Con người và tri thức- yếu tố sống còn của nền GD
19:39' 28/01/2006 (GMT+7)
(VietNamNet) - Một mùa Xuân mới đang về trên quê hương Việt nam yêu
dấu. Đó là mùa Xuân của hy vọng, của tương lai tương sáng và cả những
thách thức đang chờ đợi. Sự thách thức ấy đặt gánh nặng lên đôi vai của
những người làm công tác Giáo dục, bởi một xã hội tươi đẹp cần có "Minh
quân, Lương tướng" và "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia".
Góp phần cùng công cuộc đổi mới ấy, chúng tôi, những Nghiên cứu sinh của Quỹ
học bổng VEF, đang theo học tại Mỹ, ở nhiều chuyên ngành khác nhau, xin được
đóng góp cách nhìn của mình vào một chủ đề không bao giờ cũ: Con người trong
môi trường Giáo dục Đại học hiện đại của Việt nam, và xin đề xuất 10 diểm sau:
Phát huy truyền thống và mạnh dạn áp dụng những tư duy mới: Người Việt
nam có truyền thống ngàn năm "Tôn sư trọng đạo". Đó là một truyền thống quý
giá và hơn cả, đó là một phong cách sống và cư xử. Các giáo sư Mỹ, thường
ngạc nhiên và thích thú khi làm việc với học sinh Việt nam, bởi sự kính trọng mà
các học sinh Việt nam dành cho họ, không giống với cách thể hiện của các học
sinh phương Tây. Truyền thống này cần được phát huy, tuy nhiên, trong một
khung cảnh mới, đó là sự bình đẳng giữa một nhà khoa học thế hệ trước và
một nhà khoa học thế hệ sau, và chấp nhận những quan điểm khoa học
không đồng nhất. Khoảng cách giữa thày và trò ở Việt nam cần được thu hẹp
lại, với tư duy cởi mở hơn, với thói quen tranh luận một cách lành mạnh.
Linh hoạt trong một môi trường năng động: Để liên tục cập nhật được kiến
thức mới và đáp ứng được sự thay đổi của yêu cầu thực tế, các giáo viên, giáo
sư đại học có toàn quyền thiết kế bài giảng, giáo trình, sách đọc, cách giảng
dạy và chấm điểm. Họ đồng thời hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung bài
giảng và chất lượng sinh viên. Mỗi năm, bài giảng được thay đổi, cập nhật thông
tin và các xu hướng mới, kể cả thay đổi hoàn toàn những bài kiểm tra, để theo
kịp kiến thức hiện tại. Sinh viên có toàn quyền góp ý về bài giảng, về nội dung,
và đánh giá khoá học theo ý kiến riêng của họ. Sự tương tác giữa thày và trò
mang lại chất lượng ngày một cao hơn cho khoá học ở những năm tiếp theo
với một hình ảnh luôn luôn được tự làm mới. Trong khoá học, lực lượng trợ

những công trình nghiên cứu có thể đoán đuợc
trước khi thực hiện. Đó là kết quả của nền giáo dục
thiếu tính cạnh tranh, và ở mức độ hiểu biết thấp.
Những công trình khoa học ở cấp độ Tiến sĩ cần
phải có một hội đồng thẩm định khách quan, ở
trình độ quốc tế, và có thể phải có sự góp ý của các
chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực đó ở cả trong nước
và nước ngoài. Một tấm bằng hoàn toàn có thể
dược cấp bởi chính trường Đại học đó, và chất
lượng công việc của người mang bằng thể hiện
thương hiệu của nhà trường.
Thái độ cầu thị và hợp tác trong lĩnh vực khoa học: Chúng ta nên tận dụng tối
đa sự giúp đỡ và hợp tác với các nhà khoa học nước ngoài cũng như các nhà
khoa học Việt kiều. Đó là một nguồn lực sẵn có và là một nguồn tri thức cần
được khai thác. Tiếp nhận ý tưởng mới, dẹp bỏ sự đố kỵ trong khoa học là xu
hướng tất yếu để rèn lưyện một moi trường khoa học và giáo dục lành mạnh. Sự
trao đổi hợp tác có thể bắt đầu ngay từ những cá nhân mà không nhất thiết chờ
đợi hoặc kỳ vọng sự trợ giúp chính thức được ký kết.
Chấp nhận thử nghiệm hệ thống giảng dạy và tính điểm có khả năng cạnh
tranh cao: các kỳ thi tuyển lựa vào đại học ở Việt nam thường rất khó khăn, có
thể còn khó khăn hơn nhiều nước phương Tây. Nhưng khi đã trở thành sinh viên,
nhìn chung tất cả đều tốt nghiệp, cho dù kết quả học tập thấp hoặc thi lại nhiều
lần. Điều này tạo nên một áp lực học tập rất thấp. Trong một môn học ở Việt
nam, điểm trung bình trên 5/10 được coi như hoàn thành, nhưng ở các trường
đại học khác trên thế giới, ít nhất cần đạt được 70-75%. Và mỗi sinh viên chỉ có
quyền đựoc điểm thấp hơn mức này 2 lần trong suốt một chương trình đào tạo
Tiến sĩ, nếu không muốn bị buộc thôi học. Trong các lớp học thường thì khoảng
30% sinh viên đứng đầu lớp được điểm A, 40% đạt điểm B, còn lại đạt điểm C.
"Hãy đặt trọn niềm tin vào lớp
trẻ"

đào tạo sinh viên ưu tú. Sinh viên không phải chịu
áp lực lớn cho kỳ thi cuối kỳ như ở Việt Nam. Do
phải làm nhiều bài tập; thực hành; dự án, sinh viên
được áp dụng ngay những kiến thức thu thập trong
quá trình học tập. Kết quả học tập phản ánh khách
quan hơn việc tiếp thu, áp dụng kiến thức của sinh
viên. Việc đánh giá kết quả học tập chỉ dựa vào duy
nhất kỳ thi cuối kỳ đễ tạo thói quan cho sinh viên "nước đến chân mới nhảy", kết
quả học tập mang tính đầy may rủi do chỉ được phản ánh trong kỳ thi cuối cùng.
Sinh viên chỉ cần "ôn thi" để qua "kỳ thi" chứ chưa quan tâm đến việc áp dụng và
tìm tòi và phát triển những kiến thức mới. Thậm chí việc chấp nhận cho thi lại, ôn
thi, luyện thi ở Việt nam một cách tương đối thoải mái, điểm thi lại được công
nhận chính thức trong bảng điểm vừa mang tính tiêu cực vừa thiếu sự công
bằng.
Đẩy mạnh năng lực viết và xuất bản: Năng lực công bố, xuất bản các công
trình nghiên cứu khoa học là thước đo tri thức của các nhà khoa học. Chúng
ta có một tỷ lệ xuất bản trên các tạp chí khoa học uy tín quá thấp so với các nước
khác trong khu vực và thế giới. Chúng ta cần bắt buộc (với đội ngũ giáo sư) và
khuyến khích (với đội ngũ sinh viên) tham gia việc xuất bản các công trình khoa
học trên các tạp chí khoa học quốc tế và viết sách. Đó là một thách thức lớn,
nhưng cũng là sự vinh dự cho bất kỳ nhà khoa học nào. Sự thiếu tự tin vào bản
thân, cũng như thiếu tự tin ở kết quả nghiên cứu là một rào cản đáng kể cho việc
xuất bản.
Ngoại ngữ là một yêu cầu bắt buộc: Tiếng Việt không phải là một ngôn ngữ phổ
thông trên thế giới, vì thế biết ít nhất một ngoại ngữ phổ biến ở mức độ cao (đọc,
viết, giao tiếp thành thạo) là yêu cầu không thể thiếu với một giáo sư hay một
sinh viên có tham vọng trở thành nhà khoa học trong thời kỳ Việt Nam trao đổi,
hợp tác quốc tề về khoa học. Nếu không có chiếc chìa khoá này, mọi ngả đường
"Hãy đặt trọn niềm tin vào lớp
trẻ"

- Chỉ trong một thời gian rất ngắn đã có hàng loạt công ty chứng khoán
(CTCK) được thành lập, như một phong trào, tranh thủ thời gian trước khi
Luật Chứng khoán có hiệu lực 01/01/2007 với những quy định khắt khe hơn.
Việc thành lập hàng loạt như vậy có phải là theo phong trào?
- Chúng tôi luôn tin rằng TTCK Việt Nam sẽ phát triển. Và những diễn biến
sôi động chúng ta thấy ngày hôm nay chỉ là sự khởi đầu. Ngay từ khi TTCK
bắt đầu có sự phục hồi và phát triển, đồng thời với những tín hiệu lạc quan
từ nền kinh tế như việc gia nhập WTO, chúng tôi nhận định TTCK sẽ có
những bước đột phá. Đây chính là cơ hội có một không hai cho cho các nhà
đầu tư trong lĩnh vực tài chính chứng khoán.
Vì vậy, hàng loạt CTCK thành lập trong một thời điểm vẫn không phải là
phong trào, mà là sự nắm bắt cơ hội của các nhà đầu tư tài chính và chứng
khoán Việt Nam.
- Theo dự kiến, có thể sẽ có quy định CTCK thành lập mới sau này phải có