MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
MƠN ÂM NHẠC LỚP 4
PHẦN I. MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục thẩm mỹ cho con người không thể thiếu được trong mục đích
giáo dục hiện nay của chúng ta. Việc giáo dục một con người toàn diện khơng
chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức
khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải
giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm
đẹp cho cuộc sống. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và
hiệu quả nhất là giáo dục thơng qua các mơn học nghệ thuật. Trong đó có mơn
Âm nhạc.
Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là
ở bậc tiểu học, thơng qua mơn học này đã hình thành cho các em những kiến
thức ban đầu về ca hát, về kiến thức Âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có
một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển tồn diện hơn, từ đó
giúp các em học tốt các môn học khác.
Học Âm nhạc các em u thích bộ mơn nghệ thuật này cảm thụ và cảm
nhận được cái hay cái đẹp của âm thanh qua các bài hát các bài tập đọc nhạc mà
các em được học trực tiếp làm cho các em thêm yêu quý và trân trọng các sản
phẩm văn hóa tinh thần của cha ông để lại như các bài dân ca, bài đồng dao….
Ở lớp 1, 2, phương pháp dạy học Âm nhạc tương đối giống nhau và chỉ 2
phân môn là học hát và phát triển khả năng nghe nhạc. Sang đến lớp 4 các em
bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới, ngoài học hát các em cịn có thêm phân
mơn là tập đọc nhạc, học hát và học những ký hiệu ghi chép nhạc và đọc được
bài tập đọc nhạc.
Âm nhạc cho học sinh tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng mặc dù
khơng nhằm đào tạo các em thành những con người hoạt động nghệ thuật
chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hóa Âm nhạc, làm cho các em u
thích nghệ thuật Âm nhạc, bước đầu giúp các em làm quen một số kỹ năng đơn
giản về ca hát và thói quen tập hát đúng nhằm phát triển trí tuệ, bồi dưỡng tình
Kết quả nghiên cứu đạt được đúng với mọi điều kiện, mọi trường hợp.
Đây là kết quả phù hợp với quy luật với xu thế chung, không phải là ngẫu nhiên.
Và nó có khả năng ứng dụng được, các nhà giáo cũng như học sinh khác dễ hiểu
và có thể sử dụng được vào cơng việc của mình có kết quả, nếu áp dụng thì hiệu
quả cơng việc sẽ cao nhất, trong khi sử dụng thời gian và sức lực ít nhất, tiết
kiệm nhất.
2
PHẦN II. NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC LỚP 4 Ở CÁC
TRƯỜNG TIỂU HỌC HIỆN NAY
1.Thuận lợi:
a) Về phía giáo viên:
- Đa số giáo viên được đào tạo cơ bản về chuyên môn, thường xuyên bồi
dưỡng về chuyên nghành âm nhạc và có kinh ngh iệm giảng dạy.
- Thường xuyên tham gia các lớp tập huấn thực hiện đổi mới phương pháp
dạy học do nhà trường và Phịng giáo dục đào tạo tổ chức.
- Giáo viên ln tham khảo chương trình Âm nhạc trước khi lên lớp, điều
chỉnh chương trình cho phù hợp từng đối tượng học sinh các lớp áp dụng
phương pháp dạy học tích cực gây được hứng thú cho học sinh.
b) Về phía học sinh
- Học sinh có kiến thức cơ bản tốt, nhiều em có năng khiếu âm nhạc nổi
trội.
- Kĩ năng giao tiếp và hợp tác trong học tập thành thạo.
- Các em có mặt bằng chung về trình độ rất tốt, tiếp thu bài nhanh, sáng
tạo trong thể hiện các ca khúc dành cho thiếu nhi và đặc biệt là các em rất thích
được biểu diễn.
c) Về chương trình, nội dung dạy học mơn Âm nhạc lớp 4
- Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các
kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là
có năng khiếu. Cịn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có sự
sáng tạo trong vận dụng kiến thức. Bên cạnh đó các em còn lúng túng trong việc
hát kết hợp gõ đệm, chưa phân biệt được từng cách gõ đệm theo tiết tấu, theo
nhịp, theo phách khác nhau như thế nào trong một bài hát. Vì thế, các em hát
cịn tuỳ tiện lúc nhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát sai giai điệu của bài hát.
Sau đây là số liệu thống kê đầu năm của học sinh khối 4 năm học 20192020.
BẢNG KHÁO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC ĐẦU HỌC KÌ 1
NĂM HỌC 2019-2020
Lớp/khối
Số HS
Hát đúng giai Hát kết hợp Kĩ năng
điệu, lời ca
gõ đệm
đọc nhạc
SL
%
SL
%
SL
%
4A
29
18
62.1
17
58.6
15
51.2
riêng biệt. Vậy, để đáp ứng được với yêu cầu chung của bộ môn thì học sinh
phải nắm bắt chắc về các kĩ thuật thanh nhạc. Đồng thời, giáo viên phải nắm
vững phương pháp và các bước trong giảng dạy để truyền thụ lại cho các em
kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng sẵn có của các em học
sinh một cách tốt nhất.
*.Xác định và xây dựng phương pháp dạy hát theo chuẩn KT-KN:
Trong q trình dạy học có thể áp dụng tiến trình và phương pháp dạy hát
sau:
- Giới thiệu bài hát.
4
- Nghe hát mẫu.
- Đọc lời ca, chia đoạn, chia câu.
- Khởi động giọng.
- Tập hát từng câu.
- Hát cả bài.
- Kết hợp gõ đệm, vận động, phụ họa.
- Củng cố, kiểm tra.
Tuy nhiên, trong quá trình lên lớp các bước trong trình tự dạy một bài hát
nên vận dụng linh hoạt, không nên áp dụng cứng nhắc theo một khn mẫu cố
định và phân chia thời gian hợp lí. Giáo viên cần chuẩn bị các bước cho từng bài
hát cụ thể theo nội dung như sau:
a) Giới thiệu bài hát: Ngoài giới thiệu tên bài, tên tác giả, xuất xứ, nội dung,
chủ đề…Nếu là dân ca, nên có giới thiệu về vùng, miền.
b) Nghe hát mẫu: Giáo viên (GV) có thể tự trình bày bài hát với sự chuẩn bị
chu đáo hoặc cho Học sinh (HS) nghe qua băng đĩa. Khi trình bày bài hát, Giáo
viên cần trình bày chuẩn xác, có thể kết hợp động tác minh họa kèm theo sẽ làm
cho HS thấy thích thú hơn. Nếu cho HS nghe qua băng, đĩa phải chuẩn bị cẩn
thận đĩa nhạc, máy nghe tránh để HS chờ đợi gây ức chế tâm lí.
đã thuộc lời ca các em kết hợp thực hiện vận động và phụ họa dễ dàng hơn.
k) Củng cố, kiểm tra: Cho các em trình bày theo cá nhân, nhóm hoặc theo tổ,
GV có thể tranh thủ kiểm tra mức độ tiếp thu của các em. Tùy vào từng bài hát
mà GV có thể áp kết hợp trị chơi để giờ học thêm phong phú sinh động hơn.
*.Xác định mục tiêu dạy hát:
Học hát chiếm thời lượng nhiều nhất. Mỗi bài hát được dạy trong một tiết,
sau đó được ơn tập trong tiết tiếp theo. Cho nên, GV phải xác định rõ mục tiêu
của việc học hát trong kế hoạch bài học vừa đảm bảo theo chuẩn KT-KN vừa
đảm bảo phát huy theo năng lực HS. Cần xác định các mục tiêu cần đạt trong
dạy hát như sau:
a) Mục tiêu về kiến thức: Dạy hát nhằm phát triển năng lực nhận thức của HS,
học mỗi bài hát giúp các em biết thêm về một vấn đề, về tác giả hoặc đặc điểm
riêng của bài hát. Sự phong phú về mặt nội dung trong các bài hát giúp các em
có thêm hiểu biết về cuộc sống. Các hình tượng âm nhạc cũng giúp nâng cao
khả năng nhận thức và hiểu biết của HS. Bên cạnh đó, dạy hát cịn phát triển
năng lực ngôn ngữ, lời ca của bài hát làm vốn từ của HS trở nên phong phú và
sinh động hơn. Tùy vào từng bài hát cụ thể, dựa vào yêu cầu của chuẩn KTKN,
GV chọn lọc và truyền đạt theo từng điều kiện và đối tượng cụ thể.
b) Mục tiêu về kĩ năng: Đây là mục tiêu trọng tâm của việc học hát. Dạy hát
nhằm phát triển năng lực âm nhạc của HS, giúp các em hát đúng giai điệu và lới
ca, biết cách hát tự nhiên, biết lấy hơi, hát rõ lời và thể hiện được sắc thái, tình
cảm của bài hát. Dạy hát cịn giúp HS trình bày bài hát theo hình thức đơn ca,
song ca, tốp ca, đồng ca, biết hát kết hợp các hoạt động như: gõ đệm, vận động
theo nhạc, nhảy múa, biểu diễn hoặc trò chơi… Khơng nên địi hỏi q cao đối
với HS, cần bám sát chuẩn KT-KN và chú ý phát triển các HS có năng khiếu, tạo
điều kiện cho các em được bộc lộ năng khiếu của mình.
c) Mục tiêu về tình cảm và thái độ: Dạy hát nhằm giáo dục HS những tình cảm
tốt đẹp, giúp các em thêm yêu âm nhạc (yêu quê hương đất nước, con người…),
có khả năng tham gia ca hát trong và ngoài nhà trường.
Những mục tiêu trên chỉ đạt được khi HS trải qua quá trình học tập lâu dài
bàn, ngồi thẳng thoải mái, hai tay để ở đùi hoặc trên bàn một cách tự nhiên để
dùng tay vỗ tay hoặc gõ đệm các loại nhạc cụ cho tiếng hát.
Trong hai tư thế đứng hát và ngồi hát nên cho các em tư thế đứng hát là tốt
nhất. Nhưng lưu ý một điều là không nên cho các em đứng lâu quá nếu không sẽ
làm cho các em mệt mỏi gây ảnh hưởng đến chất lượng của tiết học, nên linh
động luân phiên giữa tư thế đứng hát và ngồi và phân bố thời gian cho hợp lý.
Giới thiệu bài hát một cách sinh động, gây sự chú ý, tò mò cho học sinh.
Các em nghe hát mẫu và đọc lời ca, giải nghĩa những từ khó để giúp các em hiểu
được ý nghĩa của lời ca.
Ví dụ: . Bài Cò lả,
Từ “Phủ” là chỉ đơn vị hành chính ngày xưa, tương đương như quận
huyện ngày nay. Việc hiểu ý nghĩa những từ đó giúp học sinh thấy gần gũi với
bài hát hơn.
Để các em đọc đúng tiết tấu, giáo viên chỉ bảng phụ và hướng dẫn các em
đọc câu theo mẫu. Sau khi giúp học sinh đọc đúng lời ca giáo viên phải hướng
dẫn các em khởi động giọng.
Khi tập hát cần sự đồng đều hoà giọng chính xác và diễn cảm với những
trạng thái khác nhau. Để các em cảm nhận giai điệu của từng câu hát, giáo viên
đàn, hát mẫu. Việc tập hát từng câu và kết nối theo lối móc xích sẽ giúp các em
mau nhớ lời ca và hát chuẩn xác giai điệu hơn. Việc củng cố luyện tập từng đoạn
của bài hát giúp các em cảm nhận giai điệu và lời ca, tự tin. Đặc biệt là giúp các
em loại bỏ sự chán nản khi chưa thực hiện được bài tập.
*Có nhiều lỗi mà giáo viên cần tránh khi dạy hát, tiêu biểu là những lỗi
như:
- Dạy sai kiến thức, giáo viên dạy học sinh không đúng nhạc và lời của bài hát.
7
- Giáo viên không thuộc bài hát.
x
x
x
*Gõ đệm theo phách:
8
x
* Gõ đệm theo tiết tấu lời ca:
x
x
x
x
x
x
x
x
4/ Giải pháp 4: Giúp các em học tốt phân môn Tập đọc nhạc
Ở lớp 3 các em đã được học cơ bản về nhạc lý như khng nhạc, khóa son,
dịng kẻ, khe nhạc, các hình nốt nhạc….Để có thể học tập đọc nhạc tốt phải nắm
rõ các kiến thức cơ bản về nhạc lý khi nhìn vào bài tập đọc nhạc các em mới đọc
nhạc tốt được.
a/ Giáo viên hướng dẫn lý thuyết cho học sinh.
Giáo viên cần ôn tập lại kiến thức cũ cho học sinh.Cho học sinh nhận biết
lại các hình nốt nhạc như nốt đen, nốt trắng, nốt móc đơn..dấu lặng đen, lặng
đơn. Có thể ơn tập với nhiều hình thức thơng qua trò chơi nhận biết các nốt nhạc
và tên nốt nhạc như (Đô, rê, mi, pha, son, la, si) hoặc cho học sinh đọc tên nốt
nhạc bằng trị chơi khng nhạc bàn tay đã học ở lớp 3.
Cho học sinh lên bảng đính tên nốt nhạc theo yêu cầu của giáo viên ví dụ:
giáo viên nói son đen, la trắng, mi móc đơn …học sinh đính nốt nhạc bằng bảng
nam châm đính nốt nhạc vào khng nhạc đúng vị trí từ đó sẽ khắc sâu kiến
thức trí nhớ về vị trí nốt nhạc cho các em. Hoặc cho các em nhớ lại vị trí các nốt
nhạc bằng khng nhạc bàn tay đã học ở lớp 3.
9
Giáo viên giới thiệu về cách đánh nhịp, vạch nhịp, vạch kết thúc bài về dấu
luyến, dấu quay lại…
b/ Thực hiện đúng cao độ và trường độ .
Học sinh tiểu học chưa có kiến thức về nhạc lý nhiều nên việc dạy bài tập
đọc nhạc tránh nhồi nhét cho học sinh những kiến thức trừu tượng mà phải chú ý
đến thực hành.
Thông thường người ta tách ra 2 yếu tố độ cao, độ dài âm thanh để luyện
riêng khi thuần thục mới ghép lại độ cao và độ dài cho học sinh.
*Luyện tập về cao độ
Học sinh tiểu học chưa quen với độ cao các nốt nhạc nên luyện tập về cao độ
là rất khó đối với các em. Giáo viên dùng đàn organ đánh giai điệu một lần cho
Luyện tập đọc tiết tấu bằng âm tượng thanh kết hợp vỗ tay hoặc gõ đệm
bằng nhạc cụ làm cho lớp học sinh động học sinh khắc sâu kiến thức .
10
Khi học sinh luyện tập tiết tấu tốt thì học sinh sẽ áp dụng vào bài tập đọc
nhạc tốt hơn.
Trong quá trình giảng dạy thực hành luyện tập tiết tấu giáo viên phải vận
dụng các phương pháp linh hoạt hoặc dưới dạng trị chơi tổ chức nhóm, tổ, bàn
…học sinh luyện tập phù hợp với từng bài.
Ví dụ:
Đơn đơn đen
đơn đơn đen
đơn đơn đơn đơn trắng
R
n
i
h
rinh tùng rinh rinh tùng rinh rinh rinhrinh tùng
Phải nói là có rất nhiều cách cho học sinh tiếp cận với các hình nốt và tập thể
hiện đúng mối quan hệ trường độ của các âm thanh trong một tiết tấu cụ thể.
Điều đó người giáo viên có sự suy nghĩ và sáng tạo thêm các biện pháp mới
nhằm giúp học sinh tiếp thu nhanh luyện tập tiết tấu tốt nhất.
Muốn thực hiện tốt bài tập đọc nhạc ta cần phải thực hiện đúng quy trình bài
tập đọc nhạc.
c/ Thực hiện đúng quy trình khi dạy bài tập đọc nhạc
Bài TĐN số 7 “Đồng lúa bên sơng” hình tiết tấu là :
Đen
đơn
đơn
trắng
đen
đơn
đơn
trắng
Giáo viên gõ tiết tấu trong bài tập đọc nhạc học sinh nghe và thực hiện lại,
miệng đọc tay gõ theo tiết tấu…
Nói tên nốt theo tiết tấu học sinh nói tên các nốt nhạc có trong bài tập đọc
nhạc theo tiết tấu kết hợp gõ đệm theo tiết tấu.
- Đọc cao độ
Giáo viên đàn cao độ các nốt có trong bài tập đọc nhạc, hoc sinh nghe và
đọc theo( đọc từ thấp lên cao, từ cao xuống thấp hoặc đọc theo cặp 2 nốt, hoạt
động này có thể thay thế cho luyện thanh.
Giáo viên đàn giai điệu từng chuỗi âm thanh ngắn khoảng 2 đến 3 lần học
sinh lắng nghe và đọc nhẩm. Học sinh đọc cao độ theo thang âm lên và thang âm
xuống.
nhạc theo tổ để tạo khơng khí sơi nổi trong lớp học.
Củng cố kiểm tra giáo viên chỉ định tổ nhóm cá nhân tập đọc nhạc giáo viên
hướng dẫn học sinh đọc đúng và sửa sai học sinh đọc chưa đạt.
Cần lưu ý khi dạy bài tập đọc nhạc học sinh tự lắng nghe tiếng đàn mẫu của
giáo viên để cảm âm từ đó vận dụng để tập đọc nhạc ,giáo viên đừng bao giờ
dạy một cách truyền khẩu hát nốt nhạc ngoại trừ những học sinh chậm và khơng
có năng khiếu và tuyệt đối khơng được để học sinh đó đứng ngoài tiết học.
d /Hướng dẫn học sinh đọc nhạc và ghép lời ca đều giọng, diễn cảm rõ lời.
Các em đọc nhạc và ghép lời ca không đều do các em không tập trung lắng
nghe khi giáo viên bắt giọng và các em bị cuốn nhịp không đọc đúng nhịp
không giữ được nhịp độ ban đầu và có xu hướng nhanh dần lên.
Muốn học sinh đọc đúng nhạc hát lời ca đều giọng diễn cảm giáo viên phải
chú ý bắt giọng tạo được sự chú ý của học sinh.
Dạy học sinh chính xác về cao độ và trường độ ,cho học sinh đọc nhạc và hát
lời ca kết hợp gõ đệm theo phách ,tiết tấu lời ca đều chính xác sẽ giúp học sinh
hát lời chính xác và đúng nhịp.Kết hợp với âm thanh trên đàn để kiểm tra chính
xác cao độ của học sinh khi đọc bài.
Học sinh nghe và nhận xét bạn giáo viên nhận xét chung sửa sai uốn nắn kịp
thời động viên học sinh hát sai để giúp các em hát đúng.
Ở một số câu đọc nhạc ở cuối câu có chỗ ngân dài 2 hoặc 3 phách thì giáo
viên nên đếm phách để học sinh ngân cho đủ và kết hợp vỗ tay theo phách học
sinh sẽ hát và ngân cho đủ, kết hợp vỗ tay theo phách học sinh sẽ hát đúng
trường độ .
Sau khi tập đọc nhạc xong muốn ghép lời ca diễn cảm và đúng trước hết các
em phải thực hiện đúng cao độ, trường độ như đã nêu trên.
Giáo viên nên giới thiệu nội dung bài tập đọc nhạc nói về gì sắc thái thể hiện
ra sao vui hay êm dịu…Nhất là khi hát phải thể hiện được giai điệu tiết tấu của
bài hát phải đưa tâm hồn của mình hịa quyện vào lời hát, phải có cảm xúc khi
hát thể hiện được tâm hồn của mình vào nội dung tác phẩm như (tình bạn bè,
cha mẹ, thầy cơ q hương, mái trường…).
chính là các ca từ Hoa nào mẹ yêu nhất ..và qua đó các em tập đặt lời ca mới cho
5 nốt nhạc trên ví dụ như: em và bạn vui hát….
Cho học sinh tập đặt lời ca mới theo nhóm và lên trình bày trước lớp. Giáo
viên nhận xét khen.
5/ Giải pháp 5 : Sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả
Một số trường trên địa bàn huyện tuy đã có được sự trang cấp về thiết bị dạy
học nhưng việc đáp ứng cho viêc dạy và học là chưa đầy đủ.Bên cạnh đó việc
sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên vẫn cịn rất lúng túng. Vì vậy làm thế
nào để sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả thì trước hết giáo viên cần phải:
a) Lựa chọn và chuẩn bị
- Phù hợp với nội dung dạy học: bản thân phương tiện phải chứa đựng
những thông tin cần thiết, góp phần hỗ trợ cho nội dung dạy học.
- Phù hợp với phương pháp dạy học: phương tiện là một yếu tố hỗ trợ,
giúp phương pháp dạy học trở nên tích cực và hiệu quả hơn.
- Phù hợp với năng lực của giáo viên: không nên sử dụng những phương
tiện mà giáo viên chưa có khả năng khai thác và phát huy. Điều đó làm giáo viên
cảm thấy lúng túng, mất thời gian dạy học.
Phương tiện dạy học không làm giáo viên và học sinh quá vất vả trong việc
chuẩn bị và sử dụng. Sau mỗi tiết học, khi giáo viên chuyển từ lớp này sang lớp
khác, nếu phải mang cả đàn phím điện tử, nhạc cụ gõ, máy nghe, băng đĩa, tranh
ảnh, bảng phụ, cặp sách… sẽ rất vất vả. Vì vậy giáo viên phải tính toán sử dụng
những phương tiện nào phù hợp, cần thiết nhưng đem lại hiệu quả cao.
- Phù hợp với năng lực của học sinh: phương tiện cần phải gần gũi và có
ích cho học sinh, nếu sử dụng phương tiện quá mới lạ, làm các em phân tán sự
tập trung, kết quả học tập cũng bị hạn chế.
- Phù hợp với điều kiện và mơi trường dạy học: ví dụ giáo viên khơng thể
sử dụng máy chiếu, máy tính nếu phịng học chưa có điện… Hạn chế dùng
phương tiện chiếm nhiều khơng gian của lớp học, học sinh khơng có chỗ múa
hát, biểu diễn…
14
Kon Tum, dùng tranh ảnh giới thiệu về đời sống đồng
bào Ba na ở Kon Tum, dùng tranh minh họa về
bài Bạn ơi lắng nghe.
Đọc lời ca
Giáo viên chép lời lên bảng hoặc dùng bảng phụ chép
sẵn lời ca để hướng dẫn học sinh đọc lời.
Nghe hát mẫu
Giáo viên dùng máy nghe, băng đĩa nhạc cho học sinh
nghe bài hát, có thể dùng đàn phím điện tử để đệm và
tự trình bày bài hát.
Khởi động giọng
Giáo viên dùng đàn phím điện tử giúp học sinh khởi
động giọng.
Tập hát từng câu
Giáo viên dùng đàn phím điện tử giúp học sinh tập hát
từng câu.
Hát cả bài
Giáo viên dùng đàn phím điện tử đệm cho học sinh hát
cả bài. Học sinh dùng nhạc cụ gõ để gõ đệm khi hát.
son, hình nốt..
Những nhạc cụ tự tạo có âm thanh rất vui và dễ chịu, dù các em sử dụng
với số lượng đông cũng không gây tiếng ồn làm ảnh hưởng tới các lớp học bên
cạnh.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC, BÀI HỌC KINH NGHIỆM
1. Kết quả đạt được
Các đồng nghiệp và cán bộ quản lý tán thành với những giải pháp mà tôi đã
thực hiện. Bản thân tơi khơng cịn lúng túng khi lên lớp và hiệu quả các tiết dạy
được nâng cao rõ rệt.
Về phía học sinh sau khi tôi áp dụng các biện pháp trên thấy rằng các em
u thích hơn bộ mơn âm nhạc. Các em đã biết hát kết hợp gõ đệm, phân biệt
được các cách gõ đệm trong bài hát. Các em thể hiện tốt giai điệu và tình cảm
bài hát một cách thuyết phục. Các em khơng cịn rụt rè và ngại ngùng như trước
nữa mà thay vào đó sự trao đổi , hợp tác trong học tập được các em ngày càng
phát huy. Các em đã có sự đam mê học môm Âm nhạc, cảm nhận được sự tinh
tế trong môn học và biết rung động trước cái đệp của cuộc sống của thiên nhiên,
con người thông qua lời ca..
Dưới đây là bảng số liệu thống kê thời điểm sau khi áp dụng các giải pháp
trên:
16
KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẾN THỜI ĐIỂM CUỐI HK1
NĂM HỌC 2019-2020
Lớp/khối
Số HS
Hát đúng giai Hát kết hợp Kĩ năng
điệu, lời ca
gõ đệm
82.3
Xếp loại HK 1theo Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT
Số học sinh xếp Hoàn thành tốt: 30 HS Tỉ lệ 47,6%; Hoàn thành: 36 HS Tỉ
lệ 57,1% ; Chưa hoàn thành môn học: 0 HS Tỉ lệ 0%
So sánh đối chiếu với chất lượng đầu năm học thì HS hát đúng giai điệu, gõ
đệm và đọc nhạc đã tiến bộ rõ rệt theo như Bảng khảo sát.
2. Bài học kinh nghiệm
Khả năng nhận thức của con người nói chung, của học sinh Tiểu học nói
riêng là rất lớn và sẵn có. Điều cơ bản là người giáo viên giảng dạy phải nắm
được đối tượng, tìm hiểu cụ thể những sở thích của các em để tìm ra phương
pháp, biện pháp giảng dạy thích hợp nhất giúp các em tiếp thu kiến thức một
cách dễ dàng và tạo sự say mê trong việc vận dụng các kiến thức đã học vào
thực tế cuộc sống.
Để dạy tốt bộ môn Âm nhạc các khối lớp nói chung và lớp 4 nói riêng thì
bản thân người giáo viên phải thường xuyên học hỏi tu dưỡng về chuyên môn
Âm nhạc luôn đổi mới phương pháp dạy học, học hỏi ở đồng nghiệp và rút kinh
nghiệm thực tế trên bục giảng qua từng tiết dạy. Giáo viên phải tìm hiểu kỹ bài
học phân phối chương trình có thể sưu tầm thêm tài liệu tham khảo tạp chí giáo
dục tiểu học nâng cao sự hiểu biết cho bản thân.
Lắng nghe những ý kiến chỉ đạo của các chuyên viên để rút ra phương pháp
giảng dạy tốt nhất.
Chuẩn bị các đồ dung và phương tiện dạy học như nhạc cụ, băng cassett, đĩa
CD, máy hát tranh ảnh minh họa, bố trí thời gian hợp lý cho từng phân mơn.
Điều chỉnh chương trình cho phù hợp cho từng đối tượng học sinh.
Khi giảng dạy giáo viên cần vận dụng các phương pháp một cách linh hoạt
sáng tạo để giúp học sinh tiếp thu kiến thức đầy đủ trong từng tiết học. Nhưng
tùy vào trình độ học sinh mà có phương pháp truyền thụ kiến thức phù hợp.
17
Học sinh càng yêu mến môn học, các em mạnh dạn tự tin đứng trước lớp để biểu
diễn, bước đầu thể hiện được tình cảm của mình khi hát và các em rất hào hứng
tham gia học tập tuy nhiên trong quá trình giảng dạy người giáo viên cũng phải
biết linh hoạt, tùy theo từng đối tượng học sinh mà ta có thể tạo ra những cách
18
thức, biện pháp giảng dạy thích hợp để đạt được hiệu quả cuối cùng là học sinh
hiểu bài, nắm được kiến thức, tiếp thu và thực hiện tốt bài học nói riêng và đạt
được mục tiêu của chương trình Âm nhạc nói chung.
Qua một năm triển khai thực hiện, tơi thấy các giải pháp nêu trên thực sự
đem lại hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng dạy-học môn âm nhạc. Các
phương pháp trên có cơ sở khoa học và phù hợp với loogic tư duy của mọi lứa
tuổi, vì vậy, đề tài này có thể áp dụng rộng rãi cho giáo viên dạy học môn Âm
nhạc lớp 4 và 5 ở tiểu học.
2. Kiến nghị, đề xuất:
Để sáng kiến kinh nghiệm trên phát huy được hiệu quả cao hơn trong hoạt
động dạy học Âm nhạc cho học sinh Tiểu học, tôi đề nghị lãnh đạo trường và
ngành giáo dục tiếp tục trang bị những phương tiện dạy học cần thiết như: tranh
ảnh, băng đĩa hình về múa hát dân ca các dân tộc. Việc dạy học Âm nhạc có thể
đạt hiệu quả cao hơn nếu được thực hiện trên giáo án điện tử, điều này giúp học
sinh được học bằng đa giác quan: nghe, nhìn, cảm nhận, vận động…
19