Chính sách thúc đẩy tiến bộ khoa học và công
nghệ trên địa bàn huyện tại tỉnh Nam Định
Mai Thanh Long
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Chính sách Khoa học và Công nghệ; Mã số: 60 34 70
Người hướng dẫn: TS. Hồ Ngọc Luật
Năm bảo vệ: 2010
Abstract: Chương 1:Trình bày cơ sở lý luận chính sách thúc đẩy tiến bộ khoa học và
công nghệ. Chương 2: Thực trạng chính sách thúc đẩy tiến bộ khoa học và công nghệ
trên địa bàn huyện tại tỉnh Nam Định. Chương 3: Định hướng chính sách thúc đẩy tiến
bộ khoa học và công nghệ trên địa bàn huyện tại tỉnh Nam Định.
Keywords: Chính sách khoa học; Nam Định; Quản lý khoa học; Công nghệ
Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
Kết luận Hội nghị lần thứ 6 ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về tiếp tục thực
hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII) về phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) đã
đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến 2010, trong đó có nêu: “Đổi mới và nâng cao trình độ công
nghệ trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân nhằm nhanh chóng thoát khỏi tình trạng lao động
thủ công, lạc hậu, tăng năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh, nâng sức cạnh tranh của
nền kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân và sức mạnh quốc phòng - an ninh. Chú trọng
chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và thành tựu KH&CN cho nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng
khó khăn.”
1
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về đẩy nhanh
lượng tiến bộ KH&CN triển khai không nhiều, hiệu quả không cao. Trình tự thủ tục đưa các
ứng dụng tiến bộ KH&CN vào ứng dụng trên địa bàn huyện còn phức tạp, phải qua nhiều
khâu.
- Việc triển khai chuyển giao những tiến bộ KH&CN trong sản xuất nông nghiệp cho
nông dân đã được các cơ quan chuyên môn của huyện tích cực thực hiện, tuy nhiên hiệu quả
về ứng dụng chưa sâu rộng, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước về sự nghiệp KH&CN, chưa
huy động được các nguồn vốn từ bên ngoài của các doanh nghiệp, các tổ chức hoạt động
KH&CN.
- Chính sách, cơ chế phân cấp, phối hợp, hướng dẫn, kiểm tra trong công tác quản lý,
triển khai tiến bộ KH&CN trên địa bàn huyện chưa thật sự mang lại hiệu quả như mong
muốn.
Trong Quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH tỉnh Nam Định đến năm 2020, mục tiêu
tổng quát trong phát triển KT-XH của tỉnh là: “Phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế
nhanh, tạo chuyển biến mạnh về chất lượng phát triển và phát triển bền vững. Đẩy mạnh
chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, Nâng cao rõ rệt chất lượng giáo dục đào tạo
3
và nguồn nhân lực. Phát triển văn hoá xã hội đồng bộ với tăng trưởng kinh tế. Xoá đói giảm
nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, thực hiện công bằng xã hội, ”.
3
Trong bối cảnh đó, đề tài: Chính sách thúc đẩy tiến bộ KH&CN trên địa bàn huyện
tại tỉnh Nam Định đã được lựa chọn để nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH
trên địa bàn huyện, thành phố của tỉnh Nam Định trong sự nghiệp CNH, HĐH.
Đây là một đề tài vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn, và hy vọng rằng sẽ
có được những đóng góp thiết thực cho việc hoạch định các chính sách thúc đẩy tiến bộ
KH&CN trên địa bàn huyện ở các địa phương nói chung, cũng như ở Nam Định nói riêng
đồng thời tạo ra tiền đề phát triển KT-XH ở địa phương.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Trong thực tế, đã có nhiều chính sách được đưa ra nhằm thúc đẩy tiến bộ KH&CN tại
- Sử dụng biện pháp nào để thực hiện chính sách đó:
+ Xây dựng các biện pháp để thực hiện chính sách thúc đẩy tiến bộ KH&CN trên địa
bàn huyện ở tỉnh Nam Định.
+ Xem xét, lựa chọn các biện pháp phù hợp và hiệu quả từ biện pháp nâng cao nhận
thức, tăng cường mối quan hệ, phối kết hợp, đến biện pháp hành chính, tổ chức, con người, bố
trí các nguồn lực, để tăng cường các khâu hỗ trợ, điều tiết các mối quan hệ xã hội (về mặt
lợi ích);
+ Hỗ trợ tài chính để tạo sự thu hút hiệu quả; khen thưởng, tôn vinh để nâng cao giá trị
xã hội, tạo uy tín trong cộng đồng; hoặc hỗ trợ các dịch vụ cần thiết, như SHTT, thông tin
KH&CN,
7. Giả thuyết nghiên cứu
Xây dựng, định hướng chính sách thúc đẩy tiến bộ KH&CN trên địa bàn huyện ở tỉnh
Nam Định là tiền đề cho việc: phát hiện, ứng dụng, nhân rộng các tiến bộ KH&CN trong sản
xuất đem lại hiệu quả KT-XH.
8. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài bao
gồm:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: được sử dụng trong quá trình thu thập, tìm kiếm
các cơ sở lý luận; tổng hợp, và phân tích các nguồn tư liệu, số liệu sẵn có về chính sách thúc
đẩy tiến bộ KH&CN.
- Phương pháp nghiên cứu hiện trường - điền dã - là các phương pháp được sử dụng
trong quá trình nghiên cứu hiện trạng các tiến bộ KH&CN đã được ứng dụng và triển khai tại
địa bàn huyện;
- Các phương pháp phân tích hệ thống và phân tích tổng hợp - được sử dụng trong
quá trình tiếp cận, thu thập, xử lý thông tin liên quan tới đối tượng nghiên cứu của đề tài.
9. Kết cấu luận văn
Toàn bộ nội dung của đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị sẽ được trình
bày trong 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận chính sách thúc đẩy tiến bộ khoa học và công nghệ
ngày 09 tháng 6 năm 2004 của Chính phủ về khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn.
10. Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đề án đổi mới cơ chế quản lý
KH&CN, Ban hành kèm theo quyết định số 171/2004/QĐ-TTg ngày 28/9/2004 của Thủ tướng
Chính phủ.
11. Vũ Cao Đàm, Khoa học chính sách, NXBĐHQG, 2008.
6
12. Vũ Cao Đàm, Hệ thống pháp luật Khoa học và Công nghệ Việt Nam 50 năm hình thành
và phát triển, Tạp chí Hoạt động khoa học, số tháng 9/2009.
13. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận Nghiên cứu Khoa họcghiên cứu Khoa học, NXBGD,
2009.
14. Hiến pháp năm 1992.
15. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật Khoa học và Công nghệ Việt
Nam (2000).
16. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Luật chuyển giao công nghệ
(2006).
17. Sở KH&CN Nam Định, Báo cáo kết quả hoạt động KH&CN 9 tháng đầu năm 2010 Tỉnh
Nam Định.
18. Sở KH&CN Nam Định, Báo cáo kết quả hoạt đông KH&CN tỉnh Nam Định giai đoạn
2006-2010 - Sở KH&CN Nam Định, Nam Định 8/2010.
19. Đặng Duy Thịnh, Chính sách khoa học và công nghệ quốc gia, bài giảng chuyên đề, Hà
Nội 1998.
20. Thủ tướng chính phủ, Quyết định số 136/2007/QĐ-TTg Về việc phê duyệt Chương trình
khuyến công quốc gia đến năm 2012.
21. Thủ tướng chính phủ, Quyết định số 122/2004/QĐ-TTg ngày 05 tháng 7 năm 2004, Phê
duyệt Chương trình Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ phục
vụ phát triển kinh tế - xã hội nông thôn và miền núi giai đoạn từ nay đến năm 2010.
22. Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, Báo cáo kết quả hoạt động của
Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN tỉnh Nam Định giai đoạn 2006-2010, Nam Định 8/2010.
23. Trung tâm Khuyến nông, khuyến ngư, Báo cáo kết quả hoạt động của Trung tâm Khuyến