Đề tài: MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ VIẾT VĂN KỂ CHUYỆN CHO HỌC
SINH TIỂU HỌC
Chương I - Đặt vấn đề : Lí do chọn đề tài
a/ Cơ sở lí luận
Hiện nay, ở bậc tiểu học, văn kể chuyện được dạy từ lớp 2. So với văn miêu tả thì kể
chuyện khá gần gũi với trẻ em vì các em đã được nghe kể chuyện từ mọi người thân sống quanh
mình và nghe cô giáo dạy mẫu giáo kể thông qua các tiết học kể chuyện. Cùng với các thể loại
văn khác, kể chuyện sẽ giúp các em rèn luyện ngôn ngữ nói và viết một cách toàn diện, góp phần
nâng cao năng lực tư duy, phát huy cao nhất khả năng tưởng tượng sáng tạo của học sinh. Trong
chương trình tập đọc được biên soạn từ lớp 2 đến lớp 5, các câu chuyện kể đưa vào sách rất giàu
chất nhân văn, có tính giáo dục, tính tư tưởng cao, khả năng truyền cảm xúc mạnh mẽ như: Con
Sẻ; Người mẹ; Người ăn xin; Người thợ săn và con khỉ....Qua các bài kể mẫu này, các em có điều
kiện tốt để thưởng thức , phân tích tác phẩm văn học, từ đó nâng cao nhận thức của bản thân ,
hoàn thiện hơn về tư tưởng , tình cảm . Vì thế , văn kể chuyện đóng góp một phần quan trọng
trong việc hình thành nhân cách cho học sinh, là mục tiêu lớn mà mỗi giáo viên dạy tiểu học phải
đạt được.
b/ Cơ sở thực tiễn.
Để hướng dẫn học sinh kể chuyện tốt, giáo viên phải luyện cho học sinh theo kiểu bài
đã học. Rèn luyện tập làm văn, đặc biệt là kể chuyện, không phải chỉ ôn lại lí thuyết mà chủ yếu là
luyện tập thực hành trên những đề bài cụ thể. Vì vậy, giáo viên không chỉ thuyết giảng mà phải
gợi mở, tạo điều kiện cho học sinh phát huy trí sáng tạo của mình, làm việc để tự mình học được
cách nghĩ, cách cảm , cách nói, cách viết của nhiều số phận khác nhau trong câu chuyện. Vì thế
việc đầu tư suy nghĩ để đưa ra những kiểu bài tập khác nhau để giúp học sinh rèn luyện kĩ năng
viết văn kể chuyện là điều cần thiết, buộc mỗi giáo viên chúng ta phải động não suy nghĩ. Vì thế,
qua quá trình giảng dạy bồi dưỡng môn Tiếng Việt khối 4 của trường trong nhiều năm liền, tôi
chọn đề tài : Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả viết văn kể chuyện cho học sinh tiểu học để
trình bày trong nội dung sáng kiến kinh nghiệm này.
túng khi nâng từ kiến thức cụ thể lên thành kiến thức tổng quát.
* Nội dung chương trình tập làm văn ở tiểu học được biên soạn theo kiểu kết hợp giữa văn
bản nghệ thuật và văn bản nhật dụng để học sinh học tập và thực hành. Cứ vài tiết học về miêu tả
hay kể chuyện thì có 1 tiết điền vào đơn từ, viết đơn, tranh luận hay thuyết trình... Việc đan xen
giữa hai đơn vị kiến thức có mặt ưu nhưng cũng có mặt hạn chế. Nhiều giáo viên chưa xâu chưỗi
được kiến thức cho học sinh, học sinh nhớ cái này , quên cái kia là điều thường thấy trong các bài
văn nói và viết.
* Mỗi tuần , giáo viên chỉ dạy cho học sinh khoảng 2 tiết về các nội dung nâng cao ở môn
Tiếng Việt. Thời gian đó, giáo viên tập trung luyện chính tả , luyện từ và câu, thời gian dành cho
luyện tập làm văn rất ít. Do đó chất lượng học tập làm văn không được nâng cao.
Chương III- Giải quyết vấn đề
3.1. Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả viết văn kể chuyện cho HS tiểu học
3.1. Kể chuyện đã nghe , đã học
3.1.1. Kể chuyện thay lời
Trong dạng bài kể chuyện đã nghe, đã học, kể chuyện đã nghe, đã học có nội dung thể
hiện một ý nghĩa nào đó là đề bài thường gặp.
Ví dụ : Em hãy kể lại câu chuyện đã nghe, đã học nói về một người có tấm lòng nhân hậu.
- Kể lại câu chuyện Nỗi dằn vặt của An- đrây – ca .
- Kể lại câu chuyện kể về một ước mơ đẹp hoặc ước mơ viễn vông phi lí.
Để phát huy tính sáng tạo của học sinh, vận dụng kiểu bài này, tôi sửa đổi yêu
cầu của đề bài để luyện tập kể chuyện sáng tạo cho HS.
Ví dụ :
* Kể lại câu chuyện Nỗi dằn vặt của An- đrây- ca bằng lời của cậu bé An- đrây- ca.
* Kể lại câu chuyện Vua tàu thuỷ Bạch Thái Bưởi bằng lời của một chủ tàu người
Pháp hoặc người Hoa.
* Mượn lời chú Sẻ non trong câu chuyện “ Con sẻ ” của Tuộc –ghê – nhép hãy kể
lại câu chuyện.
3.1.2. Kể chuyện dựa vào cốt chuyện cho sẵn
Trong nội dung giảng dạy tập làm văn kể chuyện ở lớp 4 , có các đề bài đã cho cốt
tức giận biến chị thành con nhện suốt đời dệt tơ.