ỨNG DỤNG BÀI TẬP RÈN LUYỆN
KỸ NĂNG VÀO VIỆC HƯỚNG DẪN SINH VIÊN SOẠN BÀI

TRỊNH ĐÔNG THƯ
Trong bài viết này, chúng tôi giới thiệu phương pháp hướng dẫn sinh viên
soạn bài bằng cách sử dụng bài tập. Thông qua 22 kỹ năng, giáo viên có thể
đưa ra các bài tập để rèn luyện cho sinh viên từng kỹ năng tương ứng theo
một quy trình đã được thiết kế.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đối với sinh viên ngành sư phạm nói chung và sinh viên năm thứ tư nói riêng,
giáo án được xem là sản phẩm của cả quá trình học tập và rèn luyện ở nhà trường. Song
trong việc soạn giáo án, sinh viên vẫn còn gặp nhiều khó khăn và lúng túng. Vấn đề đặt
ra ở đây là làm thế nào để việc soạn giáo án của sinh viên trở thành một kỹ năng thông
thạo và nhuần nhuyễn. Thực hiện được điề
u này chính là sự thành công trong việc đào
tạo nghề cho sinh viên. Bởi vậy, cũng như các ngành nghề khác, song song với việc
trang bị lý luận, rèn luyện kỹ năng hành nghề là một nội dung không thể thiếu được.
Với mục tiêu như vậy thì có nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện, song một
phương pháp có thể xem là mang lại hiệu quả cao và được quan tâm nhiều nhất đó là sử
dụng bài tập. Điều này đượ
c khẳng định bởi lẽ trong phương pháp bài tập hội tụ được
các điểm sau:
- Đánh giá được nhiều kỹ năng ở sinh viên.
- Phát huy được tính sáng tạo của sinh viên trong bài soạn.
- Tránh được hiện tượng soạn bài có tính rập khuôn của sinh viên theo một thiết
kế có sẵn.
- Mỗi bài tập có thể có nhiều đáp án khác nhau, điều này giúp giáo viên dễ dàng
đánh giá năng lực của từng sinh viên.
Với xu hướng từ
trước đến nay người giáo viên phải làm trong tiến trình hướng

1. Kỹ năng xác định mục đích yêu cầu
2. Kỹ năng xác định nội dung trọng tâm của bài
3. Kỹ năng xác định phương pháp
4. Kỹ năng đặt vấn đề vào bài
5. Kỹ năng trình bày bố cục của bài theo logic phù hợp với nội dung
6. Kỹ năng tóm tắt nội dung sách giáo khoa
7. Kỹ năng chuyển ý
8. Kỹ năng sơ đồ hóa nội dung
9. Kỹ năng đặt câu hỏi và sử dụng câu hỏi trong dạy học
10. Kỹ năng diễn giải bằng lời nội dung của sơ đồ
11. Kỹ năng tách ý chính từ một nội dung nào đó của sách giáo khoa
12. Kỹ năng lựa chọn những ví dụ phù hợp với nội dung và trình độ của học sinh.
ỨNG DỤNG BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VÀO VIỆC... 183

13. Kỹ năng ra bài tập về nhà
14. Kỹ năng củng cố bài học
15. Kỹ năng làm đáp án cho câu hỏi bài tập
16. Kỹ năng sử dụng thí nghiệm
17. Kỹ năng đọc tài liệu để lựa chọn thông tin cần thiết cho bài dạy
18. Kỹ năng lập và sử dụng bảng
19. Kỹ năng sử dụng tranh, hình vẽ, mô hình.
20. Kỹ năng tổ chức thảo luận nhóm
21. Kỹ năng thiết kế những hoạt động để tổ chức tiết học
22. Kỹ năng tổ chức kiểm tra đánh giá
Đó là các kỹ năng để rèn luyện sinh viên soạn bài, ngoài ra tùy thuộc vào từng bài
cụ thể mà số lượng các kỹ năng cần rèn luyện có khác nhau. Ứng với từng kỹ năng đó
giáo viên tiến hành ra các bài tập cụ thể để rèn luyện cho sinh viên. Có thể từng bài tập
rèn luyện từng loại kỹ năng tương ứng, nhưng cũng có thể một bài tập rèn luyện được
nhiều loại kỹ năng. Điều này phụ thuộc vào mục đích mà người giáo viên hướng đến
trong bài tập.


(4) Thảo luận kết quả của bài tập rèn luyện kỹ năng

(5) Soạn giáo án của một bài học cụ thể

(6) Dạy ở phổ thông để kiểm định tính hợp lý và hiệu quả của phương pháp

3. KẾT LUẬN
Thông qua việc ứng dụng bài tập để hướng dẫn sinh viên soạn bài, chúng tôi nhận
thấy phương pháp này khả thi và mang lại hiệu quả tốt.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]
Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành, Lý luận dạy học sinh học (phần đại
cương), NXB Giáo dục, 1996.
[2]
Benjamin S. Bloom, Nguyên tắc phân loại mục tiêu giáo dục - Lĩnh vực nhận
thức, NXB Giáo dục, 1995.
[3]
Phan Đức Duy, Sử dụng bài tập tình huống sư phạm để rèn luyện cho sinh
viên kỹ năng dạy học sinh học, Luận án Tiến sĩ Giáo dục, Hà Nội, 1999.
[4]
Đỗ Ngọc Đạt, Bài giảng lý luận dạy học hiện đại, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, 2000.
ỨNG DỤNG BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VÀO VIỆC... 185

[5]
Lê Nguyên Long, Thử đi tìm những phương pháp dạy học hiệu quả, NXB
Giáo dục, 2000.