ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
MÔN LỊCH SỬ LỚP 11
CẤP TRƯỜNG NĂM 2020-2021


MỤC LỤC
1. Đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 11 cấp trường năm 2020-2021 - Trường
THPT Lý Thái Tổ, Bắc Ninh
2. Đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 11 cấp trường năm 2020-2021 - Trường
THPT Phùng Khắc Khoan, Hà Nội
3. Đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 11 cấp trường năm 2020-2021 - Trường
THPT Trần Nguyên Hãn, Hải Phòng
4. Đề thi học sinh giỏi môn Lịch sử lớp 11 năm 2020-2021 - Trường THPT Lý Tự
Trọng, Bình Định


SỞ GD&ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ

ĐỀ THI CHỌN HSG NĂM HỌC 2020-2021
MÔN: LỊCH SỬ- Khối 11
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề

Câu 1. (3 điểm)
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý trong thời Hậu kỳ trung đại Tây Âu. Giải thích tại sao phát
kiến địa lý coi là cuộc cách mạng về giao thơng và tri thức?
Câu 2. (5 điểm)
Trình bày hình thức và nhiệm vụ của các cuộc cách mạng tư sản thời Cận đại?
Câu 3: (3 điểm)
Hoàn thành bảng thống kê các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm để bảo vệ nền độc lập
dân tộc ta từ thế kỉ X đến thế kỉ XVIII theo mẫu và nêu nhận xét của em.


Nội dung

Điểm

Kể tên các cuộc phát kiến địa lý trong thời Hậu kỳ trung đại Tây Âu. Giải thích
tại sao phát kiến địa lý coi là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức?
1. Các cuộc phát kiến lớn:
- Năm 1487, B. Đi-a –Xơ là hiệp sĩ Hoàng gia đã dẫn đầu đồn thám hiểm đi
vịng qua cực nam của châu Phi…
- Tháng 8- 1492, C. Cơ-lơm-bơ dẫn đầu đồn thủy thủ TBN đi về
hướng Tây, sau hơn 2 tháng ….Cô- lôm-bô được coi là người phát hiện
ra châu Mỹ
- Tháng 7-1497 Va-xco- đơ Ga – ma chỉ huy đoàn thuyền Bồ Đào Nha đi tìm
đường sang phương Đơng…
- Từ năm 1519 đến 1522 Ph. Ma –gien-lan là người đã thực hiện chuyến đi đầu
tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển…
2. Giải thích:
- Con người lần đầu tiên hình dung được hình ảnh chính xác về hành
tinh, bề rộng và hình thái trái đất. ..mở ra những con đường mới, những vùng đất
mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới ..
- Thị trường thế giới được mở rộng, hàng hải quốc tế phát triển đem về cho tầng
lớp thương nhân châu Âu những nguyên liệu quý giá vô tận, những kho vàng bạc
châu báu khổng lồ, thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển…
Trình bày hình thức và nhiệm vụ của các cuộc cách mạng tư sản thời Cận đại?

3.0

*Kể tên các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại:…
*Hình thức: Về cơ bản cac cuộc cách mạng tư sản thời cận đại đều diễn ra một trong

5.0

0,5

0,5

0,5

0,5
0,5


nhất Đức và Italia giữa thế kỉ XIX.
*Nhiệm vụ của cách mạng tư sản:
- Nhiệm vụ dân tộc nhằm xóa bỏ tình trạng phong kiến cát cứ, thống nhất thị trường,
bảo vệ Tổ quốc khi có sự xâm lược của các thế lực phong kiến nước ngoài, liên kết
với bọn phong kiến trong nước đã bị lật đổ. Tuy nhiên, nhiệm vụ dân tộc được thể
hiện lên khác nhau trong mỗi cuộc cách mạng tùy vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể của
mỗi nước.
- Nhiệm vụ dân chủ được thể hiện ở việc xóa bỏ chế độ phong kiến chuyên chế, xác
lập nền dân chủ tư sản với việc thành lập nhà nước Cộng hòa tư sản (hay quân chủ
lập hiến) và ban bố các quyền dân chủ tư sản, trong đó nhấn mạnh quyền tư hữu,
được xem là bất khả xâm phạm-một yếu tố quan trọng của nền dân chủ tư sản. Vấn đề
ruộng đất là nội dung cơ bản của cách mạng tư sản và tuy theo mức độ, kết quả của
việc giải quyết yêu cầu này mà đánh giá tính triệt để của cách mạng tư sản.
Câu 3

Hoàn thành bảng thống kê các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm để bảo vệ nền
độc lập dân tộc từ thế kỉ X đến thế kỉ XVIII theo mẫu và nêu nhận xét của em.



Đông Bộ
Đầu, hàm
Tử... Sông
Bạch Đằng

K/c chống
quân Minh

Hồ Quý Ly

Thời
gian
980
1075 -1077

1407

Tên K/c
hay K/n
K/c chống
Tống lần 1
K/c chống
Tống lần 2

1418- 1427

KN

Thắng lợi

Nguyễn
Huệ

Rạch Gầm,
Xoài Mút

Thắng
lợi

0.25

K/c chống
quânThanh

Vua Quang
Trung

Ngọc Hồi
Đống Đa

Lam Sơn

1785
1789

0.25
Thắng lợi

=> Nêu nhận xét


trọng và được đánh giá rất cao vì sự phân chia của Minh Mạng được dựa trên cơ sở
khoa học, phù hợp về mặt địa lý, dân cư, phong tục tập quán địa phương phù hợp với
phạm vi quản lý của một tỉnh. Là cơ sở để phân chia các tỉnh như ngày nay.
* Để bảo vệ quyền uy tuyệt đối của Hồng đế, nhà Nguyễn khơng đặt Tể tướng,
khơng lấy đỗ Trạng ngun, khơng lập Hồng hậu, khơng phong tước Vương cho
người ngoài họ.
* Luật pháp: 1815 bộ "Hoàng triêù luật lệ" (Luật Gia Long) được ban hành với 398
điều, đề cao quyền uy Hồng đế, triều đình, xử phạt rất hà khắc
* Quân đội: Được tổ chức quy củ, gồm 4 loại binh chủng (bộ binh, thủy binh, pháo
binh và tượng binh), trang bị đầy đủ.
* Đối ngoại: Thần phục nhà Thanh; bắt Lào, Campuchia thần phục. Với phương Tây:
đóng cửa khơng chấp nhận việc đặt ngoại giao của họ.
Trong cuộc cải cách Minh Trị ở Nhật Bản nhân tố nào được coi là “chìa khố”
thành cơng? Từ cuộc cải cách này Em có suy nghĩ gì về công cuộc đổi mới của nước
ta hiện nay ?

0.25
0.25
5.0

0,5

0,5
0.5

0.5

1.0

0.5

0.5
0.5
0.5


SỞ GD VÀ ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT PHÙNG KHẮC KHOANTHẠCH THẤT

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP
TRƯỜNG - NĂM HỌC 2020 – 2021

MÔN THI: LỊCH SỬ LỚP 11
Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian phát đề)
Đề thi gồm: 01 trang
Câu 1: (5,0 điểm) Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản, em hãy:
a. Trình bày bối cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa của cuộc Duy tân Minh Trị năm
1868 ở Nhật Bản.
b. Theo em, trong những nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị, nội dung được đánh giá là
nhân tố “chìa khóa” để đưa Nhật Bản phát triển? Vì sao?
Câu 2: (5,0 điểm)
Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), em hãy:
a. Nêu kết cục, tính chất của Chiến tranh thế giới thứ hai.
b. Từ kết cục của Chiến tranh thế giới thứ hai, rút ra bài học cho công cuộc bảo vệ hịa bình
trên thế giới hiện nay.
Câu 3: (5,0 điểm) Vì sao năm 1917 ở nước Nga lại diễn ra hai cuộc cách mạng? Cách mạng
tháng Mười năm 1917 ở Nga đã có ảnh hưởng như thế nào đến cách mạng Việt Nam?
Câu 4: (5,0 điểm) Em hãy lập bảng so sánh những điểm khác nhau của Cách mạng tư sản
Pháp và Cách mạng tháng Mười Nga (theo mẫu):
Nội dung so sánh

có vị trí tối cao nhưng quyền hành thực tế thuộc về Tướng quân – Sôgun. (0,5đ)
- Về kinh tế: Nông nghiệp lạc hậu, mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa đã hình thành và
phát triển nhanh chóng. (0,25đ)
- Về xã hội: Giai cấp tư sản ngày càng trưởng thành và có thể lực về kinh tế, song khơng
có quyền lực về chính trị. Mâu thuẫn xã hội gay gắt. (0,25đ)
- Các nước đế quốc, trước tiên là Mĩ, đe doạ xâm lược Nhật Bản. Nhật Bản đứng
trước sự lựa chọn hoặc tiếp tục duy trì chế độ phong kiến hoặc cải duy tân đưa đất nước
phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa. (0,5đ)
- Cuối năm 1867 – đầu năm 1868, chế độ Mạc phủ bị sụp đổ. Thiên hoảng Minh Trị sau
khi lên ngôi đã tiến hành một loạt cải cách tiến bộ. (0,25đ)
* Nội dung cơ bản:
- Về chính trị: Xóa bỏ chế độ Mạc phủ, xác lập quyền thông trị của quý tộc, tư sản; ban
hành Hiến pháp năm 1889, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. (0,25đ)
- Về kinh tế: Thống nhất thị trường, tiền tệ, phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn,
xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu công.. (0,25đ)
- Về quân sự: Tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa
vụ quân sự, phát triển cơng nghiệp quốc phịng. (0,25đ)
- Về giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học – kĩ
thuật, cử học sinh ưu tú du học ở phương Tây. (0,25đ)
*Ý nghĩa:
- Cải cách Minh Trị mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản, đã xóa bỏ rào cản của
chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Nhật. (0,75đ)
- Bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc, giúp Nhật Bản thoát khỏi số phận thuộc địa và trở
thành nước tư bản hủng mạnh ở châu Á. (0,5đ)
b. Trong những nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị, nội dung được đánh giá là nhân tố
“chìa khóa” để đưa Nhật Bản phát triển là:
Cải cách Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868 là cuộc cải cách toàn diện trên các lĩnh vực, trong
đó cải cách về giáo dục được đánh giá là cải cách mạng tính chất “chìa khóa", bởi vì: (0,5đ)
- Chỉ có cải cách giáo dục mới mở đường cho con người Nhật Bản đủ bản lĩnh nắm bắt được
tri thức tiên tiến của phương Tây. (0,25đ)

xung đột, các tranh chấp quốc tế hằng con đường hịa bình. (0,75đ)
Câu 3: (5,0 điểm)
* Năm 1917 ở nước Nga diễn ra hai cuộc cách mạng, vì:
Đầu thế kỷ XX, Nga vẫn là một nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hồng Ni-cơlai II. Sự tồn tại của chế độ quân chủ và những tàn tích phong kiến đã kìm hãm nặng nề sự
phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nga. (0,5đ)
- Năm 1914, Nga hoàng đã đấy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh đế quốc gây nên những
hậu quả nghiêm trọng cho đất nước. Điều đó làm cho ng nhân dân Nga ngày càng khó
khăn. (0,5đ)
- Xã hội Nga tơn tại những mâu thuẫn mới và cũ chồng chéo nhau. Đó là: mâu thuẫn giữa
nơng dân với chế độ phong kiên Nga hồng, giữa vô sản và giữa các dân tộc
trong đế quốc Nga với đế quốc Nga, giữa để quốc Nga với các để quốc khác... (0,5đ)

-


Cách mạng tháng Hai năm 1917 bùng nổ là do những máu thuẫn trên, cuộc cách mạng
thắng lợi lật đổ chế độ qn chủ, Ni-cơ-lai II thối vị giải quyết được một mẫu thuẫn trong
xã hội (mâu thuẫn giữa nông dân và Chế độ phong kiến Nga hồng), cịn nhiều mâu thuẫn
khác cần tiếp tục giải quyết. (0,5đ)
- Mặt khác, một tình hình chính trị đặc biệt đã diễn ra ở Nga. Đó là cục diện chính quyền
song song cùng tồn tại: Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản Xơ viết đại biểu cơng,
nơng, binh. Hai chính quyền này đại diện cho lợi ích hai giai cấp khác nhau nên khơng
thể cùng tồn tại lâu dài. (0,75đ)
- Chính phủ lâm thời lúc bấy giờ bất lực trước những vấn đề cấp bách của nước như: hịa
bình, ruộng đất, cứu đói và vẫn tiếp tục đeo đuổi cuộc chiến tranh đế quốc. Điều đó đi
ngược với nguyện vọng của nhân dân. Tình thế cho một cuộc cách mạng vơ sản đã chín
muồi. (0,75đ)
- Trước tình hình đó, Lê-nin và Đảng Bơn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm
cách mạng, dùng bạo lực cách mạng để lật đổ Chính phủ lâm thời, chấm dứt cục diện hai
chính quyền song song cùng tồn tại. (0,5đ)


Nhiệm vụ

Lật đổ chế độ quân chủ
của Lu-i XVI, mở đường
cho kinh tế tư bản chủ
nghĩa phát triển

Lật đổ chính phủ lâm thời
tư sản, giành chính quyền
về tay vơ sản, tiến lên xây
dựng XHCN


Lãnh đạo

Giai cấp tư sản

Giai cấp vô sản

Lực lượng

Tư sản, nơng dân, thợ thủ
cơng

Quần chúng nhân dân nói
chung...

Xu hướng phát triển


Câu 3 (2,0 điểm)
Bằng những hiểu biết về cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945), em hãy đánh giá vai
trò của Liên Xô, Mĩ, Anh trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít.
Câu 4 (2,5 điểm)
Hãy nêu kết cục và ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945). Tại sao nói:
Hiện nay hịa bình, ổn định vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với các quốc gia trên thế giới?
Câu 5 (2,0 điểm)
Phát biểu ý kiến về nhận định: “Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã mở ra trước mắt
các dân tộc áp bức thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc”.

------------------ Hết ------------------

Thí sinh khơng được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi khơng giải thích gì thêm.
Họ tên, Chữ kí của cán bộ coi thi:…………………………………………………………………


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG
TRƯỜNG THPT TRẦN NGUYÊN HÃN

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 11
VÒNG I NĂM HỌC 2020- 2021

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
( Đáp án gồm 05 câu; 04 trang)

MƠN: LỊCH SỬ

- Thí sinh trả lời theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản như trong Hướng dẫn
chấm, thì vẫn cho điểm như hướng dẫn qui định.
- Điểm bài thi: để điểm lẻ đến 0,25.

* Bài học rút ra từ cuộc cải cách Minh Trị đối với công cuộc đổi mới xây
dựng nước ta là:
Muốn xây dựng đất nước lớn mạnh, cải cách, đổi mới là việc làm vô cùng
cần thiết. Tuy nhiên để cải cách, đổi mới thành cơng thì phải đảm bảo có sự
đồng thuận từ trên xuống dưới, có quyết tâm của người lãnh đạo và sự ủng
hộ của quần chúng nhân dân. Phải có những điều kiện khách quan tương đối
thuận lợi và đảm bảo cho đổi mới thành công. Nội dung cải cách phải phù
hợp với hồn cảnh đất nước.
Thí sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau, nhưng phải lập luận chặt
chẽ, diễn đạt mạch lạc.

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25
0,5


Hãy cho biết nguyên nhân, tính chất, ý nghĩa của Cách mạng Tân Hợi 1,5
2

năm 1911. Cống hiến vĩ đại nhất của Tôn Trung Sơn và tổ chức Trung
Quốc Đồng Minh hội cho lịch sử Trung Quốc là gì? Tại sao?

- Liên Xô tham gia chống Nhật, đánh tan đội quân Quan Đơng, góp phần
quan trọng buộc phát xít Nhật đầu hàng đồng minh, nhanh chóng kết thúc
Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Cùng với Mĩ, Anh tổ chức hội nghị Ianta, Pốtxđam, bàn về việc kết thúc
chiến tranh.
* Vai trò của Mĩ, Anh:
- Cùng với Liên Xô là một trong ba lực lượng trụ cột, giữ vai trò quyết định 1,0
trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít.
- Tại mặt trận Bắc Phi: là lực lượng chủ yếu góp phần trong việc tiêu diệt
chủ nghĩa phát xít Italia..
- Tấn cơng quân Đức ở phía Tây (chiến trường châu Âu), cùng với Liên Xơ
góp phần tiêu diệt chủ nghĩa phát xít Đức, kết thúc chiến tranh ở châu Âu.
- Tham gia chống Nhật ở Viễn Đông, buộc Nhật đầu hàng..
- Cùng với Liên Xô thiết lập trạt tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới thứ
hai.


Hãy nêu kết cục và ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 2,5
4

1945). Tại sao nói: Hiện nay hịa bình, ổn định vừa là thời cơ vừa là
thách thức đối với các quốc gia trên thế giới?
* Kết cục và ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945):
- Phe Đồng minh đánh bại hồn hồn tồn phe phát xít và diệt trừ tận gốc
những kẻ gây chiến
- Hậu quả hết sức nặng nề: khoảng 60 triệu người chết, 90 triệu người bị
thương, tiêu tốn 4000 tỷ đô la...
- Hệ thống các nước XHCN ra đời ở Đông Âu và Đông châu Á
- Chiến tranh làm thay đổi thế và lực trong hệ thống các nước tư bản chủ
nghĩa: phát xít Đức, Nhật bị tiêu diệt; Anh, Pháp suy yếu; Mĩ càng thêm lớn

quốc, thời đại giải phóng dân tộc”.
“Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã mở ra trước mắt các dân tộc bị
áp bức thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc” đó
là nhận định đúng vì:
- Bản thân cuộc Cách mạng tháng Mười Nga là một cuộc cách mạng giải
phóng dân tộc, đã giải quyết mâu thuẫn giữa đế quốc với thuộc địa, giải
phóng các dân tộc thuộc địa trong đế quốc Nga, nêu một tấm gương sáng về
giải phóng dân tộc bị áp bức.
- Cách mạng tháng Mười Nga đã mở ra thời kì mới trong lịch sử đấu tranh
giải phóng dân tộc của nhân dân các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi, Mĩ
Latinh.
- Cách mạng tháng Mười khơng những thức tỉnh mà cịn cổ vũ mạnh mẽ ý
chí đấu tranh, chỉ ra con đường đi tới thắng lợi cuối cùng và triệt để của sự
nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
- Một xu hướng mới đã xuất hiện trong phong trào giải phóng dân tộc ở
nhiều nước. Đó là xu hướng vơ sản hay xu hướng đi theo ngọn cờ tư tưởng
của chủ nghĩa Mác- Lênin với một nhận thức mới: Phong trào giải phóng
dân tộc của các dân tộc bị áp bức là một bộ phận khăng khít của cách mạng
vơ sản thế giới.

0,25

0,25

0,25

0,25

0,25


Môn thi: Lịch sử
Thời gian làm bài: 150 phút
Ngày kiểm tra: 13/03/2021

Câu 1.
Thế kỉ XIX được gọi là thể kỉ của than, sắt thép và động cơ hơi nước, nhưng đến
đầu thế kỉ XX, diễn ra cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa các nhà tư bản về dầu mỏ.
Hãy giải thích những hiện tượng trên.
Câu 2.
Hòa ước Vescxai - Oasinhtơn đã tác động đến tình hình nước Đức như thế nào? Đức
đã làm gì để phá bỏ trật tự đó trong những năm 1933 - 1939?
Câu 3. a. Lập bảng so sánh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn với cuộc kháng chiến chống
Mông - Ngun thời Trần, theo các tiêu chí sau: tình hình đất nước, thời gian, lãnh
đạo, nghệ thuật quân sự, trận quyết chiến chiến lược, cách kết thúc chiến tranh.
b. Phân tích đặc điểm của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
Câu 4. Phân tích bối cảnh lịch sử và đặc điểm cuộc kháng chiến chống Pháp của
nhân dân ta từ năm 1858 đến năm 1884.
Câu 5. Qua tìm hiểu về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương,
hãy rút ra nhận xét chung nhất về mục tiêu, lãnh đạo, tính chất nổi bật, nguyên nhân
thất bại, ý nghĩa.
Câu 6. Bằng kiến thức đã học, chứng minh rằng: Ở Việt Nam đầu thế kỉ XX đã xuất
hiện trào lưu dân tộc chủ nghĩa với nhiều hình thức và biện pháp đấu tranh phong
phú, đa dạng