GIAO DỊCH HOÁN ĐỔI RỦI RO TÍN DỤNG ĐƯỢC THÍ ĐIỂM TẠI
VIỆT NAM
Ngày 27 tháng 4 năm 2006, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có Công văn số 3324/NHNN-
CSTT cho phép Ngân hàng HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh, trong vòng 1 năm kể từ ngày
Công văn này được ký, triển khai thực hiện thí điểm việc cung cấp sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro
tín dụng cho khách hàng. Như vậy, HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị đầu tiên
trong khu vực ngân hàng tài chính của Việt Nam được phép cung cấp sản phẩm này.
Sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng mà Ngân hàng HSBC Chi nhánh thành phố Hồ Chí
Minh được phép cung cấp có một số đặc điểm chủ yếu bao gồm:
- Khách hàng là ngân hàng hoặc các định chế tài chính đang hoạt động tại Việt Nam.
- Sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng của HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh chỉ gắn
với rủi ro tín dụng của Chính phủ Việt nam và/hoặc các doanh nghiệp Việt Nam đã phát hành trái
phiếu ra thị trường quốc tế.
- Thời hạn của giao dịch đầu tư gắn với rủi ro tín dụng không quá 5 năm.
- Sản phẩm này cho phép nhà đầu tư chấp nhận rủi ro tín dụng của một hoặc một vài tổ chức
và/hoặc Chính phủ Việt Nam, bù lại nhà đầu tư có cơ hội để được hưởng mức lãi suất cao hơn so
với việc gửi tiền thông thường vào hệ thống ngân hàng.
- Sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng không có tính năng bảo đảm vốn gốc, tức là số tiền
gốc được nhận lại tuỳ thuộc vào việc có xảy ra sự kiện tín dụng hay không.
- Sau khi bán các sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng cho khách hàng tại Việt Nam, HSBC
chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh sẽ thực hiện giao dịch đối ứng với chi nhánh HSBC Hồng Công.
Một giao dịch điển hình, bao gồm cả giao dịch đối ứng, có thể được hình dung gồm 6 bước
tuần tự như sau:
+ Khách hàng => (1) HSBC chi nhánh TP HCM => (2) HSBC chi nhánh Hồng Công =>
(3)HSBC chi nhánh TP HCM => (4)Khách hàng.
+ HSBC chi nhánh Hồng Công => (5)HSBC chi nhánh TP HCM =>(6)Khách hàng.
Trong đó:
(1) là giao dịch khách hàng mua khoản đầu tư do HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh phát
hành có gắn với sự kiện tín dụng của Chính phủ hoặc tổ chức Việt Nam,
(2) là giao dịch HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh mua khoản đầu tư do HSBC chi nhánh
Hồng Công phát hành có gắn với sự kiện tín dụng của Chính phủ hoặc tổ chức Việt Nam,

k định trước. Ngược lại, rủi ro mà nhà đầu tư phải chấp nhận cũng được nhân lên với hệ số k.
Nghĩa là, trong trường hợp xảy ra sự kiện tín dụng, số vốn đầu tư bị mất sẽ được tính bằng phần
được phân bổ của số lỗ phát sinh do giảm giá trái phiếu của tổ chức hay Chính phủ có sự kiện tín
dụng được gắn vào giao dịch nhân với hệ số k, nhưng không vượt quá tổng số vốn gốc đầu tư
ban đầu. Phần chênh lệch rủi ro vốn gốc giữa số vốn đầu tư của khách hàng và tổng vốn đầu tư bị
rủi ro sẽ do HSBC chịu trách nhiệm.
Có thể thấy rằng, sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng của Ngân hàng HSBC chi nhánh
thành phố Hồ Chí Minh gần giống như sản phẩm tiền gửi/giấy tờ có giá có lãi suất cơ cấu mà
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chấp thuận cho một số chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực
hiện. Hai điểm khác biệt cơ bản ở đây là yếu tố tham chiếu, tức là loại rủi ro có liên quan, và khả
năng bảo toàn vốn gốc.
Về yếu tố tham chiếu, trong sản phẩm tiền gửi/giấy tờ có giá có lãi suất cơ cấu, yếu tố tham
chiếu chỉ bao gồm các biến động về tỷ giá và lãi suất các loại tiền tệ trên thị trường, giá cả các loại
hàng hoá phi tài chính trên thị trường. Trong khi đó, yếu tố tham chiếu của sản phẩm đầu tư gắn
với rủi ro tín dụng là sự biến động về khả năng trả nợ của một đơn vị nào đó được thể hiện thông
qua việc có xảy ra hay không các sự kiện tín dụng.
Từ sự khác biệt về yếu tố tham chiếu nêu trên, mức độ rủi ro của hai loại giao dịch này cúng
khác nhau và theo thông lệ quốc tế, sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng sẽ không có tính năng
bảo toàn vốn gốc. Và vì vậy, theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng hiện hành, các tổ chức
tín dụng hoạt động ở Việt Nam không thể cung cấp sản phẩm tiền gửi hay giấy tờ có giá gắn với
rủi ro tín dụng.
Theo quy định tại Điều 3 Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005, việc các nhà đầu tư
mua sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng của HSBC về bản chất là một hình thức đầu tư gián
tiếp. Sản phẩm đầu tư gắn với rủi ro tín dụng của tổ chức nào thì cũng có thể xem như sản phẩm
thay thế cho việc đầu tư vào trái phiếu của tổ chức đó và hoạt động mua trái phiếu của tổ chức
khác là hoạt động các NHTM được phép thực hiện theo quy định của Luật Các TCTD. Vì là sản
phẩm thay thế cho việc đầu tư vào trái phiếu của một tổ chức nào đó, nên theo thông lệ quốc tế,
giao dịch này thường có thời hạn từ 1 đến 10 năm, phù hợp với thời hạn của các loại trái phiếu do
tổ chức đó phát hành.
Việc Ngân hàng HSBC chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh phòng ngừa rủi ro cho giao dịch này