4 cạm bẫy đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
Peter F.Druker không còn xa lạ với độc giả Vệt Nam qua cuốn "Những thách thức của
quản lý trong thế kỷ XXI" do NXB Trẻ xuất bản, với sự phối hợp Thời báo kinh tế Sài
Gòn và Trung tâm Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương. Gần đây ông có trả lời phỏng vấn
Báo Inc, cho rằng nhiều thất bại của các doanh nghiệp vừa và nhờ nằm ở chỗ ông chủ của
nó thường điên cuồng cho rằng mình là số 1. Tia sáng xin trích một phần để bạn đọc
tham khảo.

Doanh nhân từ chối thành công
Drucker: Những doanh nghiệp non trẻ hay đang phát triển
thường gặp 4 sai làm chủ yếu, tôi gọi là cạm bẫy kinh
doanh. Sai lầm đầu tiên nảy sinh khi doanh nhân phải đối
mặt với sự thật rằng sản phẩm hay dịch vụ mới của họ
không thành công trong thị trường họ dự tính, mà thành
công trong một thị trường hoàn toàn khác. Rất nhiều doanh
nghiệp đã “bốc hơi" vì người sáng lập cứ khăng khăng rằng
mình biết sản phẩm cửa mình tốt hơn đánh giá của thị
trường.
Vì thế, rất nhiều doanh nhân không hề biết mình đang
thành công?
Thực tế tệ hại hơn thế nhiều. Nhiều doanh nhân "từ chối" thành công. Dẫn chứng? Có
hàng vô số, điển hình nhất là một doanh nhân đã thọ trên 100 tuổi. Đó là John Wesley
Hyatt, người sáng chế ra ô bi đũa. Ông nghĩ rằng thiết bị này cơ thể được dùng cho trục
tàu chở hàng. Ngành đường sắt trước đó vẫn nhét dẻ rách dày vào bánh xe sau đó nhúng
vào đầu để giảm lực cản ma sát. Tuy nhiên, họ hoàn toàn hài lòng với phương pháp thủ
công đó, và chẳng thấy cần phải thay đổi. Hyatt đã khánh kiệt vì cứ nhất nhất thuyết phục
họ hay làm theo cách của mình.
Khi Alfred Sloan, người sáng lập ra GM, tốt nghiệp trường MIT ở vi trí đầu bảng vào
những năm 90 của thế kỷ XIX, ông đã yêu cầu cha mình mua lại Công ty giải thể của
Hyatt (Không giống như Hyatt, Sloan sẵn sàng mở rộng tầm nhìn của mình về sản phẩm.
Hóa ra, ở trực lại rất lý tưởng cho ôtô, lúc đó mới ra mắt thị trường. Chỉ 2 năm sau công

Không có kiến thức về tài chính
Theo ông, tại sao các doanh nhân lại thấy việc nắm bắt được khái niệm dòng chu chuyển
tiền mặt là quá khó khăn?
Không chỉ riêng họ mới thấy vậy. Warren Buffet từng nói nếu ông ta muốn tìm hiểu xem
một Công ty đang làm ăn ra sao, ông ta sẽ không nghe theo những nhà phân tích mức độ
an toàn. Họ chỉ nói về lợi nhuận, mà điều này chẳng can hệ gì. Ông ta se nghe các nhà
phân tích tín dụng của ngân hàng, vì họ nói vè dòng chu chuyển tiền mặt. Tôi chưa bao
giờ thấy một bản tin thị trường chứng khoán nào nói về tính thanh khoản và tình hình tài
chính của một Công ty đang phát triển. Chúng chỉ vẻn vẹn đề cập đến lợi nhuận biên tế
và khả năng thu lợi.
Tại sao vậy? Đó có phải là “sản phẩm” của các trường kinh doanh không?
Không. Về căn bản, doanh nhân chẳng có tí kiến thức nào về tài chính.

Không đủ năng lực quản trị
Giả dụ các doanh nghiệp chú tâm đến dòng chu chuyển tiền mặt, vượt qua được những
cuộc khủng hoảng tiền mặt và phát triển nhanh, thậm chí hơn cả mong đợi. Cạm bẫy thứ
ba là gì?
Khi công việc kinh doanh phát triển, chủ doanh nghiệp thường thấy mình quá bận rộn.
Tốc độ phát triển qúa nhanh gây áp lực lên họ. Nhu cầu sản xuất vượt qúa năng suất máy
móc. Yêu cầu quản lý cũng vượt xa khả năng của họ.
Doanh nhân bắt đầu chạy quanh giống như thợ dán giấy tường cụt một tay. Họ nhìn vào
doanh số, nhìn vào dự báo lợi nhuận. Những thứ đó khiến họ nghĩ rằng họ sẽ phát tài vào
năm tới và kiếm được hàng chục triệu USD. Họ không biết rằng họ không còn đủ khả
năng đề quản lý Công ty nữa.
Anh biết đấy, tôi đã làm việc với các doanh nhân 50 năm nay và có thể khẳng định rằng
thực sự tồn tại một đường cong giới hạn, 80% doanh nhân nằm trong đường cong này.
Thậm chí nếu công việc kinh doanh phát triển ở tốc độ bình thường, họ cũng sẽ phải đối
mặt với hạn chế năng lực quản trị vào cuối năm thứ tư.
Đó là khi họ không còn đủ năng lực quản trị?
Đúng vậy. Lúc đầu, người sáng lập thường tự mình làm tất cả. Ông ta có phụ tá nhưng

kém. John có thể là người tốt nhất mà bạn có, nhưng anh ta không đủ năng lực để đảm
nhiệm vị trí cao hơn.
Đó là một quyết định khó khăn mà doanh nhân thời thực hiện, đặc biệt nếu John là người
làm với bạn từ những ngày đầu tiên?
Đúng vậy, nếu bạn bắt đầu xây dựng đội ngũ trước 18 tháng, john sẽ biết rằng đó là lúc
anh ta phải đứng sang một bên. Bạn có thể làm việc đó nhưng bạn không thể đợi cho đến
khi mọi việc đổ vỡ hết thảy.

Không tập trung vào việc đúng
Còn cạm bẫy thứ tư là gì?
Đây là cạm bẫy khủng khiếp nhất. Đó là khi công việc kinh doanh nở hoa kết trái, và
doanh nhân bắt đầu đặt mình lên trước công viêc kinh doanh. Họ đã làm việc 18 giờ/ngày
14 năm nay và gây dựng đưọc cơ nghiệp trị giá 60 triệu USD, một đội ngũ quản lý hiệu
quả. Bây giờ họ bắt đầu tự hỏi: "Tôi muốn làm gì đây? Vai trò của tôi là gì? Đây là
những câu hỏi sai lầm. Nếu bạn bắt đầu như vậy, chắc chắn bạn sẽ kễt liễu cả mình và
công việc kinh doanh.
Vậy họ nên hỏi gì?
Họ nên hỏi: " Công việc kinh doanh cần gì ở giai đoạn này”? Câu hỏi tiếp theo là "Tôi có
nhũng năng lực này không”?
Bạn phải bắt đầu bằng cái mà công việc kinh doanh cần. Đôi khi phải cần tới trọ giúp từ
bên ngoài.
Tôi đã có hàng trăm khách hàng rơi vào tình huống đó. Vì khi tôi hỏi họ tại sao họ lại đến
tìm tôi, phần lớn đều nói rằng các bà vợ than phiền rằng họ không làm tốt công việc nữa,
rằng họ đang tự hủy hoại bản thân, gia đình và cả công việc kinh doanh. Đôi khi có con
gái săng dạ của họ cũng nói vậy.
Nếu cậu con trai của họ mà nói vậy, họ sẽ gạt ngay đi vói ý nghĩ rằng: "Có phải nó muốn
gạt ta ra để giành lấy công việc kinh doanh không? Nhưng khi đó là lời nói của vợ hoặc
con gái thì họ phải suy nghĩ nghiêm túc.
Cũng có thể người phàn nàn là cổ đông, kế toán hay luật sư của họ. Thường mọi nguời
phải "đập" mạnh vào người chủ đó để anh ta ngẩng mặt lên đón nhận sự thật khác nghiệt