1
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG
VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ CƠ HOÀNH BẨM SINH BÊN PHẢI
Lô Quang Nhật, Tô Mạnh Tuân, Nguyễn Thanh Liêm
TÓM TẮT
Từ 1/2002 đến 9/2006 có 15 bệnh nhân thoát vị cơ hoành bẩm sinh bên phải được điều
trị tại Bệnh viện nhi trung ương Hà Nội, (12 trẻ trai và 3 bé gái), 4 bệnh nhân sơ sinh, triệu
chứng lâm sàng biểu hiện: khó thở (53,3%), nghe thấy rì rào phế nang phổi bên phải giảm so
với bên trái (80 %), hình ảnh x-quang lồng ngực: vòm hoành phải nhô cao hơn bình thường
(71,4 %), hình ảnh quai ruột trên ngực phải chiếm (50%). Chẩn đoán của y tế cơ sở bệnh
TVCHBS là 20,0 %. Phẫu thuật nội soi lồng ngực cho 9 bệnh nhân, mổ mở kinh điển cho 6
bệnh nhân, tỷ lệ sống đạt 100%.
Abstract
Purpose: To describe the clinical symptoms, investigations and treatment for congenital right
diaphragmatic hernia (CDH) in children.
Materiel and methods: A retrospective study was undertaken of patients with CDH who
underwent surgical repair in our institution from January 2002 to September 2006.
Results: There were 15 patients, 12 boys and 3 girls, 4 newborn patients. The symptoms
were: respiratory distress (53,3%), chest radiograph: fraction of liver in the right chest
(71,4%), small bowel loops with gas in the right chest cavity (50%). Correct diagnosis CDH
in local hospital was achieved in only 20,0% of cases. Thoracoscopic repair for 9 patients and
open surgical repair for 6 patients were performed successfully.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thoát vị cơ hoành bẩm sinh qua lỗ sau bên (TVCHBS) là sự di chuyển các tạng của ổ
bụng lên ngực qua lố khuyết phía sau bên của cơ hoành gây nên tình trạng ép phổi, ảnh hưởng
đến sự phát triển của phổi bên bị thoát vị và cả phổi bên đối diện. Nguyên nhân là cơ hoành
không phát triển hoàn chỉnh và ống phế mạc-phúc mạc không ngăn cách hoàn toàn trong thời
kỳ bào thai.
[ 2,4,5 ]
Năm 1848, Bochdalek đã mô tả trường hợp thoát vị cơ hoành bẩm sinh đầu tiên qua lỗ
sau bên nay được gọi là thoát vị Bochdalek

đến 9/2006. Địa điểm nghiên cứu: tại Bệnh viện Nhi trung ương Hà Nội
Các thông tin nghiên cứu gồm: Tuổi, giới, cân nặng, tuổi thai, tiền sử bản thân gia
đình, lý do nhập viện, chẩn đoán và điều trị của tuyến trước, bệnh cảnh lâm sàng, xét
nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phương pháp điều trị và kết quả.
2.3 Xử lý số liệu: theo chương trình thống kê y học SPSS 10.0
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Liên quan giữa tuổi và giới
Bảng 3.1 Liên quan giữa tuổi và giới:
Giới
Giới

Tuổi
Nam Nữ
Tổng số Tỷ lệ
< 30 ngày 3 1 4 26,7
> 30 ngày 9 2 11 73,3
Tổng số 12 3 15 100
3
Số bệnh nhân nam nhiều hơn bệnh nhân nữ (80% so với 20% ), chỉ có 4 bệnh nhân sơ
sinh chiếm 26,7%, một bệnh nhi 12 giờ tuổi và lớn nhất là một bệnh nhân 24 tháng tuổi, trung
bình là 7,3 tháng tuổi.
Chẩn đoán của y tế cơ sở được trình bày ở bảng 3.2
Bảng 3.2 Chẩn đoán của y tế cơ sở
Chẩn đoán Số lượng Tỷ lệ
Suy hô hấp 2 13,3
Viêm phế quản phổi 8 53,4
Thoát vị cơ hoành Phải 3
20,0
Dị dạng lồng ngực 2 13,3
Tổng số 15 100

Số lượng N=7 Tỷ lệ
Gan phải cao 5 71,4
Vòm hoành phải cao 5 71,4
Cấu trúc tim bình thường 7 100
Có 5/7(71,4 %)trường hợp được siêu âm lồng ngực có hình ảnh gan phải cao hơn bình
thường, một trường hợp có hình ảnh quai ruột trên ngực phải.
Một bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính lồng ngực có hình ảnh vòm hoành phải cao,
Xét nghiệm các chất khí trong máu trước mổ được tiến hành cho 9 bệnh nhân có biểu hiện
khó thở khi đến viện, kết quả pH máu trình bày tại bảng 3.6
Bảng 3.6 Kết quả xét nghiệm các chất khí trong máu(n=9)
Tuổi
<30 ngày >30 ngày
Tỷ lệ
pH <7,35 2 2 4(44,4)
pH ≥ 7,35 1 4 5(56,6)
pCO2>45 2 2 4(44,4)
pCO2<45 1 4 5(56,6)
Có một bệnh nhân sơ sinh 2 ngày tuổi pH máu = 7,1
Trong nghiên cứu này có 9 bệnh nhân (60,0 %) mổ nội soi lồng ngực, chi tiết bảng 3.7
5
Bảng 3.7 Phương pháp phẫu thuật
Phương pháp mổ
Tuổi
Mổ mở Mổ nội soi lồng ngực
>30 ngày 5 6
<30 ngày 01 3
Tổng số 6 9
Tỷ lệ 40,0 60,0
Trong nghiên cứu của chúng tôi có 15 bệnh nhân thoát vị cơ hoành qua lỗ sau bên phải,
9 bệnh nhân được mổ nội soi lồng ngực, 6 bệnh nhân mổ mở.