Vài Điều Nên Biết Khi Đi Máy Bay
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức (Câu Chuyện Thầy Lang)
Mặc dù những bực mình vì thủ tục an ninh phi trường, chậm trễ giờ tới giờ đi, giá vé
ngày một cao, nhưng di chuyển bằng máy bay vẫn là phương tiện rất phổ thông vì an toàn
và tiện lợi, nhanh chóng.
Tuy nhiên, dù bay xa hoặc bay gần cũng có mấy điều liên quan tới sức khỏe, bệnh tật mà
mọi người cần lưu ý. Tại một vài quốc gia, như Hoa Kỳ, đã có những quy luật nhằm bảo
vệ hành khách và người có bệnh, khi họ sử dụng đường hàng không.
Trước hết là khi đang có bệnh kinh niên, nên hỏi ý kiến bác sĩ coi xem có an toàn hay
không khi di chuyển bằng phi cơ.
Sau đây là một số vấn đề cần biết.
A- Máu cục tĩnh mạch
Dư luận thường than phiền, để tăng thu lợi nhuận, các hãng máy bay đểu thu hẹp ghế và
khoảng trống nơi để chân để xếp được nhiều ghế hơn ở khoang hạng nhì. Ngồi bó gối
như cá mòi trong hộp, không có chỗ cọ quậy, có thể làm nNy sinh ra một rối loạn cho
hành khách, đó là sự “máu cục tĩnh mạch”, tiếng Anh gọi là Deep vein thrombosis- DVT.
Truyền thông báo chí còn gọi là “Hội chứng hạng vé tiết kiệm-Economy class
syndrome”.
Trên góc cạnh y khoa học, chưa có bằng chứng rõ rệt về ảnh hưởng của ngồi lâu trên máy
bay với máu cục tĩnh mạch. Tuy nhiên, một số người sau đây có thể có nhiều rủi bị khó
khăn này:
-Đã có tiền sử bị máu cục tĩnh mạch hoặc phổi
-Gia đình có vấn đề về sự đông máu.
-N gười hay bị chứng đông máu (thrombophilia).
-Bệnh nhân ung thư hoặc đã điều trị ung thư
-Ba tháng trước khi bay, có giải phẫu lớn hoặc thay khớp xương hông, xương đầu gối.
-Đã từng bị tai biến não
N goài ra, máu cục tĩnh mạch cũng thường thấy ở phụ nữ mới sanh, đang uống thuốc ngừa
thai; người hút thuốc lá; người tuổi cao, mập phì
Rối loạn này không chỉ có thể xNy ra cho hành khách máy bay, ở khoang hạng nhì, mà
chung cho mọi di chuyển đường trường như ngổi cả mấy giờ liền trên xe hơi, tầu hỏa chật

Rối loạn này thường xảy ra hơn nếu đang bị cảm lạnh, dị ứng hoặc viêm nhiễm xoang,
khi mà các ống thông tai với mũi miệng bị nghẹt, cản trở sự ra vào của không khí. Do đó,
khi bị dị ứng hoặc bệnh hô hấp trầm trọng, nên hoãn chuyến bay. Và nếu khó khăn
thường xuyên xNy ra mỗi lần đi máy bay, nên đi khám bác sĩ để chữa trị nguyên nhân.
Để tạm thời giảm thiểu khó khăn này, nên há miệng, cử động xương hàm qua lại hoặc
nuốt nước miếng. Làm như vậy để giải thoát nghẹt ở ống Eustache.
N ếu cách trên không công hiệu thì lấy hai ngón tay bịt lỗ mũi, khép miệng và thở ra rất
mạnh bằng hai lỗ mũi bịt kín mấy lần cho tới khi nghe thấy một tiếng nổ nhỏ, thì tai hết
lùng bùng.
C- Say sóng
Thường thường hành khách hay gặp say sóng ( motion sickness) khi ngồi trên máy bay
cánh quạt chứ ít khi với máy bay phản lực.
Để tránh khó chịu này, nên hỏi bác sĩ coi có nên uống thuốc ngừa hay không. Đồng thời
có thể áp dụng các biện pháp như sau:
-Lấy chỗ ngồi phía trên cánh máy bay, ít bị chao đảo.
-Lựa máy bay loại lớn
-Lựa chỗ ngồi cạnh cửa sổ có thể nhìn ra ngoài.
-Hướng gió mát máy lạnh về phía mặt.
-Giảm thiểu thức ăn nước uống có nhiều hơi.
-Tránh uống rượu 24 giờ trước khi bay.
D- Lây lan bệnh nhiễm
Trên máy bay, không khí đều được điều chỉnh, thanh lọc để giảm thiểu mùi hôi cũng như
loại trừ vi sinh vật gây bệnh.
Không khí trong khoang máy bay là một hỗn hợp 50% không khí từ bên ngoài và 50%
không khí trong máy bay đã được đưa vảo hệ thống lọc rất cao hiệu năng, tương tự như
hệ thống lọc không khí tại phòng giải phẫu ở bệnh viện.
Hỗn hợp không khí được thay đổi từ 20-30 lần trong một giờ, nhờ đó không khí nơi đây
cũng tốt không kém không khí trong văn phòng hoặc tại các trung tâm thương mại.
Theo giới chức y tế hữu trách, sự lây lan bệnh thường xNy ra khi ngồi kế sát người bệnh,
hít phải vi khuNn do người này nhả ra khi ho, nói hoặc hắt hơi sổ mũi. Ít khi có lây nhiễm

để thở.
6- Mới giải phẫu ghép nối động mạch tim mà không có biến chứng, cũng nên đợi hai tuần
lễ cho an toàn. Các giải phẫu khác ở bụng, ngực ... nên đợi lành hẳn vết mổ, không biến
chứng, đại tiểu tiện thông suốt, trước khi bay.
7- Lưu ý về mắt: Thay đổi áp suất trong máy bay và không khí khô có thể ảnh hưởng tới
mắt vừa mới được điều trị vì cườm mắt, thay ghép thủy tinh thể. Do đó, nên hỏi ý kiến
bác sĩ trước khi bay. Bệnh nhân mới mổ vì cao áp nhãn có thể bay nếu đang dùng thuốc
do bác sĩ chỉ định. N gười hay bị khô mắt nên mang theo nước mắt nhân tạo, đặc biệt là
những ai mang kính áp tròng hoặc bị viêm ngứa mắt.
8- Có thai: N ếu đang có thai thì nên cNn thận.
Một vài hãng máy bay yêu cầu có giấy chứng nhận của bác sĩ là ngày khai hoa nở nhụy
không xNy ra trong vòng 4 tuần, khi bay ngoại địa. Còn nội địa thì 7 ngày trước khi sanh
vẫn được bay. Lý do chính là họ ngại sanh đẻ trên máy bay, rắc rối, chứ việc bay không
có ảnh hưởng xấu gì cho thai mẫu, thai nhi.
Trên đây chỉ là những kiến thức căn bản để quý thân hữu coi cho biết. Đề nghị quý thân
hữu tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi du lịch, nếu có bất cứ bệnh tật nào.
N goài ra:
-Khi đặt mua vé, nên lựa hàng ghế bên ngoài để đứng lên ngồi xuống dễ dàng, có khoảng
trống ở một phía để ngả nghiêng thân mình.
-Uống nhiều nước 10 phút trước khi bay để tránh thiếu nước cơ thể, vì không khí trong
lòng máy bay rất khô.
-Mang ống nghe nhạc vì ống nghe của hãng không vừa với tai và cũng vì đã được dùng
rồi, nên có thể bị nhiễm trùng, dù đã được chùi lau
-Mang theo máy nghe nhạc, mấy tờ báo, vài cuốn sách dễ đọc để tiêu khiển qua thời gian.
-N ên mang tất cả thuốc men trong hành lý xách tay và trong chai lọ nguyên thủy với tên
thuốc, cách dùng và tên bác sĩ biên toa.
-Mua thêm bảo hiểm sức khỏe để phòng khi cấp cứu thì có sẵn.
Kính chúc “THƯỢN G LỘ BÌN H AN ”, đi tới nơi, về tới chốn.

Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức