Ý tưởng "virus"
(Phần 1) Seth Godin là tác giả của hàng loạt cuốn sách best seller trên thế giới như
Permission Marketing - cuốn sách được bình chọn là một trong top 100 cuốn bán
chạy nhất thế giới năm 1999 trên mạng kinh doanh trực tuyến Amazon.com,
Unleashing the Ideavirus, Purple Cow… Ông
cũng đồng thời là tác giả của hàng loạt bài báo gây nhiều tiếng vang của tạp chí
Fast Company.
Có một thời, Seth Godin giữ chức vụ Phó Giám đốc của Yahoo!. Và kể từ năm
2000, ông trở thành chuyên gia tư vấn hàng đầu cho hãng tìm kiếm trực tuyến nổi
tiếng thế giới này.
Bản dịch tiếng Việt
“Ý tưởng virus” mà Business World Portal khởi đăng kể
từ ngày 26/8/2005, là hình thức tóm tắt những ý chính trong cuốn sách nổi tiếng của
Seth Godin “Unleashing the Idevirus”. Theo bình luận của tờ
USA Today, The New
York Times, The Industry Standard
và Wired Online thì cuốn sách này đã và đang
“mở ra một cuộc cách mạng về phương thức truyền bá ý tưởng” trên thế giới. Xin trân
trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Bạn thử hình dung về sự có mặt của mình tại lễ bế giảng. Tất cả hầu như ai
cũng đều huyênh hoang về những thành tích học tập của bản thân hoặc phét lác về
những dự định trong tương lai. Frank say sưa kể cho bạn bè nghe về một hướng kinh
doanh mới trên mạng Internet trong khi Siuzi thì lại hùng hồn tuyên bố rằng cô đã
trưởng thành và có thể kiếm tiền dễ như bỡn. Cô đang dồn hết sức cho việc tái thiết lại
một Đông Âu mới. Và tới lượt Bạn, tất cả mọi ánh mắt đổ dồn về phía Bạn để chăm
chú lắng nghe Bạn sẽ nói với họ những gì.
“ Tớ thì cho rằng- Bạn bắt đầu hắng giọng - chẳng có gì khó khăn, chúng ta rất
có thể thành công và có thể kiếm được bộn tiền khi chúng ta là những ông chủ trang

được cả thế giới này. Bởi vậy chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi kẻ thắng cuộc một
trong cuộc chơi này chính là những người biết làm cho những người khác xung quanh
mình hiểu, tiếp nhận và nâng niu quý trọng những ý tưởng của họ. Những người như
vậy kiếm tiền một cách dễ dàng, nhẹ nhàng, có uy quyền và có thể thay đổi được cả
thế giới.
Vậy điều gì là cần thiết để đưa ta đến với thành công? Làm cách nào để có thể
thay đổi được chiều hướng trong kinh doanh, và hơn nữa, trong cả thế giới nói chung
này? Đối với các điền trại chẳng có gì mới hơn là việc bán đậu tương với giá đắt hơn.
Còn các nhà sản xuất công nghiệp thì lại ước ao hàng hoá của mình được bày biện
ngay ngắn trên các kệ hàng trong siêu thị Wal- Mart. Vậy những người kinh doanh ý
tưởng thì muốn điều gì? Đơn giản, anh ta chỉ muốn các ý tưởng của mình lây lan một
cách nhanh chóng sang những người xung quanh.
Nếu ý tưởng mà chẳng có ma nào để ý nhòm ngó đến, chắc chắn đó là những ý
tưởng dở hơi, tầm phào. Nhưng nếu như ý tưởng được luân chuyển đến tất cả mọi đối
tượng và lây lan nhanh như một dịch bệnh, đó chính là ý tưởng virus.
Vậy thế nào là ý tưởng virus? Chúng tồn tại ở đâu? Hình thù chúng thế nào,
giống cái gì? Ý tưởng virus bắt đầu từ chính
“ bản tuyên ngôn” dưới dạng văn bản
đầy tính thuyết phục và logic, trong đó tất cả các ý tưởng có sẵn khác được kết nối
thống nhất với nhau để tạo thành một ý tưởng mới bao quát hơn, tổng thể hơn. Bản
tuyên ngôn cũng có thể tồn tại dưới dạng các bài hát, hình ảnh hay sản phẩm có sức lôi
cuốn công chúng… Vấn đề cốt lõi nằm ở chính bản thông báo, điều ta thông báo tới
công chúng chứ không phải phương thức thông báo. Dưới ảnh hưởng của bản thông
báo (tuyên ngôn) người ta bắt đầu suy nghĩ theo cách khác và cũng từ đó họ sẽ có
những hành động tương ứng.
Chú ý: Bài báo này không chỉ đơn thuần là một câu chuyện về các ý tưởng
virus. Hơn thế nữa, nó còn là một Bản tuyên ngôn mà chính nó cũng đang khát khao
để trở thành ý tưởng virus. Và nếu như nó thay đổi được hình dung của Bạn về các ý
tưởng trong Marketing, Bạn hãy truyền đạt lại cho người bạn thân của Bạn về điều
này. Cũng có thể truyền đạt lại cho vài ba người bạn khác hay cho tất cả mọi người

chính họ. Và đây chính là điều ta cần hiểu rõ- làm thế nào để các ý tưởng của chúng ta
được truyền đạt tới đối tượng của mình và làm thế nào để chúng được chuyển tải lan
truyền với tốc độ nhanh hơn?
Ý tưởng virus không còn là một cái gì đó mới lạ nữa. Phương thức chuyển tải
thông tin theo kiểu truyền khẩu cũng chẳng có gì mới hơn. Nhưng ngày hôm nay mọi
thứ đã trở nên khác hẳn. Ý tưởng virus đã trở nên có ý nghĩa hơn. Và người ta đã có
thể tạo dựng các ý tưởng virus này dễ dàng hơn cũng như truyền tải chúng một cách
nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn. Thời đại của chúng ta là thời đại của tốc độ: thời gian
để chúng ta tạo dựng thương hiệu và hàng hoá bằng các phương pháp cổ điển truyền
thống đã không còn hiệu quả như trước nữa. Ngôn từ truyền khẩu rồi cũng dần dần