Môc lôc Trang
I. Phát biểu vấn đề……………………………………………………….
II. Căn cứ phát biểu vấn đề……………………………………………….
1. Lí do khách quan……………………………………………………
2.Thực trạng nghiên cứu vấn đề…………………………………………
III. Phê phán phương pháp luận giải quyết vấn đề……………………….
IV. Định hướng phương pháp luận giải quyết vấn đề……………………
1.Nguyên tắc khách quan và nguyên tắc sáng tạo trong đổi mới tư duy
từng cá nhân…………………………………………………………
2.Quan điểm toàn diện và phát triển trong cải cách giáo dục và đào tạo
3.Quan điểm phát triển trong chiếm lĩnh văn hoá………………………
Kết luận. ………………………………………………………………….
2
2
2
3
7
8
8
9
10
12

I- Phát biểu vấn đề:
Năng lực t duy sáng tạo của học sinh, sinh viên Việt nam hiện nay.
Trong vấn đề đợc nêu trên gồm có 3 nội dung cần đợc giải quyết đó là:
- Đánh giá thực trạng về năng lực t duy sáng tạo của học sinh, sinh viên Việt nam
- Phê phán phơng pháp luận giải quyết vấn đề đó.
- Một số giải pháp nhằm xây dựng, cải tạo và nâng cao năng lực t duy sáng tạo
của học sinh, sinh viên Viện nam.
II- căn cứ phát biểu vấn đề:

viờn i hc quỏ thiu thn. Trng s tt c cỏc bc hc quỏ cht chi. Hc sinh,
sinh viờn khụng cú ch vui chi, tp luyn th thao. Nhiu ging ng ca nhiu
trng i hc, k c i hc cp quc gia, khụng ỏp ng c nhng ũi hi ti
thiu v mt s phm. Ngy nay, ỏp ng nhu cu v nhõn lc ca nc nh,
chỳng ta cng ó cú s ci tin rt nhiu v giỏo dc v o to. Hu nh chng
trỡnh sỏch giỏo khoa ca chỳng ta so vi cỏc nc khụng khỏc l bao. Tuy nhiờn, vn
li l phng phỏp ging dy. Vic dy v hc cỏc trng ph thụng hin nay
nc ta chu tỏc ng nng n bi mc tiờu thi c. Hc thi. Dy thi ua cú
thnh tớch thi c tt nht. Do ú vic ging dy õy ch yu l truyn th cỏc kin
thc, luyn cỏc k nng lm bi kim tra v bi thi m ớt ý n vic thụng qua dy
kin thc dy hc sinh cỏch suy lun khoa hc; rốn luyn t duy c lp, sỏng to
cho hc sinh; ớt khuyn khớch cỏc tỡm tũi, khỏm phỏ. Núi chung s nhi nhột kin
thc theo li ỏp t kốm theo vic quỏ thiu sỏch tham kho cú cht lng ang l
nguy c bo mũn trớ tu ca th h tr, hạn chế kh nng t duy v úc khỏm phỏ, sỏng
to ca hc sinh, sinh viờn. ng v Nh nc cng ó thy vn , do ú Ngh quyt
2 ca Ban Chp hnh Trung ng khúa VIII, Lut giỏo dc v Ngh quyt ca i
hi IX u nhn mnh n vic i mi cỏch dy, cỏch hc, n vic hc i ụi vi
3
hành, nhà trường gắn liền với đời sống. Tuy nhiên sự chỉ đạo thực hiện rất lúng túng,
thiếu biện pháp hữu hiệu, v× thế mà Nghị quyết 2 ra đời đã trên 5 năm nhưng tình
hình chuyển biến quá chậm, nạn dạy thêm, học thêm vẫn tràn lan, nhà trường vẫn xa
rời cuộc sống. Học sinh, sinh viên học như vậy rồi ra đời làm người lao động nên
cũng dễ hiểu là tác phong thủ công nghiệp, tư duy "kinh nghiệm" qua hàng chục năm,
vẫn cứ gần như y nguyên. Việc vận dụng các quy luật khách quan, sử dụng chúng
như những người giúp việc đắc lực có trong tay sức mạnh của sự "tất yếu" đương là
chuyện hiếm. Nói về tác phong thì chỉ riêng việc "cải cách hành chính" ì ạch cũng đủ
thấy tác phong thủ công nghiệp nặng căn như thế nào. Tuy rằng có những người lao
động, nhờ được vào làm ở những cơ sở sản xuất, dịch vụ hiện đại, thì thực tiễn ở đó
sớm làm cho họ có phong cách công nghiệp, tư duy khoa học. Nhưng kh«ng lẽ chờ
cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa thắng lợi rồi, tác phong công nghiệp,

chức giáo dục hoạt động chỉ với mục đích là làm sao phổ biến đợc môn học đang đợc
phát triển rộng rãi trên thế giới bởi những kết quả to lớn mà nó đem lại, đặc biệt là tại
những nớc nh Mỹ, Anh, Nga.
Vic ph bin v phỏt trin PPLST cng l mt bi toỏn. Vy ó n lỳc phi
tp trung dy nú hay cha, khi m ngh quyt hi ngh BCH T ng ln 4 khoỏ VII
nm 1993 ó yờu cu "ỏp dng nhng phng phỏp giỏo dc hin i bi dng
cho hc sinh nng lc t duy sỏng to, nng lc gii quyt vn " v c nhc li
trong cỏc ngh quyt khỏc cho n nay. Chỳng ta s lm gỡ trong th k 21 õy khi m
"ln súng phỏt trin th t" ang n. Thi i "hu tin hc" - ln súng th 4 l thi
i sỏng to mang tớnh qun chỳng rng rói nh vic s dng cỏc phng phỏp t duy
sỏng to mt cỏch cú khoa hc, c dy v hc i tr. Hin nay Singapore ang ct
gim chng trỡnh hc hc sinh cú thi gian lm nhng bi tp rốn luyn t duy
sỏng to. Trong khi ú Vit Nam chỳng ta, i mi phng phỏp dy v hc, phỏt
huy tinh thn sỏng to hc sinh sinh viên l mt trong nhng vn bc xỳc ca
giỏo dc Vit Nam, ó c cp t hi ngh ny sang hi ngh khỏc nhng vn
5
cha cú s thay i tht s no. Th Tng Chớnh Ph Phan Vn Khi, ti hi ngh
m rng ln VI Hi ng trung ng liờn hip cỏc hi khoa hc v k thut Vit Nam
(din ra u nm 1998) phỏt biu: " ngun vn ln nht cú th núi vụ tn, phi l ti
trớ kinh doanh ca i ng doanh nghip cng vi nng lc sỏng to ca i ng cỏn
b khoa hc - cụng ngh nc nh". Ti cuc gp g ca chớnh ph, cỏc nh doanh
nghip v cỏc nh khoa hc t chc ti Dinh Thng Nht t 2-3.2.1998, giỏo s tin
s Phan Dng ó cú bi phỏt biu ngh Chớnh ph chỳ ý n khoa hc sỏng to
(creatology) mc v mụ v nhn mnh s cn thit phi ph bin ỏp dng rng rói
v phỏt trin mụn hc PPLST ti Vit Nam nh l mt trong nhng cỏch thit thc
"phỏt huy ni lc to ra s phỏt trin bn vng". K s Xuõn Bo v GS Phan
Dng tp hp cỏc ti liu liờn quan, tng cng 5kg ting Vit, Anh, Nga v PPLST
v cỏc kt qu nú em li Vit Nam v trờn th gii ln lt gừ ca tng cp lónh
o gii thiu. Mc dự vy, n nay mi ch cú B KHCN&MT chp nhn a
mụn hc ú vo bi dng thi nõng bc cho k s, chuyờn viờn trong ngnh. Trong

to, vỡ mc ớch sỏng to ra nhiu ca ci hn cho xó hi tng lai.
Các chính sách cải cách giáo dục của nớc ta hiện nay cha đứng trên quan điểm toàn
diện và nguyên tắc phát triển để giải quyết những vấn đề đang đặt ra; cụ thể là cải cách
nhng nng v ci cỏch hỡnh thc thi c, tỏch ra nhp vo ca cỏc trng, cỏc vin,
tỡm cỏch bi dng hc sinh gii, thi th v tỡm kim ti nng hc sinh sinh viờn
qua cỏc k thi gian khú i vi cỏc em. Ch cú mt iu ta quờn mt, hc trũ dự gii
n my m khụng cú úc sỏng to thỡ cng mói ch l hc trũ m thụi. Điều cốt lõi của
cải cách giáo dục chính là đổi mới t duy cho học sinh, sinh viên. Đây mới là khuynh h-
ớng của sự phát triển năng lực t duy sáng tạo của con ngời.
7
Khoa hc tõm lý ch ra rng, t duy ca con ngi ta c ch o v x lý t
ng bi nhng nim tin v gi nh ó n sõu vo tim thc. Hn na, qui trỡnh ny
li nm trong vũng xoỏy t gia cng: con ngi thụng qua cỏch t duy ca mỡnh
thng ch chn lc nhng thụng tin phự hp vi cỏch ngh ca mỡnh, do vy nim
tin v gi nh ó cú ngy cng c gia cng; kt qu l cỏch t duy (c) ny ngy
cng tr nờn vng chc. Cỏch t duy ca mi ngi li cng khú thay i nu nú
trựng hp vi tro lu chung ca xó hi bi cỏc hin tng din ra ph bin trong xó
hi khụng ngng cng c thờm nim tin v cỏch ngh hin cú ca cỏ nhõn. John
Maynard Keynes, nh kinh t hc ln nht ca th k 20, ó tng nhn xột: Khú
khn nm khụng phi cỏch t duy mi, m vic thoỏt khi c cỏch ngh c,
cỏch ngh ó n sõu trong mi ngừ ngỏch ca nóo trng chỳng ta.
Nh vậy ngoài quan điểm toàn diện và phát triển để có những chính sách, cảI cách mang
lại hiệu quả trong việc nâng cao t duy sáng tạo của học sinh, sinh viên thì chúng ta cần
phả dựa trên nguyên tắc khách quan đi đôi với nguyên tắc sáng tạo.
IV. định hớng phơng pháp luận giảI quyết vấn đề:
1. Nguyên tắc khách quan và sáng tạo trong đổi mới t duy từng cá nhân:
Trong cỏch ngh hin nay, trc mi trỡ tr ỏch tc, chỳng ta thng cho c ch
m ớt ai thy trỏch nhim ca chớnh mỡnh. T ci cỏch giỏo dc n ci cỏch hnh
chớnh, chỳng ta dng nh tỡnh trng th ng, trụng ch vo nhng vn bn v qui
nh ca chớnh ph, hy vng t ú dn n nhng ci cỏch sõu rng.

chng trỡnh mt cỏch cht ch ri cụng b rng rói cho mi ngi bit thc hin
9
v quan trng nht l c quan qun lý giỏo dc cú c cụng c kim tra, ỏnh giỏ
chun xỏc phự hp vi chng trỡnh ó cụng b.
- Cn ci tin mnh m phng thc kim tra v thi c: tớch cc chun b dựng trc
nghim khỏch quan mt cỏch ph bin; c bit quan trng l thay i ni dung cỏc
cõu hi: hin nay cỏc kim tra, thi c vi loi cõu hi tr bi hc cú thuc hay
khụng; cỏc dng cõu hi mu ó ra i ra li khụng bit bao nhiờu ln chim mt t
trng quỏ ln nờn nhiu giỏo viờn ó ỏp dng bin phỏp truy bi mt cỏch gay gt
(bt hc sinh lp i, lp li mt cỏch mỏy múc cho ti khi thuc thỡ thụi) li to nờn
kt qu thi c kh quan v do vy cỏch dy lc hu v phn khoa hc nh th li l
phng thc mang li kt qu trong thi c. Mun thay i phng thc ging dy
theo hng tớch cc thỡ trc tiờn v nht thit phi thay i ni dung v phng thc
kim tra v thi c theo hng tớch cc. Thi th no thỡ giỏo viờn s dy v hc sinh s
hc theo cỏch tng ng. ng c kờu gi phi thay i phng phỏp ging dy
trong khi vn duy trỡ ni dung v cỏch thi c lc hu.
- Cn thay i cỏch ỏnh giỏ hot ng dy hc ca giỏo viờn: hin nay chỳng ta da
quỏ nhiu vo kt qu im s thi c ca hc sinh ỏnh giỏ, xp loi thi ua khen
thng giỏo viờn. õy l cỏch ỏnh giỏ phin din, khụng chớnh xỏc v ớt mang tớnh
tớch cc.
3. Quan điểm phát triển trong chiếm lĩnh văn hoá:
Chim lnh vn hoỏ l con ng v phng phỏp ti u trong chin lc xõy
dng v phỏt trin con ngi núi chung, phỏt trin nng lc hot ng sỏng to ca cỏ
nhõn núi riờng i vi nn giỏo dc o to ca chỳng ta hin nay. Chim lnh vn
hoỏ khụng n thun l nm ly ton b tri thc, kinh nghim, phng thc hot
ng hay nguyờn tc t duy. Vn quan trng l phi bin tri thc, kinh nghim vn
hoỏ thnh phm cht v sc mnh bờn trong, thnh tớnh tớch cc gi m v phỏt huy
cỏch suy ngh cỏch hnh ng sỏng to ca mi con ngi trong cuc sng. S
10
nghiệp giáo dục đào tạo những con người tích cực và sáng tạo cần phải theo hướng

công bằng, dân chủ, văn minh" đang đòi hỏi một nguồn lực sáng tạo mới. Đó là
những sáng tạo trong hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch
vụ, nghiên cứu khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, kỹ thuật, công nghệ,
văn hóa thẩm mỹ, văn học, nghệ thuật, quản lý xã hội và hành chính sự vụ, thậm chí
trong cả sinh hoạt thường nhật, vui chơi, giải trí
Nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập, đào tạo công dân tri thức, tạo lập xã
hội văn minh, văn hóa là những tiền đề trực tiếp cho "phong trào sáng tạo". Trên cơ
sở này, nhà trường, giáo dục học đường, đang trở thành "trung tâm" và "hạt nhân"
của việc đào tạo một "thế hệ sáng tạo" nhằm đáp ứng yêu cầu "tăng trưởng mọi mặt"
của dân tộc ta trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa hiện nay. Vì thế, xã
hội, ngành giáo dục, các cơ sở nghiên cứu khoa học, cần "Đào tạo, bồi dưỡng và phát
huy mọi tiềm năng của đội ngũ trí thức để tạo nguồn lực trí tuệ và nhân tài cho đất
nước", như cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH của Đảng
đã xác định (Đảng Cộng sản Việt Nam, 1991, tr.7).
12
danh mục tài liệu tham khảo
1. Các văn kiện của Đại hội đảng về định hớng phát triển nền kinh tế Việt nam.
2. Giáo trình Triết học của NXB Lí Luận Chính Trị.
3. Sách T duy sáng tạo của NXB Tổng hợp TP.HCM.
4. www.chungta.com .
5. www.wikipedia.org .
13