đời được các nhà chuyên gia giáo dục đánh giá cao. Điển hình như các mơ hình
đã có từ lâu nhưng vẫn có giá trị là Montessori (Italy) hay các mơ hình mới
được xây dựng gồm Reggo Emilia (Italy), High Scope (Mỹ)......
Mỗi mơ hình, cách tiếp cận có thể có những ưu điểm và nhược điểm khác
nhau, nhưng hầu hết các nhà giáo dục hàng đầu trên thế giới đều thừa nhận
những mơ hình kể trên đều tốt. Điển hình như chương trình High Scope (Mỹ),

7


70% trẻ thực hiện chương trình đến 5 tuổi đạt được 90 + IQ trong khi chỉ có có
30% trẻ không đi học mầm non đạt mức độ trên.
Tại trường Mầm non Ea Na, căn cứ vào kế hoạch nhiệm vụ năm học 20162017 của trường: Chương trình giáo dục Mầm non theo Thông tư 17/2009/TTBGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
Ở lứa tuổi Mầm non: Hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học mà
chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức
trong cuộc sống xung quanh trẻ.
Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện
cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân


Đạt
STT
1

2
3

Tiêu chí
Trẻ hứng thú tham gia vào
giờ học
Trẻ có ý thức tự thực hiện
tốt yêu cầu của tiết học
Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ

Chưa đạt

Số trẻ

Tỷ lệ %

Số trẻ

Tỷ lệ %

18/42

43

24/42


38

28/42

66

* Nghiên cứu và áp dụng đề tài này có một số ưu và nhược điểm sau:
+ Ưu điểm.
Trường Mầm Non Ea Na là một trường đạt chuẩn quốc gia, một ngôi
trường khang trang, sạch đẹp nằm ở trung tâm xã Ea Na với điều kiện cơ sở vật
chất rất đầy đủ và đa dạng, địa điểm rộng rãi, thống mát, có đầy đủ các phịng
học theo tiêu chuẩn phòng ốc của quốc gia trong việc chăm sóc – giáo dục trẻ.

Lễ đón bằng cơng nhận chuẩn quốc gia cấp độ một
- Trường luôn tạo điều kiện cho các giáo viên tham gia các lớp học tập
huấn về chuyên đề.
- Ban giám hiệu trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn,
thường xuyên dự giờ thăm lớp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy.
- Trường mầm non Ea Na có 5 phân hiệu và 14 lớp học, có đội ngũ giáo
viên trẻ khỏe, yêu nghề.

10


- Được sự chỉ đạo sát sao của phòng, và luôn được cụm thường xuyên
chuyên đề cập nhật cái mới.
- Có sự quan tâm của nhà trường, sự nhiệt tình giúp đỡ của chuyên môn,
đồng nghiệp.
- Qua thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tơi đã tích góp

- Tính sáng tạo trong sự thiết kế bài dạy cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm
trung tâm chưa cao, dẫn đến khi thực hiện chương trình đổi mới cịn nhiều khó
khăn. Từ những hạn chế trên đã làm cho đội ngủ giáo viên thiếu sự tự tin khi lập
kế hoạch và soạn giảng, bởi giáo viên quên cách dạy truyền đạt nên giờ học đối
với trẻ còn nhàm chán, bởi cơ nói và làm cịn trẻ thụ động.
* Nguyên nhân chủ quan: Đề tài đã tập trung khai thác, nêu bật lên những
phương pháp, cách làm gần gũi với giáo viên đứng lớp. Các biện pháp dễ hiểu
dễ áp dụng trong thực tế.
- Nhà trường đặc biệt là chuyên môn và tổ khối luôn đề cao việc giảng dạy
“Lấy trẻ làm trung tâm” đây chính là nịng cốt của việc dạy và học dựa trên nhu
cầu và năng lực của trẻ.
- Trẻ cùng độ tuổi, luôn đi học chuyên cần.
Trẻ mầm non rất thích được nghe và làm những cái mới, thích được tìm
hiểu, sáng tạo dựa trên những điều đã hiểu biết, nên khi đưa trẻ vào các bài
giảng hay các hoạt động khác như hoạt động góc mà giáo viên nắm được kỹ
năng, phương thức học “Lấy trẻ làm trung tâm” Thì sự phát triển tư duy của trẻ
mang lại càng cao.
Về phía phụ huynh cũng dành nhiều thời gian quan tâm hơn đến con em
mình, Phối kết hợp với nhà trường trong quá trình giúp đỡ trẻ học tốt, và phần
đa phụ huynh đã thừa nhận cách cho trẻ học theo hướng “ Lấy trẻ làm trung
tâm” trẻ phát triển các mặt rất mạnh, đặc biệt ý thức của trẻ phát triển vược bật,
trẻ ít khi nhờ người khác làm giúp vì trẻ tự giải quyết được và tự hịa về điều đó
12


*Nguyên nhân khách quan: Giáo viên chưa linh hoạt trong cách tổ chức
dạy học lấy trẻ làm trung tâm và sử dụng các biện pháp, thủ thuật giúp trẻ phát
huy tối ưu khả năng nhận thức của trẻ.
- Cơ sở vật chất còn thiếu, một số giáo viên còn hạn chế về công nghệ
thông tin, chưa mạnh dạn cho trẻ tự thảo luận khám phá, đơi khi giáo viên cịn

bé học. Trước đây trẻ chưa làm được thì cơ làm thay nhưng khi đã lấy trẻ làm
trung tâm thì cơ giáo chỉ giữ vai trị gợi mở, cơ sẽ cho trẻ hoạt động, thảo luận
theo nhóm, lắng nghe quá trình thuyết trình của các nhóm để hổ trợ cho sự thiếu
hụt mà đội mình chưa tìm ra.
Lấy trẻ làm trung tâm thì mỗi giáo viên cần phải giàu tri thức, sáng kiến,
linh hoạt trong cách tổ chức và áp dụng được những thủ thuật tạo ra nguồn cảm
hứng cho trẻ, kích thích tư duy trẻ hoạt động, có thể trong một tiết học nhưng
quá tình hoạt động của trẻ lại mang lại những nhận thức khác nhau cách lĩnh hội
kiến thức khác nhau về chiều sâu của nhận thức.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp.
a. Mục tiêu của biện pháp.
Người giáo viên khi thiết kế các hoạt động qua từng chủ đề là phải lựa
chọn xây dựng kế hoạch bám sát kế hoạch của chuyên môn tổ khối của trường,
từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ lớp mình trực
tiếp giảng dạy.
Tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm làm nịng cốt là đã
hình thành ở trẻ tính tự lập, giúp trẻ phát huy tính tích cực là tiền đề tốt cho trẻ
bước vào các cấp học tiếp theo.
Giáo viên tổ chức các hoạt động linh hoạt theo từng chủ đề nhưng cần phải
xây dựng lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt.
Khi tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm trẻ sẽ được thỏa mản nhu
cầu khám phá, thể hiện được kỹ năng tiềm ẩn của bản thân, mặt khác giáo viên
dể dàng lồng ghép tích hợp trong các hoạt động.

14


Giúp cha mẹ trẻ hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạt động
giáo dục ở trường mầm non, nhằm tạo sự gắn bó giữa cha mẹ trẻ và trường lớp
mầm non.

tạo trong thiết kế xây dựng, lựa chọn đề tài cũng như tạo dụng cụ dạy học đồ
dùng đồ chơi, cách sưu tầm tranh ảnh, xây dựng mơ hình, tạo và lựa chọn mơi
trường hoạt động học trong và ngồi lớp cho trẻ giúp trẻ có điều kiện tiếp cận
với cách học mới gây được sự tò mị thích khám phá trong trẻ hơn. Khi sử dụng
16


biện pháp này trẻ được tiếp xúc với cách học mới mà trẻ hằng mong đợi ở
tường, đồ dùng, thiết bị học càng phong phú thì trẻ sẽ có điều kiện tiếp cận
nhiều hơn làm khắc sâu hình tượng và ghi nhớ và nảy sinh nhiều sáng kiến với
đồ dùng hơn.

Đồ dùng tự tạo động vật sống dưới nước

Cửa hàng lưu niệm
17


Thiết bị dạy học và môi trường giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt
và hợp lý những kinh nghiệm, thành tựu sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất và cải
tiến phương pháp dạy học của giáo viên. Đổi mới phương pháp nhằm tích cực
hố các hoạt động dạy học, khuyến khích bản thân chủ động, sáng tạo, dạy học
tập trung vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ
chức hướng dẫn trẻ học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình và có
niềm tin trong lao động, học tập.
Tổ chức tiết dạy bản thân tôi xây dựng như sau:
* Đối với giáo viên:
- Nghiên cứu kỹ nội dung đề tài, xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng bài
học và các hình thức tổ chức hoạt động diễn ra trong tiết dạy.
- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi, mục đích giải quyết, dự kiến các tình huống ở

ý kiến, đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề.
Ví dụ: Khi hoạt động góc. Cơ sẽ gợi ý cho những trẻ năng động, linh hoạt
đóng vai trị chủ đạo, làm trưởng nhóm để có thể bao qt, xây dựng trong q
trình chơi của nhóm.

19


Hình: Trẻ chơi góc âm nhạc
Tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ theo biện pháp và hình thức lấy trẻ làm
trung tâm đã tạo ra được một không gian mở cho cơ và trẻ.

Hình : Trẻ chơi đóng vai bác sĩ
- Đối với biện pháp 4: Lựa chọn nội dung và trị chơi phù hợp để rèn
luyện tính tích cực hoạt động của trẻ.

20


Nói đến việc giáo dục ở trường mầm non thì khơng thể khơng nói đến việc
thực hiện chương trình, chương trình là phương tiện cơ bản để giáo dục tồn
diện. Muốn thực hiện tốt chương trình thì địi hỏi phải nắm được nội dung
chương trình giáo dục mầm non.
Để thực hiện chương trình giáo dục có hiệu quả, khơng bị gián đoạn tơi đã
xây dựng chương trình, kế hoạch năm, tháng, tuần theo từng chủ đề. Sau khi lên
kế hoạch xong tơi đã nhờ chun mơn xét duyệt, góp ý kiến, thống nhất chương
trình giảng dạy, phù hợp với kế hoạch đã lên của chuyên môn.
Tôi đã xây dựng mục tiêu chủ đề, mạng nội dung, mạng hoạt động, lựa
chọn các chỉ số, lên kế hoạch hoạt động góc, hoạt động chung và hướng dẫn cho
giáo viên khai thác triệt để nội dung của bài dạy sao cho khơng gị bó áp đặt trẻ.

tuệ. Với những hình thức cho trẻ hoạt động như:
* Sử dụng phần mềm cho trẻ tìm hiểu mơi trường xung quanh.
Mơi trường xung quanh đối với trẻ vô cùng rộng lớn khó hiểu, trẻ lại tị mị
hiếu động, ln đặt ra vơ vàn câu hỏi. Nó là cái gì ? Như thế nào ? Vì sao nó lại
như vậy?... Chính vì thế cô giáo phải biết áp dụng phương pháp dạy học tích
22


cực, dám đổi mới và lựa chọn ra những hình thức khác nhau trong mỗi một chủ
đề tránh nhàm chán đối với trẻ khi có những chủ đề kéo dài ba đến bốn tuần mà
cơ chỉ với một hình thức hát hay đọc thơ thì khơng thể lơi cuốn thu hút trẻ trong
q trình hoạt động.
Ví dụ: Cho trẻ “Quan sát một số con vật sống trong rừng ”. Nếu chỉ quan
sát tranh thì tiết học sẽ trở nên đơn điệu, trẻ sẽ nhàm chán. Nhưng cô ứng dụng
phần mềm, sáng tạo ra câu chuyện về các con vật, cô vừa kể truyện vừa cho trẻ
quan sát các con vật đang di chuyển trong rừng, những con vật “ thật ” thì trẻ sẽ
rất thích thú, trẻ tập trung vào hoạt động tích cực hơn, giờ học đạt kết quả như
mong muốn. Qua đó giáo dục trẻ biết tự chăm sóc, bảo vệ bản thân trước những
con vật hung dữ, trước sự thay đổi thời tiết, biết yêu thương, chăm sóc cho cây
cối, con vật ni.
Những sự vật, hiện tượng xung quanh đều có ý nghĩa đối với trẻ. Để những
cái đẹp đi vào tâm hồn trẻ một cách sâu sắc, điều quan trọng là cô giáo phải
truyền thụ thế nào cho trẻ tiếp thu nhẹ nhàng, thoải mái để trẻ nhớ lâu.
* Sử dụng phần mềm hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình.
Cũng giống như bất cứ hoạt động chung nào, việc tạo cảm xúc khi vào bài
là một vấn đề quan trọng, nó đưa đến sự thành cơng và sáng tạo của trẻ trong
suốt thời gian hoạt động.Tuy phần này nó chiếm ít thời gian nhưng nó có vị trí
khơng kém phần quan trọng, vừa lơi cuốn được trẻ, vừa khéo léo giúp trẻ hình
thành những vấn đề mà trẻ cần giải quyết.
Ví dụ: Cho trẻ “vẽ vườn hoa ” để sản phẩm của trẻ sáng tạo thì địi hỏi cơ

với đời sống thực của trẻ hơn.
* Biện pháp 6: Lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục vào các hoạt
động cho trẻ.
Giáo dục mầm non tích hợp là cách thức cung cấp sự định hướng mở,
linh hoạt cho giáo viên tổ chức các hoạt động xoay quanh chủ đề bằng cách
phối hợp một cách tự nhiên những hoạt động cho trẻ trải nghiệm như quan
sát, tìm hiểu mơi trường tự nhiên, xã hội vận động tham gia trò chơi, làm
24


quen với âm nhạc, hát, kể truyện, đọc thơ, làm quen với tốn và các hoạt
động sáng tạo như tơ, vẽ, nặn, cắt dán..., qua đó phát triển ở trẻ lĩnh vực
phát triển ngơn ngữ, thể lực, nhận thức tình cảm xã hội, cách tiếp cận này
cho phép giáo viên có thể điều chỉnh giáo án một cách linh hoạt có thể đưa
ra các tình huống xẩy ra tình cờ, ngẫu nhiên vào kế hoạch dạy, đưa ra những
nội dung tích hợp khơng nặng nề ơn tồn mang tính chất số cộng mà tích hợp
ở đây nhằm tổ chức các hoạt động thông qua chơi với những nội dung nhẹ
nhàng, mang tính bao quát theo nội dung hoạt động cá nhân làm nổi bật chủ
đề cô đưa ra để đáp ứng sự hứng thú của trẻ, làm phong phú dần vốn kinh
nghiệm của trẻ và tạo khơng khí sinh động, nhẹ nhàng trong lớp học.
* Phối kết hợp với các hoạt động:
+ Hoạt động ngoài trời:
Để đạt được kết quả cao về nhận thức của trẻ cần lồng ghép thêm cho
trẻ trong hoạt động ngoài trời, ngoài việc truyền thụ kiến thức trên tiết học,
cần luyện tập cho trẻ ngoài giờ.

Ví dụ :Trong q trình đi dạo, cơ cho trẻ vừa đi, vừa đọc những bài thơ hay
bài hát đã học theo chủ đề. Hoặc dạo chơi dưới bóng mát, tổ chức cho tự thảo
luận nhận xét về không gian thời gian, về hiện tượng tự nhiên (“Vì sao cành cây
25