Mai Hắc Đế
Mai Hắc Đế (chữ Hán: 梅黑帝; ?–722), tên thật
là Mai Thúc Loan (梅叔鸞) hoặc Mai Huyền
Thành (梅玄成) là vua nước Việt Nam, anh
hùng dân tộc, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
nông dân chống sự chiếm đóng của nhà Đường ở
Việt Nam vào đầu thế kỉ thứ 8. Ông quê ở Mai
Phụ (Lộc Hà, Hà Tĩnh)
[1]
nhưng sinh ra ở Nam
Đàn, Nghệ An, Việt Nam.
Thời thơ ấu
Mai Thúc Loan sinh vào khoảng cuối thế kỷ 7,
tại thôn Ngọc Trừng, Hoan Châu, nay thuộc
huyện Nam Đàn, Nghệ An. Theo "Việt điện u
linh", Bố Mai Thúc Loan là Mai Sinh, mẹ là
Vương Thị nguyên gốc Lộc Hà - Hà Tĩnh, lưu
lạc sang vùng Nam Đàn - Nghệ An.
[2]
Năm Mai Thúc Loan 10 tuổi, mẹ đi hái củi bị hổ
vồ, ít lâu sau bố cũng mất. Ông được người bạn
của bố là Đinh Thế đem nuôi, sau gả con gái là
Ngọc Tô cho. Sinh thời Mai Thúc Loan vốn rất
khỏe mạnh, giỏi vật, học rất giỏi và có chí lớn.
Ông mở lò vật, lập phường săn, chiêu mộ trai
tráng trong vùng mưu việc lớn. Vợ ông giỏi việc
nông trang, nhờ đó "gia sản ngày một nhiều, môn
hạ ngày một đông".
Nhờ chí du ngoạn lại được vợ hết lòng ủng hộ,
Mai Thúc Loan kết thân với nhiều hào kiệt, sau
này trở thành những tướng tài tụ nghĩa dưới lá cờ

lập kinh đô Vạn An (thuộc xã Văn Diên và thị
trấn Nam Đàn hiện nay), tích cực rèn tập tướng
sỹ. Cuộc nổi dậy của ông được hưởng ứng rộng
rãi ở trong nước và có thể có cả sự trợ giúp của
Lâm Ấp và Chân Lạp.
[1]
Năm Giáp Dần (714), Mai Hắc Đế tiến binh đánh
thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay). Thái thú
nhà Đường là Quách Sở Khách cùng đám thuộc
hạ không chống cự lại được, phải bỏ thành chạy
về nước. Lực lượng Mai Hắc Đế lúc đó lên tới
chục vạn quân
[3]
.
Nhà Đường bèn huy động 10 vạn quân do tướng
Dương Thừa Húc và Quách Sở Khách sang đàn
áp. Quân quan nhà Đường tiến theo đường bờ
biển Đông Bắc và tấn công thành Tống Bình.
[1]

Sau nhiều trận đánh khốc liệt, từ lưu vực sông
Hồng đến lưu vực sông Lam, cuối cùng Mai Hắc
Đế thất trận, thành Vạn An thất thủ, nghĩa quân
tan vỡ. Không đương nổi đội quân xâm lược,
Mai Hắc Đế phải rút vào rừng, sau bị ốm rồi mất.
Từ thời điểm đánh chiếm Hoan Châu, lên ngôi
vua, củng cố lực lượng, Mai Thúc Loan đã giải
phóng toàn bộ đất nước và giữ vững nền độc lập
trong 10 năm (713 - 722), không phải cuộc khởi
nghĩa do ông lãnh đạo nổ ra và bị dập tắt ngay