Một số khái niệm nhượng quyền
thương mại trên thế giới
Như chúng ta đã biết, nhượng quyền thương mại là một hình
thức kinh doanh đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Đã có nhiều khái niệm được nêu
ra của nhiều trường phái khác
nhau nhằm giải thích, hướng
dẫn các doanh nghiệp thực hiện
họat động kinh doanh nhượng
quyền đạt hiệu quả.
Tuy nhiên, do sự khác biệt về
quan điểm và môi trường kinh
tế, chính trị, xã hội giữa các
quốc gia, nên các khái niệm này
thường khác nhau.
Các khái niệm dưới đây được chọn lọc dựa trên sự khác nhau
trong việc quản lý điều chỉnh các hoạt động nhượng quyền
thương mại của một số nước tiêu biểu, có thể phân chia các
nước trên thế giới thành bốn nhóm nước như sau:
(i) Nhóm các nước với hệ thống pháp luật bắt buộc (hoặc khuyến
khích sự tự nguyện) công khai chi tiết nội dung của thoả thuận
nhượng quyền thương mại.
(ii) Nhóm các nước với hệ thống pháp luật khuyến khích sự tự
nguyện, công bố chi tiết nội dung của thoả thuận nhượng quyền
thương mại.
(iii) Nhóm các nước có luật cụ thể, điều chỉnh hoạt động nhượng
quyền thương mại.
(iv) Nhóm các nước điều chỉnh hoạt động nhượng quyền thương
mại theo luật về chuyển giao công nghệ.
dáng, bản quyền tác giả, bí quyết, hoặc sáng chế sẽ được khai
thác để bán sản phẩm, hoặc cung cấp dịch vụ tới người sử dụng
cuối cùng". Nhượng quyền thương mại có nghĩa là việc chuyển
nhượng quyền kinh doanh được Khái niệm ở trên.
* Khái niệm nhượng quyền thương mại của Mêhicô:
Luật sở hữu công nghiệp của Mêhicô có hiệu lực từ 6/1991 quy
định:
"Nhượng quyền thương mại tồn tại khi với một li-xăng cấp quyền
sử dụng một thương hiệu nhất định, có sự chuyển giao kiến thức
công nghệ hoặc hỗ trợ kỹ thuật để một người sản xuất, chế tạo,
hoặc bán sản phẩm, hoặc cung cấp dịch vụ đồng bộ với các
phương pháp vận hành (operative methods), các hoạt động
thương mại, hoặc hành chính đã được chủ thương hiệu (brand
owner) thiết lập, với chất lượng (quality), danh tiếng (prestige),
hình ảnh của sản phẩm, hoặc dịch vụ đã tạo dựng được dưới
thương hiệu đó."
* Khái niệm nhượng quyền thương mại của Nga:
Chương 54, Bộ luật dân sự Nga Khái niệm bản chất pháp lý của
"sự nhượng quyền thương mại" như sau:
"Theo Hợp đồng nhượng quyền thương mại, một bên (bên có
quyền) phải cấp cho bên kia (bên sử dụng) với một khoản thù lao,
theo một thời hạn, hay không thời hạn, quyền được sử dụng
trong các hoạt động kinh doanh của bên sử dụng một tập hợp
các quyền độc quyền của bên có quyền bao gồm, quyền đối với
dấu hiệu, chỉ dẫn thương mại, quyền đối với bí mật kinh doanh,
và các quyền độc quyền theo hợp đồng đối với các đối tượng
khác như nhãn hiệu hàng hoá , nhãn hiệu dịch vụ,.."
Tất cả các Khái niệm về nhượng quyền thương mại trên đây đều
dựa trên quan điểm cụ thể của các nhà làm luật tại mỗi nước.
kiện sau đây:
1. Việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo
cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và
được gắn với nhãn hiệu hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh
doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo
của bên nhượng quyền;
2. Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên
nhận quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh.
Ngoài ra, để hướng dẫn chi tiết Luật thương mại về hoạt động
nhượng quyền thương mại, chính phủ ban hành nghị định
35/2006/NĐ-CP và Bộ thương mại ban hành thông tư
09/2006/TT-BTM hướng dẫn chi tiết đăng ký hoạt động nhượng
quyền thương mại. Có thể thấy, những cơ sở pháp lý trên đây đã cung cấp một cách
khá đầy đủ khái niệm, các nguyên tắc và hướng dẫn cho việc tiến
hành hoạt động nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.