CHƯƠNG V
CHƯƠNG V
NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI
NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI
I. KHÁI NIỆM
I. KHÁI NIỆMNHÂN THÂN NGƯỜI
NHÂN THÂN NGƯỜI
PHẠM TỘI
PHẠM TỘI

1.1 KHÁI NIỆM NHÂN THÂN
1.1 KHÁI NIỆM NHÂN THÂN
CON NGƯỜI
CON NGƯỜI

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác -
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác -
Lênin, nhân thân con người là sản
Lênin, nhân thân con người là sản
phẩm của thời đại, được quy định bởi
phẩm của thời đại, được quy định bởi

kiện kinh tế, văn hoá, truyền thống,
tín ngưỡng…
tín ngưỡng…
Các yếu tố này đều ảnh hưởng đến
Các yếu tố này đều ảnh hưởng đến
quá trình hình thành nhân thân
quá trình hình thành nhân thân
(nh
(nh
ân cách) con người
ân cách) con người

Nhân thân con người là
Nhân thân con người là
tổng hợp các đặc điểm, dấu
tổng hợp các đặc điểm, dấu
hiệu thể hiện bản chất con
hiệu thể hiện bản chất con
người trong các mối quan hệ
người trong các mối quan hệ
xã hội.
xã hội.
Các đặc điểm của nhân thân con người có
Các đặc điểm của nhân thân con người có
thể được chia thành 3 nhóm sau:
thể được chia thành 3 nhóm sau:
Các đặc điểm xã hội - nhân khẩu: Gồm

mà người đó thực hiện. Đặc điểm
mà người đó thực hiện. Đặc điểm
này luôn thay đổi theo những điều
này luôn thay đổi theo những điều
kiện của môi trường (Nhà nước,
kiện của môi trường (Nhà nước,
xã hội, những người xung
xã hội, những người xung
quanh. ..)và giữa chúng có mối
quanh. ..)và giữa chúng có mối
quan hệ tác động qua lại biện
quan hệ tác động qua lại biện
chứng với nhau.
chứng với nhau.

2. Nhân thân người phạm tội
2. Nhân thân người phạm tội
Nhân thân người phạm tội là
Nhân thân người phạm tội là
một trường hợp của nhân thân
một trường hợp của nhân thân
con người nói chung: Nhân
con người nói chung: Nhân
thân của những người đã thực
thân của những người đã thực
hiện hành vi phạm tội.
hiện hành vi phạm tội.

Nhân thân
Nhân thân

được xác định thông qua các đặc
điểm nhân thân của con người
điểm nhân thân của con người
đó: Đạo đức, phẩm chất, động cơ,
đó: Đạo đức, phẩm chất, động cơ,
mục đích…
mục đích…

Các đặc điểm của nhân thân có
Các đặc điểm của nhân thân có
thể được chia thành các đặc
thể được chia thành các đặc
điểm tích cực (nhân thân tốt) và
điểm tích cực (nhân thân tốt) và
các đặc điểm tiêu cực (nhân
các đặc điểm tiêu cực (nhân
thân xấu).
thân xấu).
Chính các đặc điểm nhân thân
Chính các đặc điểm nhân thân
xấu là nguyên nhân dẫn đến
xấu là nguyên nhân dẫn đến
việc người đó có những hành
việc người đó có những hành
vi vi phạm pháp luật và hành vi
vi vi phạm pháp luật và hành vi
phạm tội.
phạm tội.

Nhìn chung (nhất là đối với tội phạm

hiện hành vi phạm tội.
hiện hành vi phạm tội.
3. Phân biệt khái niệm nhân thân
3. Phân biệt khái niệm nhân thân
người phạm tội với một số khái
người phạm tội với một số khái
niệm có liên quan.
niệm có liên quan.

3.1. Phân biệt khái niệm nhân
3.1. Phân biệt khái niệm nhân
thân người phạm tội với các
thân người phạm tội với các
khái niệm nhân thân bị can,
khái niệm nhân thân bị can,
nhân thân bị cáo.
nhân thân bị cáo.

Bị can là người bị cơ quan có
Bị can là người bị cơ quan có
thẩm quyền khởi tố về hình sự
thẩm quyền khởi tố về hình sự
để tiến hành điều tra.
để tiến hành điều tra.
Bị cáo là người có quyết định
Bị cáo là người có quyết định
truy tố của Viện kiểm sát và

phạm tội với khái niệm chủ thể của tội
phạm.
phạm.
Chủ thể
tội phạm
Có
NLTNHS
Đạt độ tuổi
nhất định
Tổng hợp những đặc
Tổng hợp những đặc
điểm, những dấu hiệu
điểm, những dấu hiệu
thể hiện bản chất xã hội
thể hiện bản chất xã hội
Nhân thân
người PT
=

NT của chủ
NT của chủ
thể của TP
thể của TP
NT người PT (rộng hơn)
NT người PT (rộng hơn)
Dấu hiệu độ
Dấu hiệu độ
tuổi của chủ
tuổi của chủ
thể tội phạm

chủ thể tội
chủ thể tội
phạm: Xem
phạm: Xem
xét các đặc
xét các đặc
điểm lí trí và
điểm lí trí và
ý chí
ý chí
Để xác định
Để xác định
lỗi.
lỗi.
Đặc điểm tâm lí thuộc
Đặc điểm tâm lí thuộc
nhân thân người phạm
nhân thân người phạm
tội:
tội:
Xem xét tổng hợp những
Xem xét tổng hợp những
dấu hiệu lí trí, ý chí và đạo
dấu hiệu lí trí, ý chí và đạo
đức, tinh thần…(Hệ tư
đức, tinh thần…(Hệ tư
tưởng, thái độ của người
tưởng, thái độ của người
phạm tội)
phạm tội)

3.3. Phân biệt nhân thân người phạm tội từ
3.3. Phân biệt nhân thân người phạm tội từ
góc độ tội phạm học và từ góc độ luật hình
góc độ tội phạm học và từ góc độ luật hình
sự
sự
a. T
a. T
ừ góc độ LHS:
ừ góc độ LHS:
Nhân thân người phạm
Nhân thân người phạm
tội trong luật hình sự được hiểu là
tội trong luật hình sự được hiểu là
tổng hợp những đặc điểm riêng biệt
tổng hợp những đặc điểm riêng biệt
của người phạm tội có ý nghĩa đối với
của người phạm tội có ý nghĩa đối với
việc giải quyết đúng đắn vấn đề trách
việc giải quyết đúng đắn vấn đề trách
nhiệm hình sự của họ.
nhiệm hình sự của họ.

Các đặc điểm về nhân thân là dấu hiệu định
Các đặc điểm về nhân thân là dấu hiệu định
tội như: Quốc tịch (Đ 78); Giới tính (Điều
tội như: Quốc tịch (Đ 78); Giới tính (Điều
111); Quan hệ gia đình (Điều 150 BLHS)...;
111); Quan hệ gia đình (Điều 150 BLHS)...;
Các đặc điểm về nhân thân là dấu hiệu định

hiện hành vi phạm tội thông qua
hiện hành vi phạm tội thông qua
việc hình thành phẩm chất tâm lí
việc hình thành phẩm chất tâm lí
tiêu cực.
tiêu cực.
Xác định những đặc điểm, phẩm
Xác định những đặc điểm, phẩm
chất xấu của nhân thân đã tác
chất xấu của nhân thân đã tác
động đến việc thực hiện hành vi
động đến việc thực hiện hành vi
phạm tội.
phạm tội.

4. Ý nghĩa của việc nghiên cứu
4. Ý nghĩa của việc nghiên cứu
nhân thân người phạm tội
nhân thân người phạm tội
Việc nghiên cứu nhân thân người
Việc nghiên cứu nhân thân người
phạm tội có ý nghĩa quan trọng đối
phạm tội có ý nghĩa quan trọng đối
với việc xác định nguyên nhân của
với việc xác định nguyên nhân của
tội phạm. Nguyên nhân thực hiện
tội phạm. Nguyên nhân thực hiện
tội phạm là sự tương tác giữa
tội phạm là sự tương tác giữa
những phẩm chất tâm lí tiêu cực