CHƯƠNG I : CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Câu 1: Làm rỏ quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trả lời:
1. Thời kì trước năm 1911: hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng
cứu nước
Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng sâu sắc bởi
nhiều yếu tố:
+ Trong gia đình: thân sinh của Người là một nhà nho cấp tiến có lòng
yêu nước, thương dân sâu sắc những đều học được từ cha Hồ Chí Minh nâng lên
thành tư tưởng cốt lỏi trong đường lối chính trị của mình. Ngoài ra tư tưởng của
Người cũng bị ảnh hưởng nhiều từ người mẹ nhân hậu, đảm đang chan hòa với mọi
người. Mối quan hệ anh chị em trong gia đình cũng ảnh hưởng không nhỏ đến lòng
yêu nước thương nòi của Hồ Chí Minh.
+ Quê hương: Nghệ Tĩnh là một vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lao
động, yêu nước, đấu tranh chống giặc ngoại xâm…nơi đây đã sản sinh ra biết bao
anh hùng danh tiếng như: Mai Thúc Loan, Đặng Dung…các vị yêu nước thời cận
đại như: Phan Bội Châu, Phan Đình Phùng…
+ Từ thưở bé Người đã tận mắt nhìn thấy cuộc sống khốn khổ, bị chèn ép
đến cùng cực của đồng bào. Người đã tận mắt nhìn thấy tội ác của thực dân Pháp và
sự ươn hèn của triều Nam cùng với sự thất bại của các vị tiền bối đương thời …
+ Phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc, quê hương với sự nhảy
cảm đặc biệt về chính trị của mình, Hồ Chí Minh sớm nhận ra được hạn chế của
những người đi trước. Người nhận thức được” nguồn gốc những đau khổ và áp bức
dân tộc là ở ngay tại chính quốc “ở nước đế quốc đang thống trị dân tộc ta cùng với
việc phê phán hành động cầu viện Nhật, Người đã định ra cho mình một hướng
mới.
2. Thời kì từ năm 1911-1920: Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng
dân tộc.
Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, trước tiên Người đến nước
Pháp, nơi đã sản sinh ra tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái; tiếp tục đến nhiều nước ở

đuổi bọn ngoại xâm, giành độc lập, tự do.
+ Ở một nước nông nghiệp lạc hậu, nông dân là lực lượng đông đảo nhất
trong xã hội, bị đế quốc, phong kiến bóc lột nặng nề. vì vậy cách mạng giải phóng
dân tộc muốn giành được thắng lơi cần phải thu phục, lôi cuốn được nông dân đi
theo, cần xây dựng khối liên minh công nông đi theo.
+ Cách mạng muốn thành công trước hết phải có Đảng lãnh đạo. Đảng
phải theo chủ nghĩa Mác-Lênin và phải có một đội ngủ cán bộ sẵn sàng chiến đấu vì
lý tưởng của Đảng, vì lợi ích và sự tồn vong của dân tộc, vì lý tưởng giải phóng giai
cấp công nhân và nhân loại
+Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân chứ không phải của
một vài người. Vì vậy, cần phải tập hợp giác ngộ và từng bước tồ chúc quần chúng
đấu tranh từ thấp lên cao.
4. Thời kì từ 1930-1945: Vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường
cách mạng
Vào cuối nhũng năm 20, đầu năm 30 của thế kỉ XX, Quốc tế cộng sản bị
chi phối nặng bởi khuynh hướng “tả”. Khuynh hướng này đã tác động trực tiếp vào
cách mạng Việt Nam.
Từ ngày 14 đến 31-10-1930 Hội nghị ban chấp hành trung ương Đảng
quyết định đổi tên Đảng thành Đảng Cộng Sản Đông Dương,chỉ trích và phê phán
đường lối của Nguyễn Ái Quốc đưa ra trong Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn
tắt đã phạm những sai lầm chính trị rất “nguy hiểm” vì “chỉ lo phản đế, mà quên
mất lợi ích giai cấp đấu tranh”.
Trên cơ sở xác định chính xác con đường cần phải đi của cách mạng
Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc đã kiên trì bảo vệ quan diểm của mình về vấn đề dân
tộc và vấn đề giai cấp, về cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa và cách mạng vô
sản, chống lại những biểu hiện “tả” khuynh và biệt phái trong Đảng.
Thực tiễn đã chứng minh quan điểm của Người là đúng.
Tháng 7-1935, Đại hội VII Quốc tế Cộng Sản đã phê phán khuynh
hướng “tả”trong phong trào cộng sản quốc tế, chủ trương mở rộng mặt trận dân tộc
thống nhất vì hòa bình, chống chủ nghĩa phátxit.

bóp chết nước Viêt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ. Người chủ trương củng cố
chính quyền non trẻ, đẩy lùi giặc dốt, khắc phục nạn tai chính thiếu hụt. Về đối
ngoại, Người vận dụng sách lược khôn khéo, mềm dẻo thêm bạn, bớt thù, “dĩ bất
biến ứng vạn biến”, tranh thủ thời gian để chuẩn bị thế và lực cho kháng chiến lâu
dài.
Ngày 19-12-1946, với tư thế sẵn sàng và lòng tin sắt đá vào cuộc kháng
chiến trường ky, gian khổ nhưng nhất định thắng lợi, Hồ Chí Minh đã phát động
cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp. Người đề ra đường lối vừa kháng
chiến vừa kiến quốc, thực hiện kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực
cánh sinh. Người chăm lo xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng cán bộ, đấu tranh
chống tệ quan liêu, mệnh lệnh, xây dựng đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm,
chính, chí công vô tư, phát động phong trào thi đua ái quốc.
Năm 1951, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã triệu tập Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đưa Đảng ra hoạt động công khai với
tên Đảng Lao động Việt Nam. Đại hội cũng thông qua Cương lĩnh và Điều lệ mới
của Đảng, đề ra chủ trương, đường lối đúng đắn, giải quyết tốt mối quan hệ giữa
dân tộc và giai cấp, nhằm động viên toàn Đảng, toàn quân toàn dân ta kháng chiến
chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ đến thắng lợi hoàn toàn.