Giá trị thẩm mỹ của bonsai Việc thưởng thức một tác phẩm Bonsai cũng giống như thhưởng thức một bài thơ cho
nên muốn nắm bắt được cái hồn của cây cảnh, người chơi trước hết phải từng trải hiểu
biết và đủ bản lĩnh,tay nghề mới cảm nhận được cái hay, cái đẹp của một nghệ thuật.
đa số người chơi điều cho rằng Bon sa trước hết là cía đẹp về ngoại hình: bao gồm 4
yếu tố cơ bản là bộ góc rể, thân, cành lá. như của cây cảnh. Nhưng xét cho cùng
đâychỉ là diện mạo bên ngoài chưa thể sánh với cái đệp tìm ẩn bên trong đó là chiều
sâu triết lý, và tâm hồn mà nghệ nhan muốn gửi gắm trông đó.

Trước đây nhiều người thường hay kén chọn những loài cây quý hiếm có chỉ số sống
lâu như tùng, bách, sanh, si, đa, kim quít…để làm kiểng. Nhưng gần đây giới trẻ phóng
khoáng hơn, ít quan tâm đến chủng loại mà họ cho có giá trị thực sự của một tác phẩm
Bonsai là ý nghĩa, tâm hồn, tài năng và sức sáng tạo của nghệ sỉ .

Trong thiên nhiên cây nào cũng đẹp, cũng đáng yêu nhưng dù sao đó cũng là cái đẹp
tự nhiên, nếu không có sự nâng niu , cắt lọc từ những bàn tay tài hoa lịch lãm của con
người thì cái đẹp đó cũng chỉ là tương đố chứ chưa gọi là hoàn chỉnh. Tuy nhiên trong
quá trình đục đẽo, cắt khoét, uôn sữa mà chúng ta can thiệp một cách thô bạo có thể
làm cho cây biến dạng thái hoá, kiểu quạ thành “công”, mèo thành “chồn” thì không thể
goi là nghệ thuật. Người xưa thường nói “ ngừời đi nhanh trên cát không để lại dấu vết
gì” Người chơi Bonsai cũng như thuế, không để lại dấu ấn thô thiển của bàn rtay mình
trên vết cắt, dục khoét, hoặc tạo ra những đường thô thiển cho cây bị dị dạng, go bó,
tàn nhánh trở nên rời rạc, mất hết vẻ thanh thoát.

Cái đẹp thì muôn hình muôn vẻ nhưng con đường tìm tồi cái đẹp thật lắm gian nan. Có
cây mới nhìn đã thấy đẹp nhưng cũng có cây mất nhiều thời gian mới khám phá cai
sâu lắng vốn dĩ tìm ẩn từ bên trong. Một tác phẩm Bonsai được gọi là tương đối hoàn
thiện là một cây già nua cổ kinh, còn giữ nét hoang sơ đương nét dịu dàng gợi lên
được sự rung động mỹ cảm ngay từ lúc đầu. Cụ thể các vết cắt phải liền sẹo tàn nhánh

lao động. Từ nhhững cây hoang dã nếu được những bàn tay tài hoa của con người tác
động vào, cộng thêm thời gian chăm sóc giá trị của một cây hoàn chỉnh co thể lên đến
vài chục triệu tới vài trăm triệu đồng.

Người chơi Nonsai trước hết phải kiên trì nhẫn nại và phải khôn ngoan và am hiểu cuộc
sống của từng chửng loại, đặt biệt là có lòng thương yêu cây cỏ coi đời sống của cây
cỏ nhue một phần xương thịt của mình. Có như vậy mới thật sự tìm được sự yên tỉnh
của tâm hồn trong mối quan hệ ứng xử của con người với thiên nhiên như nhà văn Sơn
Nam, đã viết : cây kiển đống vai trò như một viện ngọc, cái đỉnh đồng. Nó làm thoả mản
khác vọng đựợc hoà mình vào vạn vật nhưng không đượm màu sắc huyền bí nó chỉ
thơ mộng như một bài thơ siêu thoát hiền lành.
Kỳ Hoa Dị Thảo (Sưu tầm)