Thông minh văn hóa: Không thể thiếu trong môi
trường kinh doanh hiện đại
Biết cách khiến một nhóm người đoàn kết cũng quan trọng như hiểu các cá
nhân. Những lãnh đạo thành công luôn phải học để biết cách ứng xử trong
mỗi tình huống văn hóa quốc gia, doanh nghiệp, và hướng nghiệp khác
nhau.
Bạn thấy những thứ này ở các sân bay quốc tế như Heathrow: những tấm
poster quảng cáo ngân hàng toàn cầu HSBC trên đó có một con châu chấu và
thông điệp "USA-Pest. China-Pet. Nothern Thailand-Appetizer."
Các nhà nghiên cứu đã có những định nghĩa về họ nhà chuồn chuồn từ hơn 2
thế kỷ trước. Nhưng văn hóa thì mãnh liệt đến nỗi nó có thể ảnh hưởng cả
cách người ta cảm nhận về một loài côn trùng tầm thường. Vì vậy không
ngạc nhiên khi hành động, cử chỉ, lối nói mà một người gặp trong môi
trường kinh doanh của nước ngoài phụ thuộc vào những cách phiên dịch
khác nhau, bao gồm cả những thứ có thể gây hiểu nhầm và không thể đem
lại sự hợp tác. Nhưng đôi khi, những người bên người vẫn có khả năng tự
nhiên trong việc phiên dịch những cử chỉ không quen thuộc hoặc khó hiểu
của đối tác. Chúng ta gọi đó là Thông minh văn hóa hay CQ. Trong một thế
giới thường xuyên diễn ra sự lưu xuyên biên giới, hông minh văn hóa trở
thành kĩ năng và năng khiếu cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ ai.
Các công ty cũng có văn hóa riêng và thường rất dễ nhận thấy; bất cứ ai mới
vào công ty cũng phải có vài tuần đầu tiên để giải đoán mật mã văn hóa của
công ty. Ở trong những công ty lớn, còn có cả các văn hóa phụ, ví dụ: đội
bán hàng sẽ không thể nói chuyện với đội kỹ sư, những người thuộc phòng
quan hệ công chúng luôn bị mất kiên nhẫn với đội luật sư. Các phòng, ban,
đội chuyên gia, và các khu vực địa lý, mỗi nơi có những phương thức ứng
xử, ý nghĩa, lịch sử, và giá trị sẽ khiến người ngoài cảm thấy bị làm khó. Trừ
khi, người ngoài có chỉ số thông minh văn hóa cao.
Thông minh văn hóa có liên quan đến thông minh cảm xúc, nhưng nó xuất
hiện ở nơi mà thông minh cảm xúc không ngó tới. Một người có chỉ số
thông minh cảm xúc cao hiểu rõ điều gì tạo nên một con người và hiểu cả
quản lý sẽ không biết làm thế nào để ảnh hưởng tới hành động của họ và làm
việc đó ra sao.
Một yếu tố mấu chốt mà thông minh văn hóa và thông minh cảm xúc đều có
chung, đó là "xu hướng tạm ngừng nhận xét do phải suy nghĩ trước khi hành
động" - theo ngôn ngữ của nhà tâm lý học Daniel Goleman. Đối với một
người có chỉ số thông minh văn hóa cao, thời gian tạm ngừng có thể mất cả
giờ hoặc cả ngày, nhưng những người có chỉ số thấp có thể phải mất cả tuần
hoặc cả tháng. Trong cả 2 trường hợp, việc đó bao gồm sử dụng các giác
quan để nhận biết những đặc điểm tính cách mà bạn đang gặp khác thế nào
so với văn hóa của nước bạn. Chỉ khi phương pháp mà bạn đã quan sát thực
tế bắt đầu định hình bạn mới có thể an toàn bắt đầu dự đoán xem những
người này sẽ phản ứng trong tình huống tiếp theo như thế này. Những kết
luận bạn có được từ trường hợp này sẽ không còn là rủi ro trong những tình
huống tương tự.