Viêm gan siêu vi A
Viêm gan là gì ?
Viêm gan là tình trạng viêm tại gan. Nhiều bệnh lý có thể gây viêm gan, như
nhiễm siêu vi, vi trùng, thuốc, rượu, hóa chất và bệnh tự miễn. Khi các chuyên gia nói
về viêm gan, họ thiên về viêm gan siêu vi. Những bệnh viêm gan siêu vi đặc biệt này
được gọi là A,B,C,D,E,F (chưa xác nhận) và G. Khi kiến thức về virus mới ngày càng
mở rộng thì bảng alphabet sẽ trở nên dài hơn.Trong khi một vài virus như
mononucleosis và cytomegalovirus, cũng có thể gây viêm gan nhưng chúng không tấn
công gan ngay từ đầu. Bài viết này tập trung về virus tác động đến gan ngay từ đầu,
đặc biệt là viêm gan siêu vi A, B và C.
Gan nằm ở vùng trên bên phải của bụng, gần như vùng sau dưới khung sườn.
Gan người lớn bình thường nặng khoảng 1,5 Kg. Gan thực hiện những chức năng sinh
tồn của cơ thể :
Gan giúp làm sạch máu bằng cách biến đổi chất hoá học độc hại thành chất
không độc. Nguồn gốc các chất hoá học này có thể từ bên ngoài như thuốc và rượu,
hoặc từ bên trong như amoniac hay bilirubin. Ðiển hình là các chất này sẽ được chyển
hoá và được đào thải ra khỏi cơ thể qua nước tiểu hay phân.
Gan sản xuất ra những thành phần quan trọng, đặc biệt là protein cần thiết cho
cơ thể. Gan sản xuất albumin, protein xây dựng cơ thể hay những protein giúp đông
máu.
Gan dự trữ đường, chất béo, vitamin và cung cấp cho cơ thể khi cần.
Gan chuyển những khối nhỏ thành khối lớn hơn, chứa nhiều thành phần phức
tạp hơn cần thiết cho cơ thể.
Một trong những loại chức năng này là tổng hợp và chuyển hoá Cholesterol.
Khi gan bị viêm, gan không còn thực hiện các chức năng này hiệu quả, và gây ra nhiều
triệu chứng viêm gan.
Các loại viêm gan siêu vi là gì ?
Viêm gan A
Ngày xưa, viêm gan A được quy cho là viêm gan vi trùng. Nhiễm virus viêm
gan A có thể lây qua thức ăn, nước uống và phân, đặc biệt những nơi kém vệ sinh làm
bệnh nhân bị hemophilie (vì những người này cần phải truyền máu thường xuyên).
Viêm gan phổ biến gấp 10 lần ở những người kinh tế thấp và ít học. Khoảng 1/3
trường hợp viêm gan là vô danh và không rõ nguồn gốc. Ðiều này có nghĩa là bạn
không thuộc nhóm nguy cơ cao bị nhiễm viêm gan siêu vi.
Triệu chứng của viêm gan là gì ?
Thời gian mà mà một người nào đó bị lây từ người viêm gan siêu vi cho đến khi
biểu hiện bệnh lý được gọi là thời kỳ ủ bệnh. Thời kỳ ủ bệnh khác nhau tùy thuộc vào
loại virus. Viêm gan A có thời kỳ ủ bệnh khoảng 15-45 ngày, trong khi viêm gan B là
45-160 ngày và viêm gan C là 2 tuần đến 6 tháng. Nhiều bệnh nhân nhiễm 3 virus
viêm gan này có ít hoặc không có triệu chứng.
Thật vậy, hầu hết những người bị viêm gan B và C đều không có triêu chứng.
Ðối với những người có triệu chứng, thường điển hình giống cảm cúm như chán ăn,
nôn, buồn nôn, mệt mỏi, sốt, đau bụng. Những triệu chứng hiếm gặp hơn như tiểu sậm
màu, phân nhạt màu, sốt, vàng da (màu vàng xuất hiện trên da và phần trắng của mắt).
Triệu chứng chán ăn, mệt mỏi, ói mửa có thể kéo dài vài tuần cho đến vài tháng. Trong
khi ở một số bệnh nhân viêm gan siêu vi tự hồi phục mà không cần điều trị gì đặc biệt,
còn ở một số bệnh nhân viêm gan siêu vi B, C khác lại phát triển thành viêm gan mãn
tính (viêm gan kéo dài trên 6 tháng). Bệnh nhân viêm gan A không tiến triển thành
mạn tính.
Những người viêm gan B và C mãn tính có thể bị nhiễm nhiều năm và tăng
nguy cơ tiến triển thành xơ gan và ung thư gan. Khoảng 50% bệnh nhân viêm gan B
mãn chết vì xơ gan hay ung thư gan. Suy gan do viêm gan mãn C thường là lý do để
chỉ định ghép gan ở một số nước phát triển trên thế giới.
Làm thế nào để chẩn đoán viêm gan siêu vi?
Viêm gan thường được chẩn đoán đầu tiên trong giai đoạn hoạt động của bệnh,
dựa trên triệu chứng và thăm khám bệnh nhân. Nó được khẳng định bằng xét nghiệm
máu, chức năng gan, bao gồm bilirubin (sắc tố gây vàng da) và men gan (phóng thích
vào máu từ những tế bào gan bị tổn thương ). Khi xét nghiệm chức năng gan bất
thường gợi ý chẩn đoán viêm gan thì những xét nghiệm máu đặc biệt sẽ được dùng để
khẳng định viêm gan siêu vi loại nào. Hãy đọc kỹ bài viết các men gan trong máu.
tự như ISG tiêm cho người tiếp xúc với viêm gan A, tuy nhiên HBIG lại đặc hiệu cho
virus viêm gan B. Cũng được khuyến cáo mạnh mẽ rằng, trẻ lớn và người lớn trong
nhóm nguy cơ cao nên tiêm ngừa chủ động ngừa viêm gan B. Nếu một cá thể tình cờ
bị nhiễm viêm gan B ở bất kỳ lứa tuổi nào, HBIG có thể được tiêm cùng lúc khi viêm
gan B bắt đầu.