Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Một nền kinh tế muốn có sự phát triển thì tất yếu phải thúc đẩy sự cạnh tranh
lành mạnh. Để có thể tồn tại và phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp phải sản xuất ra
các sản phẩm có khả năng chiến thắng trong môi trờng cạnh tranh đó. Sức cạnh tranh
đợc quyết định bởi hai điều kiện tiên quyết là chất lợng và giá thành sản phẩm. Để có
sản phẩm chất lợng cao, giá thành hạ ngoài một số nhân tố khác, doanh nghiệp chỉ có
thể thực hiện đợc thông qua hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Nh vậy với bất kỳ một doanh nghiệp nào trong nền kinh tế thị trờng hiện nay,
hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giữ vai trò hết sức quan trọng.
Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm không chỉ có nhiệm vụ cung
cấp thông tin cho các nhà quản trị trong việc ra quyết định mà thông qua đó doanh
nghiệp có thể giảm bớt chi phí sản xuất góp phần giảm giá thành sản phẩm, tăng lợi
nhuận, tăng sức cạnh tranh trên thị trờng.
Trong thời gian thực tập tại công ty Đá Quý Việt Nhật, đợc tìm hiểu về thực
trạng sản xuất của công ty, hoạt động của bộ máy kế toán, kết hợp với kiến thức của
bản thân tôi đã nhận thức rõ vị trí, vai trò cũng nh những nét đặc thù của hạch toán chi
phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty. Bên cạnh những u điểm thì công
tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Đá Quý
Việt Nhật còn tồn tại những hạn chế phải khắc phục. Chính vì vậy tôi chọn đề tài luận
văn là " Tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công
ty Đá Quý Việt Nhật".
Từ những vấn đề lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm đợc nghiên cứu, phải xem xét sự vận dụng vào thực tế tại công ty Đá Quý
Việt Nhật nh thế nào? Việc vận dụng đó có những u điểm và tồn tại gì? Trên cơ sở đó
đa ra phơng hớng, giải pháp cụ thể khắc phục những tồn tại để hoàn thiện công tác tổ
chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Đá Quý Việt
Nhật. Đó chính là mục đích của chuyên đề thực tập.
Ngoài lời mở đầu và kết luận luận văn có kết cấu nh sau:
Phần I: Một số vấn đề lý luận cơ bản về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong
các doanh nghiệp sản xuất.
phí về lao động và tài sản có liên quan đến khối lợng sản phẩm sản xuất ra trong kỳ
chứ không phải mọi khoản chi ra trong kỳ. Ngợc lại chi tiêu là sự giảm đi đơn thuần
các loại vật t, tài sản, tiền vốn của doanh nghiệp cho bất kỳ các mục đích nh chi tiêu
cho quá trình cung cấp, chi tiêu cho quá trình sản xuất, chi tiêu cho quá trình tiêu thụ.
Chi phí và chi tiêu không chỉ khác nhau về lợng mà còn khác nhau về thời gian.
Có những khoản chi tiêu kỳ này nhng tính vào chi phí kỳ sau, ngợc lại có những khoản
tính vào chi phí kỳ này nhng thực tế cha chi tiêu.
Do vậy chi phí và chi tiêu là hai khái niệm khác nhau nhng có mối quan hệ mật
thiết với nhau. Chi tiêu là cơ sở phát sinh của chi phí, không có chi tiêu thì không có
chi phí. Tuy nhiên nội dung của hai khái niệm này khác nhau do đặc điểm, tính chất
vận động và phơng thức dịch chuyển giá trị của từng loại tài sản vào quá trình sản xuất
và yêu cầu hạch toán của chúng.
Nh vậy qua khái niệm chi phí và chi tiêu là cơ sở để đa ra khái niệm chi phí sản
xuất.
Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và
lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất trong
một thời kỳ nhất định.
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất
Chi phí sản xuất của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại có nội dung kinh tế khác
nhau, mục đích công dụng của chúng trong quá trình sản xuất cũng khác nhau. Do vậy
để phục vụ cho công tác quản lý và hạch toán chi phí sản xuất, có thể tiến hành phân
loại chi phí sản xuất theo nhiều tiêu thức khác nhau.
Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp các loại chi phí sản xuất khác nhau
vào từng nhóm theo những đặc trng nhất định.
Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí
Căn cứ vào tính chất, nội dung kinh tế toàn bộ chi phí sản xuất trong kỳ đợc
chia làm 7 yếu tố:
KHCĐ theo tỷ lệ quy định.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Khoản mục chi phí sản xuất chung: Bao gồm những chi phí cần thiết còn lại để
sản xuất sản phẩm sau chi phí NVL trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp. Đây là
những chi phí phát sinh trong phạm vi các phân xởng, bộ phận sản xuất của doanh
nghiệp.
Khoản mục chi phí bán hàng: Bao gồm những chi phí doanh nghiệp chi ra có
liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ.
Khoản mục chi phí quản lý doanh nghiệp: Bao gồm những chi phí doanh
nghiệp chi ra có liên quan đến quản trị kinh doanh và quản lý hành chính của doanh
nghiệp.
Trong các khoản mục trên, ba khoản mục đầu có tác dụng để tính giá thành sản
phẩm sản xuất, cả năm khoản mục chi phí trên đều có tác dụng để tính giá thành toàn
bộ của sản phẩm.
Việc phân loại chi phí sản xuất theo cánh này có tác dụng phục vụ cho yêu cầu
quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành
sản phẩm, phân tích tình hình thực tiện kế hoạch giá thành, là tài liệu tham khảo để lập
định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau.
Phân loại chi phí sản xuất theo quan hệ của chi phí với khối lợng công việc,
sản phẩm hoàn thành.
Căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lợng sản phẩm công
việc, lao vụ hoàn thành sản xuất trong kỳ, chi phí sản xuất đợc chia làm hai loại:
Chi phí khả biến: Là những chi phí thay đổi về tổng số, về tỷ lệ so với khối l-
ợng công việc hoàn thành: chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp... tuy
nhiên chi phí khả biến trên một đơn vị sản phẩm có tính chất cố định.
Chi phí cố định: Là những chi phí không thay đổi về tổng số so với khối lợng
công việc hoàn thành: Chi phí khấu hao TSCĐ... Tuy nhiên chi phí cố định tính cho
một đơn vị sản phẩm thì lại biến đổi nếu số lợng sản phẩm thay đổi.
1.2 Giá thành sản phẩm và các loại giá thành sản phẩm
1.2.1 Bản chất giá thành sản phẩm
Trong quá trình sản xuất doang nghiệp bỏ ra những chi phí sản xuất và thu đợc
kết quả là sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của
xã hội. Những sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành gọi chung là thành phẩm cần
đuợc tính giá thành tức là những chi phí đã bỏ ra để sản xuất ra chúng. Nh vậy:
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao
động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lợng sản phẩm, công việc, lao vụ
đã hoàn thành.
Việc xác định giá thành sản phẩm chính là xác định lợng giá trị của những hao
phí về lao động sống và lao động vật hoá đã thực sự chi ra cho những sản phẩm, lao vụ
đã hoàn thành trong kỳ cần đợc bù đắp để doanh nghiệp có điều kiện tiếp tục quá trình
tái sản xuất. Mặt khác, giá thành sản phẩm còn là căn cứ để tính toán chính xác hiệu
quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó đa ra các giải pháp nhằm đạt đợc
mục đích: sản xuất đợc khối lợng sản phẩm với chi phí sản xuất tiết kiệm và hạ giá
thành trên cơ sở đó nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh
nghiệp tồn tại và phát triển, tăng sức canh tranh trên thị trờng.
Mối quan hệ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khái niệm khác nhau nhng có mối
quan hệ mật thiết với nhau. Thực chất chi phí sản xuất và tính giá thành là hai mặt
khác nhau của quá trình sản xuất. Chi phí sản xuất phản ánh mặt hao phí của sản xuất,
còn giá thành sản phẩm phản ánh kết quả sản xuất.
Những điểm khác nhau cơ bản giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
Chi phí sản xuất luôn gắn với từng thời kỳ đã phát sinh chi phí còn giá thành lại
gắn với khối lợng sản phẩm, công việc, lao vụ đã sản xuất hoàn thành
Chi phí sản xuất trong kỳ bao gồm cả những chi phí trả trớc trong kỳ nhng cha
phân bổ cho kỳ này và những chi phí phải trả kỳ trớc nhng kỳ này mới phát sinh thực
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
xuất dở dang
đầu kỳ
+
Chi phí phát
sinh trong
kỳ
-
Chi phí sản
xuất dở dang
cuối kỳ
Nh vậy, khi giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau hoặc các
ngành sản xuất không có sản phẩm dở dang thì tổng giá thành sản phẩm bằng tổng chi
phí sản xuất phát sinh trong kỳ.
1.2.2 Phân loại giá thành sản phẩm
Để giúp cho việc quản lý, hạch toán và kế hoạch hoá giá thành cũng nh yêu cầu
xây dựng giá cả hàng hoá, giá thành sản phẩm đợc phân loại theo các tiêu thức khác
nhau.
Trên thực tế có hai cách phân loại giá thành chủ yếu.
Phân loại giá thành theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành
Căn cứ vào thời điểm tính và cơ sở số liệu tính giá thành, giá thành sản phẩm
chia làm ba loại
Giá thành kế hoạch: Giá thành kế hoạch đợc xác định trớc khi bớc vào kinh
doanh trên cơ sở giá thành thực tế kỳ trớc và các định mức, các dự toán chi phí của kỳ
kế hoạch.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Giá thành kế hoạch của sản phẩm là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp là căn
cứ để so sánh, phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, kế hoạch hạ
giá thành của doanh nghiệp.
=
Giá thành sản
xuất của sản
phẩm
+
Chi phí quản
lý doanh
nghiệp
+
Chi phí bán
hàng
Giá thành sản phẩm đợc phân loại theo cách này giúp cho nhà quản lý biết đợc
kết quả kinh doanh (lãi, lỗ) của từng mặt hàng... mà doanh nghiệp kinh doanh. Tuy
nhiên do hạn chế nhất định nên cách phân loại này chỉ còn mang ý nghĩa học thuật,
nghiên cứu.
1.3 Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ tổ chức hạch toán chi phí sản xuất, tính giá
thành sản phẩm
1.3.1 Yêu cầu quản lý
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trong công tác quản lý doanh nghiệp, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là
những chỉ tiêu kinh tế quan trọng luôn đợc các nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm, vì
chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu phản ánh chất lợng của hoạt
động sản xuất của doanh nghiệp. Với những thông tin về chi phí sản xuất và giá thành
sản phẩm do bộ phận kế toán cung cấp, những ngời quản lý nắm đợc chi phí sản xuất
và giá thành sản phẩm thực tế từng loại sản phẩm cũng nh kết quả của toàn bộ quá
trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ đó phân tích đánh giá tình hình sử
dụng tài sản, vật t lao động, tiền vốn, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm
tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định mức chi phí, dự toán chi phí, phát hiện
kịp thời khả năng tiềm tàng đề xuất các biện pháp thích hợp để phấn đấu không ngừng
tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
II. Hạch toán chi phí sản xuất
2.1 Đối tợng và phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.1.1 Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất
Đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn sản xuất mà chi phí sản
xuất cần phải tập hợp theo đó.
Việc xác định đối tợng hạch toán chi phí sản xuất chính là việc xác định giới
hạn tập hợp chi phí sản xuất mà thực chất là xác định nơi phát sinh chi phí và chịu chi
phí. Đây là khâu đầu tiên cần thiết của hạch toán chi phí sản xuất.Việc xác định chính
xác đối tợng hạch toán chi phí sản xuất là cơ sở để lựa chọn phơng pháp hạch toán chi
phí đúng đắn, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức tốt công việc hạch toán chi phí sản
xuất: từ khâu ghi chép ban đầu, tổng hợp số liệu, tổ chức tài khoản vào sổ chi tiết đều
phải theo đúng đối tợng hạch toán chi phí sản xuất đã xác định.
Để xác định chính xác đối tợng hạch toán chi phí sản xuất thì phải căn cứ vào:
Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất và sản phẩm mà doanh nghiệp sản
xuất.
Nếu quy trình công nghệ sản xuất giản đơn và sản xuất một loại sản phẩm thì
đối tợng hạch toán chi phí sản xuất có thể là sản phẩm hay toàn bộ quá trình sản xuất.
Nếu quy trình công nghệ sản xuất giản đơn và sản xuất nhiều loại sản phẩm
cùng tiến hành trong một quá trình lao động thì đối tợng hạch toán chi phí sản xuất có
thể là nhóm sản phẩm.
Nếu quy trình công nghệ phức tạp thì đối tợng hạch toán chi phí sản xuất có thể
là bộ phận, chi tiết sản phẩm, các giai đoạn chế biến, phân xởng sản xuất hay nhóm
chi tiết sản phẩm.
đơn chiếc và có ít chi tiết, bộ phận cấu thành sản phẩm.
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo sản phẩm
Theo phơng pháp này các chi phí sản xuất đợc tập hợp, phân loại theo từng loại
sản phẩm riêng biệt không phụ thuộc vào tính chất phức tạp của sản phẩm và quy trình
công nghệ sản xuất.
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo nhóm sản phẩm
Theo phơng pháp này chi phí sản xuất đợc tập hợp phân loại theo nhóm sản
phẩm cùng loại.
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng
Theo phơng pháp này các chi phí sản xuất phát sinh đợc tập hợp và phân loại
theo từng đơn đặt hàng cụ thể.
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo giai đoạn công nghệ
Trong những doanh nghiệp mà quy trình công nghệ đợc chia làm nhiều giai
đoạn kế tiếp nhau liên tục theo một trình tự nhất định, mỗi giai đoạn tạo ra một bán
thành phẩm và thành phẩm của bớc trớc là đối tợng chế biến của bớc sau. Do vậy chi
phí sản xuất sẽ đợc tập hợp và phân loại theo từng giai đoạn công nghệ.
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo đơn vị
Theo phơng pháp này các chi phí sản xuất đợc tập hợp theo từng đơn vị sản xuất
(phân xởng, tổ, đội). Trong mỗi đơn vị sản xuất các chi phí lại đợc tập hợp theo các
đối tợng chi phí chi tiết: sản phẩm, nhóm sản phẩm...
* Phơng pháp hạch toán chi phí sản xuất theo toàn bộ dây truyền sản xuất
Phơng pháp này đợc áp dụng trong trờng hợp dây truyền sản xuất giản đơn, sản
xuất ít loại sản phẩm.
2.2 Hạch toán chi phí sản xuất theo phơng pháp kê khai thờng xuyên
Trên thực tế, tuỳ thuộc vào đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp, vào yêu cầu
của công tác quản lý và trình độ của cán bộ kế toán cũng nh vào quy định của chế độ
kế toán hiện hành, việc hạch toán chi phí sản xuất có thể tiến hành theo phơng pháp kê
khai thờng xuyên hoặc phơng pháp kiểm kê định kỳ.
Phơng pháp kê khai thờng xuyên là phơng pháp theo dõi và phản ánh tình hình
hiện có, biến động tăng, giảm hàng tồn kho một cách thờng xuyên liên tục trên các tài
NVL sử dụng không hết nhập
lại kho hay chuyển kỳ sau
DĐK ììì
Kết chuyển chi phí bán
hàng, chi phí quản lý
Website: Email : Tel : 0918.775.368
xuất kho) chứng từ nghiệp vụ (Bảng phân bổ số 2) kế toán tiến hành tập hợp chi phí
NVL trực tiếp cho các đối tợng liên quan. Tuy nhiên trong trờng hợp NVL xuất dùng
có liên quan đến nhiều đối tợng tập hợp chi phí thì không thể hạch toán trực tiếp cho
từng đối tợng đợc mà phải lựa chọn tiêu thức hợp lý để tiến hành phân bổ chúng cho
các đối tợng có liên quan theo công thức sau:
Chi phí vật liệu phân bổ
cho từng đối tợng
=
Tổng chi phí NVL
cần phân bổ
*
Tỷ lệ ( hệ số)
phân bổ
Trong đó:
Tỷ lệ (hệ số) phân bổ =
Tổng tiêu thức phân bổ của từng đối tợng
Tổng tiêu thức phân bổ của tất cả các đối tợng
Để hạch toán chi phí NVL trực tiếp kế toán sử dụng tài khoản:
TK 621- Chi phí NVL trực tiếp
TK 621 đợc mở chi tiết theo từng đối tợng hạch toán chi phí sản xuất (phân xởng, bộ
phận sản xuất) cuối kỳ không có số d.
Kết cấu TK 621
Bên Nợ: Phản ánh giá trị NVL xuất dùng trực tiếp cho chế tạo sản phẩm, thực
hiện lao vụ, dịch vụ.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trong trờng hợp đơn vị áp dụng thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp thì giá
phí NVL đợc xác định theo giá thanh toán đã chi trả cho ngời cung cấp số NVL sử
dụng.
2.2.2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tiền lơng chính, lơng phụ và các khoản
phụ cấp có tính chất lơng (phụ cấp khu vực, độc hại...) phải trả cho công nhân trực tiếp
sản xuất sản phẩm, thực hiện lao vụ, dich vụ cùng với các khoản trích cho các quỹ
BHXH, BHYT, KPCĐ theo tỷ lệ quy định.
Chi phí nhân công trực tiếp thờng đợc hạch toán trực tiếp cho từng đối tợng
hạch toán chi phí có liên quan. Trờng hợp chi phí nhân công trực tiếp có liên quan đến
nhiều đối tợng hạch toán chi phí mà không hạch toán riêng đợc thì có thể tập hợp
chung sau đó chọn tiêu thức thích hợp để tính toán phân bổ cho từng đối tợng.
Trong trờng hợp này thì các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ đợc trích theo tỷ lệ quy định
trên số tiền lơng đã phân bổ cho từng đối tợng.
Để hạch toán chi phí nhân công trực tiếp, kế toán sử dụng tài khoản
TK 622- Chi phí nhân công trực tiếp
TK 622 cuối kỳ không có số d, đợc mở chi tiết theo từng đối tợng hạch toán chi phí.
Kết cấu TK 622
Bên Nợ: Phản ánh chi phí nhân công trực tiếp phát sinh
Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp
Phơng pháp hạch toán: (Sơ đồ 1 3)
Sơ đồ 1 - 3:
Sơ đồ hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
12
TK 111, 112, 331, 334
TK 641, 642
TK 142 TK 627, 641, 642, 241
TK 911
- ..v..v..
Để theo dõi các khoản chi phí trả trớc, kế toán sử dụng TK 142- Chi phí trả trớc
Kết cấu TK 142
Bên Nợ: Phản ánh các khoản chi phí trả trớc thực tế phát sinh
Bên Có: Phản ánh các khoản chi phí trả trớc đã phân bổ vào chi phí kinh doanh
D Nợ: Phản ánh các khoản chi phí trả trớc thực tế phát sinh nhng cha phân bổ
vào chi phí kinh doanh.
TK 142 đợc chi tiết làm hai tài khoản:
1421: Chi phí trả trớc
1422: Chi phí chờ kết chuyển
Phơng pháp hạch toán: (Sơ đồ 1 4)
Sơ đồ 1 - 4:
Hạch toán tổng hợp chi phí trả trớc
2.2.4 Hạch toán chi phí phải trả
13
TK 334
TK 241, 331, 111, 112
TK 335 TK 622
TK 627, 641, 642
TK 721
Tiền lương phép, lương ngừng
việc thực tế phải trả
Các chi phí phải trả khác
thực tế phát sinh
Kết chuyển khoản chênh lệch giữa
chi phí phải trả thực tế nhỏ hơn chi
phí phải trả kế hoạch
Tính trước lương phép,
lương ngừng việc của
14
Thuế GTGT đầu vào (nếu có)
Phân bổ (kết chuyển) chi phí
sản xuất chung cho các đối
tượng tính giá thành
TK 334, 338, 152,
214, 111,...
TK 335 TK 627, 642
TK 138, 334
TK 142
TK 821
Chi phí thực tế phát sinh
do ngừng sản xuất ngoài
kế hoạch
Chi phí thực tế ngừng sản
xuất trong kế hoạch
Trích trước chi phí về ngừng
sản xuất theo kế hoạch
Giá trị bồi thường
Tính vào chi phí bất thường
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Sản phẩm hỏng là các sản phẩm không thoả mãn yêu cầu chất lợng và đặc điểm
kỹ thuật của sản xuất về màu sắc, kích cỡ, trọng lợng, cách thức lắp ráp. Tuỳ theo mức
độ h hỏng mà sản phẩm hỏng đợc chia làm hai loại:
- Sản phẩm hỏng có thể sửa chữa đợc là những sản phẩm hỏng về mặt kỹ thuật
có thể sửa chữa đợc và việc sửa chữa đó có lợi về mặt kinh tế.
- Sản phẩm hỏng không thể sửa chữa đợc là những sản phẩm mà về mặt kỹ thuật
không thể sửa chữa đợc hoặc có thể sửa chữa đợc nhng không có lợi về mặt kinh tế.
Cả hai loại sản phẩm hỏng nói trên lại đợc chi tiết thành "sản phẩm hỏng trong định
mức" và "sản phẩm hỏng ngoài định mức". Ta chỉ xét đến sản phẩm hỏng trong định
toán theo từng phân xởng, bộ phận sản xuất.
Nếu trong một bộ phận sản xuất, một phân xởng có nhiều đối tợng hạch toán
chi phí thì chi phí sản xuất chung đợc phân bổ cho từng đối tợng theo các tiêu thức
phù hợp: phân bổ theo định mức, theo giờ của công nhân sản xuất, theo tiền lơng của
công nhân sản xuất.
Mức chi phí sản xuất
chung phân bổ cho
từng đối tợng
=
Tổng tiêu thức phân bổ của
từng đối tợng
*
Tổng chi phí sản
xuất chung cần
phân bổ
Tổng tiêu thức phân bổ của
tất cả các đối tợng
Chi phí sản xuất chung của doanh nghiệp bao gồm:
- Chi phí nhân viên phân xởng: Bao gồm lơng chính, lơng phụ các khoản phụ
cấp phải trả cho nhân viên phân xởng và các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ đợc trích
theo tỷ lệ quy định trên tiền lơng của nhân viên phân xởng.
- Chi phí vật liệu: Bao gồm chi phí vật liệu chung sử dụng cho phân xởng nh
sửa chữa TSCĐ, vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung của phân xởng, ở bộ phận
sản xuất.
- Chi phí dụng cụ sản xuất: Bao gồm chi phí về công cụ, dụng cụ cho nhu cầu
sản xuất chung ở phân xởng, bộ phận sản xuất nh: khuôn mẫu, dụng cụ bảo hộ lao
động...
- Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao của các
TSCĐ sử dụng trong phân xởng, bộ phận sản xuất nh: máy móc thiết bị, nhà xởng...
- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm những chi phí về lao, dịch vụ mua từ bên
TK 154
TK 1331
Chi phí nhân viên
phân xưởng
Chi phí vật liệu, dụng
cụ, khấu hao TSCĐ
Chi phí theo dự án
Giá mua không
có thuế GTGT
Phân bổ (kết chuyển) chi phí
sản xuất chung cho các đối
tượng tính giá thành
Các khoản ghi giảm chi phí
sản xuất chung (phế liệu thu hồi,
vật tư xuất dùng không hết... )
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Phơng pháp hạch toán: (Sơ đồ 1 7)
Sơ đồ 1 - 7:
Sơ đồ hạch toán chi phí sản xuất chung
2.2.7 Tổng hợp chi phí sản xuất- kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang
Sau khi tiến hành hạch toán chi phí sản xuất theo khoản mục để tính đợc giá
thành sản phẩm, kế toán phải tiến hành tập hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đánh giá
sản phẩm dở dang.
Tổng hợp chi phí sản xuất
Chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung sau
khi đợc hạch toán và phân bổ đều phải đợc tổng hợp vào bên Nợ TK 154- Chi phí sản
xuất kinh doanh dở dang
TK 154 đợc dùng để tổng hợp chi phí sản xuất và cung cấp số liệu để tính giá
thành sản phẩm, lao vụ, dịch vụ. TK 154 đợc mở theo đối tợng tính giá thành.
thực tế
sản phẩm
dịch vụ
hoàn
thành
TK 621
TK 622
TK 627
TK 154
TK 632
TK 157
TK 155, 152
TK 152, 111
Kết chuyển chi phí NVL trực tiếp liên
quan đến từng đối tượng
Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp
liên quan đến từng đối tượng
Phân bổ (hoặc kết chuyển) chi phí sản
xuất chung có liên quan đến từng đối tư
ợng
Nhập kho thành phẩm,
vật liệu
Gửi bán , ký gửi, đại lý
Tiêu thụ thẳng kể cả
tiêu thụ nội bộ
D ììì
D ììì
Các khoản ghi giảm chi phí
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phẩm hoàn thành mà còn liên quan đến những sản phẩm dở dang. Giá trị của sản
dang (không quy đổi)
Chi phí chế
biến nằm
trong sản
phẩm dở dang
=
Tổng chi phí chế
biến từng
loại (ĐK+PS)
*
Số lợng sản
phẩm dở dang
cuối kỳ quy đổi
ra SP hoàn
thành
Số lợng
SP hoàn
thành
+
Số lợng sản phẩm dở
dang quy đổi ra thành
phẩm
* Xác định giá trị sản phẩm dở dang theo chi phí
NVL chính
Theo phơng pháp này trong sản phẩm dở dang chỉ bao gồm giá trị NVL chính,
toàn bộ chi phí chế biến đợc tính hết vào giá trị sản phẩm hoàn thành.
Giá trị vật liệu
chính nằm trong
sản phẩm dở
dang đầu kỳ
+
Chi phí NVL trực tiếp
phát sinh trong kỳ
*
Số lợng sản
phẩm dở dang
cuối kỳ
Số lợng sản phẩm
hoàn thành trong kỳ
+
Số lợng sản phẩm dở
dang cuối kỳ
* Xác định giá trị sản phẩm dở dang theo 50% chi phí
chế biến.
Thực chất của phơng pháp này là một dạng của phơng pháp ớc tính theo sản l-
ợng tơng đơng, trong đó giả định mức độ hoàn thành là 50% so với thành phẩm. Ph-
ơng pháp này đợc áp dụng với những doanh nghiệp mà chi phí chế biến chiếm tỷ trọng
thấp trong tổng chi phí sản xuất.
Giá trị vật liệu
chính nằm
trong sản
phẩm dở dang
=
Toàn bộ giá trị vật liệu chính dùng cho
sản xuất kỳ báo cáo (ĐK+PS)
*
Số lợng sản
phẩm dở dang
cuối kỳ (không
20
Kết chuyển chi phí NVL, công cụ, dụng cụ
phục vụ cho nhu cầu chung của phân xư
ởng bộ phận sản xuất và các nhu cầu khác
(nếu có)
Thuế GTGT đầu vào (nếu có)
Phân bổ (kết chuyển) chi phí
sản xuất chung cho các đối
tượng tính giá thành
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.3.1 Hạch toán chi phí NVL, công cụ dụng cụ
Sơ đồ 1 - 9:
Sơ đồ hạch toán chi phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
theo phơng pháp kiểm kê định kỳ
21
Thuế GTGT hàng mua vào trong kỳ (nếu có)
TK 331, 111, 112... TK 6111 TK 621
TK 627,641,642
TK 151,152, 153
TK 1331
Giá trị vật liệu,
công cụ dụng cụ
nhập vào trong kỳ
Kết chuyển chi phí NVL sử
dụng trực tiếp cho sản xuất
sản phẩm, thực hiện lao vụ,
dịch vụ
Kết chuyển chi phí NVL, công cụ, dụng cụ
phục vụ cho nhu cầu chung của phân xư
22
Thuế GTGT đầu vào (nếu có)
TK 334, 338
TK 152, 153, 214
TK 1421, 335
TK 331,111, 112
TK 627
TK 111, 112, 152
TK 631
TK 1331
Chi phí nhân viên
phân xưởng
Chi phí vật liệu, dụng
cụ, khấu hao TSCĐ
Chi phí theo dự án
Giá mua không
có thuế GTGT
Phân bổ (kết chuyển) chi phí
sản xuất chung cho các đối
tượng tính giá thành
Các khoản ghi giảm chi phí
sản xuất chung (phế liệu thu hồi,
vật tư xuất dùng không hết... )
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.3.3 Hạch toán chi phí sản xuất chung
Sơ đồ 1 - 11:
Sơ đồ hạch toán chi phí sản xuất chung
Theo phơng pháp kiểm kê định kỳ
2.3.4 Tổng hợp chi phí sản xuất
Để phục vụ cho việc tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, kế
Tập
hợp
Tập
hợp
Tập
hợp
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Bên Nợ: Phản ánh giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ và các chi phí sản xuất phát
sinh trong kỳ liên quan tới chế tạo sản phẩm hay thực hiện lao vụ dịch vụ.
Bên Có: Phản ánh: - Kết chuyển giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ
- Giá trị thu hồi ghi giảm chi phí sản xuất
- Tổng giá thành sản phẩm, lao vụ, dịch vụ hoàn thành
TK 631 không có số d cuối kỳ, đợc hạch toán chi tiết theo địa điểm phát sinh
chi phí
Phơng pháp hạch toán: (Sơ đồ 1 12)
Sơ đồ 1 - 12:
Sơ đồ hạch toán chi phí sản xuất theo phơng
pháp kiểm kê định kỳ
III. tính giá thành sản phẩm hoàn thành
3.1 Xác định đối tợng tính giá thành sản phẩm
3.1.1 Đối tợng tính giá thành sản phẩm là các sản phẩm, bán thành phẩm, công
việc, lao vụ nhất định đòi hỏi phải tính giá thành đơn vị.
Nh vậy đối tợng tính có thể là sản phẩm cuối cùng của quá trình sản xuất hay
đang trên dây truyền sản xuất tuỳ theo yêu cầu hạch toán nội bộ và tiêu thụ sản phẩm.
Việc xác định đối tợng tính giá thành là khâu đầu tiên, quan trọng trong công
tác tính giá thành sản phẩm. Xác định đúng đắn đối tợng tính giá thành là cơ sở xác
định phơng pháp tính giá thành chính xác và phù hợp.
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đơn, số lơng mặt hàng ít, sản xuất với khối lợng lớn và chu kỳ sản xuất ngắn. Đối tợng
hạch toán chi phí sản xuất là từng mặt hàng cụ thể
Giá thành
đơn vị sản
phẩm
=
Giá trị sản
phẩm DDĐK
+
Tổng chi phí sản xuất
phát sinh trong kỳ
-
Giá trị sản
phẩm DDCK
Số lợng sản phẩm hoàn thành
Phơng pháp tổng cộng chi phí
áp dụng trong các doanh nghiệp mà quá trình sản xuất sản phẩm thực hiện ở
nhiều bộ phận sản xuất, nhiều giai đoạn công nghệ. Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất
là các bộ phận chi tiết sản phẩm hoặc các giai đoạn công nghệ hay bộ phận sản xuất.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©