Ý tưởng "virus"
(Phần 3) Bản dịch tiếng Việt “Ý tưởng virus” mà Business World Portal khởi đăng là
hình thức tóm tắt những ý chính trong cuốn sách nổi tiếng của Seth Godin
“Unleashing the Idevirus”. Theo bình luận của tờ USA Today, The New York Times,
The Industry Standard
và Wired Online thì cuốn sách này đã và đang “mở ra một
cuộc cách mạng về phương thức truyền bá ý tưởng” trên thế giới.
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Năm nguyên tắc hoàn toàn mới.
Hàng mấy chục năm nay, bảo bối của các chuyên gia marketing vẫn là trò nhồi
nhét thông tin vào tai, vào mắt người tiêu dùng một cách vô tội vạ. Dường như cái câu
“ không nói mãi rồi cũng thành có” là triết lý của các chuyên gia tiếp thị. Vậy nhưng,
có lẽ họ đã quên mất 5 nguyên tắc quan trọng mà đối với bất cứ một tác giả của ý
tưởng virus nào cũng phải tuân thủ:
1. Người kinh doanh ý tưởng virus hiểu việc tạo ra ý tưởng virus là một phần
rất quan trọng của công việc họ làm. Bởi vậy, họ dồn hết thời gian và công sức cho
việc tạo ra một sản phẩm mới cũng như môi trường để virus đó lây lan và phát triển.
2. Người kinh doanh ý tưởng biết rằng khi học cách nắm bắt các sự kiện chính
trong việc truyền bá ý tưởng virus – xác định các trung gian truyền virus chính, sự tập
trung cao độ, xác định mục tiêu truyền virus, tốc độ truyền virus cũng như sự giản tiện
trong việc truyền virus tới đối tượng…- người ta có thể tăng xác suất phát tán virus.
3. Người kinh doanh ý tưởng không được phép quên một điều rằng trong nền
công nghiệp kỹ thuật số hiện nay, không thể loại bỏ được kiểu truyền thông tin theo
kiểu cũ bởi những gì liên quan đến sản phẩm, tốt hay xấu cũng được lưu lại trên mạng
mãi mãi.
4. Người kinh doanh ý tưởng tạo ra các sản phẩm mới không phải vì mục đích
đáp ứng nhu cầu của một cá thể nào đó. Mục đích chính là nhằm biến chúng thành
những sản phẩm tốt với chất lượng cao, tiện ích để bất cứ một người tiêu dùng nào

Chăm sóc ý tưởng virus thế nào?
Ý tưởng virus cũng có một tuổi thọ nhất định. Nếu Bạn không để ý đến điều
này, rất có thể ý tưởng virus của Bạn sẽ bị triệt tiêu. Mặt khác, khi nắm rõ điều này,
Bạn vẫn có thể kéo dài tuổi thọ của ý tưởng virus đó.
Tom Piter đã trở nên nổi tiếng với tác phẩm của mình “ Đi tìm sự hoàn hảo”(
Internet Search For Excellence: Lessons from America’s Best Run Companies”,
Harper&Row, 1982). Với một loạt các chiến dịch marketing thành công, kể cả ý
tưởng virus xuất sắc, Tom Piter đã tạo nên một cuốn sách quản trị đắt khách nhất.
Con đường sự nghiệp của Tom Piter cũng na ná như của nhiều tác giả khác:
khát khao làm một cái gì đó mới mẻ đồng thời tạo ra sự phấn khích tò mò của công
chúng. Piter đã không bao giờ quên rằng, ý tưởng virus cũng có tuổi thọ nhất định. Vài
năm một lần, anh ta lại cho ra các ý tưởng virus mới khác. Các bài báo xuất sắc của
Tom Piter như
“Dự án Bay”, “ Nghệ thuật quản trị số 3, 2000” … và một số cuốn
sách mới đã thực sự trở nên những tác phẩm ăn khách. Bất cứ ở đâu, sự có mặt của
Piter cũng là niềm vinh hạnh đối với công chúng. Khắp nơi người ta đều hâm mộ
những bài diễn thuyết hùng hồn của Piter. Và chính họ là những người sẽ làm ý tưởng
virus của anh ta trở nên lây lan một cách hữu hiệu.
Tuy nhiên, cũng có rất nhiều ý tưởng, sau những bước thành công nhất định ban
đầu, bỗng nhiên trở nên tàn lụi.
Studio 54 đã đóng cửa vĩnh viễn sau một thời gian dài
ăn nên làm ra. Website
JennyCAM một thời nổi đình nổi đám cũng trở nên vắng bóng
người truy cập. Điều gì đã xảy ra vậy? Hình như các ông chủ kinh doanh đã quên mất
một điều rằng, thay vì bắt con gà đẻ trứng vàng của mình làm việc, họ lại không tiếc
thương mang thả nó vào nồi súp!
Chọn lựa của Bạn: bộ đồ thái rau OXO Good Grip Peeler hay là xe hơi
hiệu Toyota Prius?

Ý tưởng chẳng phải là cái gì cao siêu lắm đâu, nó cũng chỉ đơn giản là một bài

lại cho người khác về chính sản phẩm của mình. Trên website của Toyota không hề có
lấy một tấm hình minh hoạ cho chiếc xe Prius. Nhưng rồi cuối cùng, sau hàng giờ lang
thang trên mạng thì tôi cũng tìm được thông tin về chiếc xe đó. Vậy nhưng, tuyệt
nhiên không hề có lấy một dòng kiểu như
“ Hãy kể lại cho người khác về điều này”.
Cũng không có lấy một hướng dẫn cụ thể nào về địa điểm cũng như việc thử vận hành
xe. Dĩ nhiên, việc đăng ký thông tin trên site để nhà sản xuất thông báo tin tức cần
thiết cho Bạn cũng chẳng có nốt.