Kính gửi: Tập san nghiên cứu khoa học của trường Đại học Thương mại
Đề nghị cho được in vào tập san của trường bài viết sau
Trao đổi: VỀ CÁCH LẬP BẢNG TÍNH VÀ PHÂN BỔ KHẤU HAO TÀI SẢN
CỐ ĐỊNH THEO PHƯƠNG PHÁP TUYẾN TÍNH
Khi đọc các giáo trình kế toán doanh nghiệp do một số trường đại học biên soạn (xin
không được nêu tên) … tôi rất băn khoăn về cách hướng dẫn việc tính khấu hao tài sản cố
định theo phương pháp tuyến tính mà các giáo trình này đưa ra. Theo các giáo trình này thì
cách tính khấu hao tài sản cố định hàng tháng để ghi vào chi phí sản xuất kinh doanh theo
phương pháp tuyến tính được áp dụng theo công thức (công thức 1):
Số khấu hao TSCĐ
phải trích tháng này
=
Số khấu hao đã
trích tháng trước
+
Số khấu hao tăng
tháng này
-
Số khấu hao
giảm tháng
này
Việc đưa ra công thức trên đều được các giáo trình giải thích là “để đơn giản cho
việc tính toán”. Là người làm công tác giảng dạy, tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm này
với điều kiện đơn giản nhưng phải chính xác. Song công thức này đưa ra có đảm bảo tính
chính xác khi khấu hao tài sản cố định theo phương pháp tuyến tính để ghi vào chi phí sản
xuất kinh doanh hàng tháng hay không chính là điều tôi cần trao đổi với tất cả những người
có quan tâm đến vấn đề này.
Trước hết ta xem xét từng chỉ tiêu của công thức 1:
Số khấu hao tăng tháng này theo các giáo trình đưa ra được tính toán như sau (công
thức 2)
Số khấu

ngày 12 tháng 12 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chế độ khấu hao tài sản cố định
theo phương pháp tuyến tính.
Điều không chính xác là chỉ tiêu: Số khấu hao đã trích tháng trước.
Số khấu hao đã trích tháng trước tính như thế nào? Có phải nó được tính theo công
thức:
Số khấu hao TSCĐ
phải trích tháng trước
=
Số khấu hao đã trích
tháng trước nữa
+
Số khấu hao
tăng tháng
trước
-
Số khấu hao
giảm tháng
trước
Số khấu hao tăng tháng trước được tính theo số ngày tăng của tháng trước còn số
khấu hao giảm tháng trước được tính theo số ngày giảm tháng trước, trong khi đó những
TSCĐ tăng tháng trước thì tháng này phải tính khấu hao cả tháng còn những TSCĐ giảm
tháng trước thì tháng này không phải tính khấu hao cả tháng, do đó lấy số khấu hao đã trích
tháng trước để làm căn cứ tính khấu hao tháng này là không đúng, không chính xác.
Mặt khác trong chế độ kế toán ban hành theo quyết định 15/2006/ QĐ- BTC ngày 20
tháng 4 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính có đưa ra mẫu bảng tính và phân bổ khấu hao
tài sản cố định như sau (mẫu 1)
BẢNG TÍNH VÀ PHÂN BỔ KHẤU HAO TSCĐ
Tháng … năm …
Chỉ tiêu Nguyên
giá

doanh nghiệp ghi chép vào thẻ TSCĐ được chính xác phù hợp với thời gian tăng (giảm) của
TSCĐ.
Từ sự xem xét trên mà bản thân tôi phải đưa ý kiến của mình ra để chúng ta cùng
xem lại cách tính khấu hao TSCĐ để lập bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ theo phương
pháp tuyến tính một cách đơn giản, chính xác, khoa học vừa phù hợp trong công tác giảng
dạy, nghiên cứu lại vừa phù hợp với thực tế.
Thứ nhất: Với các doanh nghiệp mới đi vào hoạt động hoặc lần đầu tiên áp dụng
quyết định 206/2003/QĐ- BTC ngày 12 tháng 12 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì
tháng đầu tiên tính số khấu hao phải trích trong tháng ghi vào chi phí sản xuất kinh doanh
được áp dụng theo công thức ( công thức 4)
Số khấu hao TSCĐ
phải trích tháng này
=
Số khấu hao của
TSCĐ có đầu tháng
này
+
Số khấu hao
tăng tháng này
tính theo số
ngày tăng
-
Số khấu hao giảm
tháng này tính
theo số ngày giảm
Trong đó: Số khấu hao củaTSCĐ có đầu tháng này được tính toán xác định cho
từng TSCĐ có đầu tháng. Số khấu hao của từng TSCĐ có đầu tháng được tính theo công
thức:
Số khấu hao của từngTSCĐ
có đầu tháng này

II. Số khấu hao của
TSCĐ tăng tháng
trước dùng cả tháng
này
III. Số khấu hao của
TSCĐ giảm tháng
trước không dùng
cả tháng này
IV. Số khấu hao của
TSCĐ có đầu tháng
này
-…
-…
V. Số khấu hao tăng
tháng này tính theo
số ngày tăng
- …
- …
VI. Số khấu hao
giảm tháng này tính
theo số ngày giảm
-…
-…
VII. Số khấu hao
phải trích tháng này
Trong mẫu trên thì lần đầu tiên khi lập bảng này thì chỉ tiêu I; II; III bỏ trống không
phải xác định vì đây là tháng đầu nên không có tháng trước, còn chỉ tiêu VI thì phải tính toán
khá chi tiết tỷ mỷ và khá tốn công sức nhưng cũng chỉ phải làm 1 lần mà không lặp lại vào
tháng sau.
Thứ 2: Với các doanh nghiệp đã đi vào hoạt động và ít nhất là tháng thứ 2 áp dụng

tháng trước
X Tỷ lệ khấu hao
12 tháng
- Chỉ tiêu IV: Số khấu hao của TSCĐ có đầu tháng này được tính theo công thức:
Số KH. TSCĐ có
đầu tháng này
=
Số KH của
TSCĐ có đầu
tháng trước
+
Số khấu hao
của TSCĐ tăng
tháng trước
dùng cả tháng
này
-
Số khấu hao
của TSCĐ
giảm tháng
trước không
dùng cả tháng
này
- Chỉ tiêu V “. Số khấu hao tăng tháng này tính theo số ngày tăng ": Mỗi TSCĐ tăng
được ghi một dòng đầy đủ tên, số ngày tăng, nguyên giá, tỷ lệ khấu hao để xác định số khấu
hao tăng tháng này tính theo số ngày tăng ở từng bộ phận và toàn doanh nghiệp theo công
thức:
Số khấu hao tăng
tháng này tính
theo số ngày tăng

này
12 tháng
4
Số ngày trong tháng
- Chỉ tiêu VI Số Khấu hao TSCĐ tính vào chi phí tháng này được tính như sau:
Số KH. TSCĐ
tính vào chi phí
tháng này
=
Số KH của
TSCĐ có đầu
tháng này
+
Số khấu hao
tăng tháng này
tính theo số
ngày tăng
-
Số khấu hao
giảm tháng
này tính theo
số ngày giảm
Từ ý kiến trao đổi trên, tôi có thể minh hoạ về cách lập bảng tính và phân bổ khấu
hao theo đề xuất để làm sáng tỏ hơn vấn đề trao đổi :
Giả sử tại công ty A tháng 3/2008 bắt đầu đi vào hoạt động có số liệu về tài sản cố
định dùng cho sản xuất kinh doanh đầu tháng và tăng giảm như sau (đơn vị tính 1000đ)
(1) TSCĐ có đầu tháng 3/2008
Bộ phận sử dụng Phân xưởng 1 Phân xưởng 2 Bộ phận BH Bộ phận QLDN
NG TLK
H

ngày
tăng
N
g
u
y
Tỷ lệ
khấu
hao
Mức
khấu
hao
Phân bổ số khấu hao vào các bộ
phận sử dụng TSCĐ
6274
PX1
6274
PX2
6414 6424
I. Số khấu hao của
TSCĐ có đầu tháng
trước
II. Số khấu hao của
TSCĐ tăng tháng trước
dùng cả tháng này
III. Số khấu hao của
TSCĐ giảm tháng trước
không dùng cả tháng
5