Hồ Chí Minh với sự nghiệp giáo dục ở Miền Bắc
những năm 1954-1969

Phạm Thị Hoàng Điệp

Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn
Luận văn ThS ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam; Mã số: 60 22 56
Người hướng dẫn: PGS.TS. Hoàng Hồng
Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Chương 1: Nghiên cứu về các hoạt động của Hồ Chí Minh trong
lĩnh vực giáo dục ở miền Bắc những năm 1954-1969. Chương 2: Tìm hiểu tư
tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục. Chương 3: Đưa ra một số nhận xét

Keywords: Tư tưởng Hồ Chí Minh; Giáo dục; Miền Bắc; Thời kỳ 1954 -
1969

Content
1. Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới cũng
đồng thời là nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Cả cuộc đời Người dành trọn để
phấn đấu cho mục tiêu cao cả “nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,
đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. Với mong muốn phải “đưa
dân tộc Việt Nam trở thành một dân tộc thông thái”, sánh vai cùng bạn bè quốc tế, Hồ Chí
Minh đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng một nền giáo dục mới, toàn diện. Người đã để lại
cho ngành giáo dục Việt Nam di sản vô cùng to lớn và quý giá đó là hệ thống những quan
điểm khoa học về giáo dục. Những quan điểm đó được hình thành trên sự kế thừa, tiếp thu
có chọn lọc, sáng tạo truyền thống văn hoá, giáo dục Việt Nam, triết lý giáo dục phương
Đông và nhất là chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với quá trình hoạt động thực tiễn cách mạng
sinh động, phong phú của Người.
Hơn bốn mươi năm trôi qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, song quan điểm và

nm xõy dng giỏo dc, Nxb Giỏo dc, H Ni, 1965; Nn giỏo dc Vit nam lý lun v
thc hnh, Nxb Giỏo dc, H Ni, 1991 ca GS. Nguyn Khỏnh Ton. Vn giỏo dc v
khoa hc giỏo dc, Nxb Giỏo Dc, H Ni, 1986; 45 nm phỏt trin nn giỏo dc Vit Nam
Nxb Giỏo Dc, H Ni, 1990; S tho lch s giỏo dc Vit Nam, Nxb Giỏo dc, H Ni,
1992; Về giáo dục cho mọi ng-ời ở Việt Nam, Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội, 1995
ca GS. Phm Minh Hc; 35 nm phỏt trin s nghip giỏo dc ph thụng, Nxb Giỏo Duc,
H Ni, 1990 ca tỏc gi Vừ Thun Nho; 50 nm phỏt trin s nghip giỏo dc v o to
(1945 1995) Nxb Giỏo Dc, H Ni, 1995 ca B trng B Giỏo dc Trn Hng Quõn
- Cỏc cụng trỡnh nghiờn cu t tng H Chớ Minh v giỏo dc ca cỏc nh khoa hc nh:
Hồ Chủ tịch nhà giáo dục vĩ đại, Nxb. Khoa học x hội, Hà Nội, 1990 ca tỏc gi Nguyễn
Lân; H Chớ Minh, nh t tng li lc, Nxb Lý lun chớnh tr, 2005 ca GS. Song Thnh;
Ch tch H Chớ Minh vi s nghip xõy dng con ngi mi (bi phỏt biu ca i Tng
Vừ Nguyờn Giỏp ti Hi tho khoa hc quc t Ch tch H Chớ Minh- ngi chin s kiờn
cng ca phong tro gii phúng dõn tc, phong tro cng sn v cụng nhõn quc t, t
chc ti H Ni, thỏng 5/1990); H Chớ Minh vn húa v i mi, Nxb Vn Húa, 1998 ca
GS. inh Xuõn Lõm v PGS. Bựi ỡnh Phong; Chin lc con ngi- nh giỏo dc trong
tỏc phm H Chớ Minh, danh nhõn vn húa, Nxb Vn húa Thụng tin, 2000 ca tỏc gi o
Phan. Hồ Chí Minh với việc xây dựng một nền giáo dục mới của Việt Nam (bi ca G.S
Phan Ngọc Liên ng trờn tp chớ Nghiên cứu lịch sử Đảng số 11). T tng H Chớ Minh
vi s nghip phỏt trin giỏo dc, Nxb Chớnh tr quc gia, H Ni, 2005 ca TS. V Vn
Gu.
Cun K yu hi tho Ch tch H Chớ Minh vi s nghip giỏo dc, Bo tng H Chớ
Minh v i hc S phm H Ni, 2005. Trong ú cú cỏc bi nghiờn cu: Ch tch H Chớ
Minh ó t nn múng cho nn giỏo dc mi Vit Nam ca G.S Phm Minh Hc; T tng
H Chớ Minh v giỏo dc- quỏ trỡnh hỡnh thnh v nhng ni dung ch yu ca G.S inh
Xuõn Lõm; H Chớ Minh vi giỏo dc, trong k nguyờn c lp t do ca dõn tc ca GS.
Lờ Mu Hón; Tỡm hiu nhng t tng ca H chớ Minh v giỏo dc ca PGS. Nguyn
Trng C; T tng H Chớ Minh v giỏo dc v thc tin giỏo dc nc ta hin nay ca
PGS Nguyn Trng Ngha v.v. Ngoi ra cũn cú nhiu bi vit ca cỏc tỏc gi khỏc.
Nhng cụng trỡnh nghiờn cu trờn õy tp trung vo cỏc vn : Nhng úng gúp to ln ca

1954-1969
Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
Chương 3: Một số nhận xét

References
1. Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng TW (1979): Những sự kiện lịch sử Đảng, Tập 2
(1945 – 1954), Nxb. Sự thật, Hà Nội
2. Báo cáo của Bộ quốc gia Giáo dục về tình hình giáo dục sau một năm kháng
chiến (1948), Hồ sơ 2654, PTT, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III
3. Bảo tàng Hồ Chí Minh, Đại học Sư phạm Hà Nội (2003): Hồ Chí Minh với sự nghiệp
giáo dục, kỷ yếu hội thảo khoa học, Nxb Thanh niên, Hà Nội
4. Vũ Ngọc Bình (1990): Chống nạn mù chữ, vấn đề của thời đại của đất n-ớc,
Nxb. Sự thật, Hà Nội.
5. Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (1975): Ba m-ơi năm nền giáo dục đại
học và trung học chuyên nghiệp Việt Nam (1945 1975), Nxb. Đại học và trung
học chuyên nghiệp, Hà Nội.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo: Năm m-ơi năm phát triển sự nghiệp giáo dục và đo
tạo (1945 1995), Nxb. Giáo dục, Hà Nội.
7. Ngô Văn Cát (Chủ biên), (1980): Việt Nam chống nạn thất học, Nxb. Giáo dục,
Hà Nội.
8. C.Mác- Ph. Ăngghen-V.I. Lênin (1978): Về giáo dục, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng toàn tập, tp 8, Nxb. Chính trị
Quốc Gia, Hà Nội,
10. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng toàn tập, tập 12 Nxb. Chính trị
Quốc Gia, Hà Nội.
11. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng toàn tập, tp 16, Nxb. Chính trị
Quốc Gia, Hà Nội.
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001): Văn kiện Đảng toàn tập, tp 18, Nxb. Chính trị
Quốc Gia, Hà Nội.
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002): Văn kiện Đảng toàn tập, tp 19 Nxb. Chính trị

28. Lê Mậu Hãn (11 2003): Hồ Chí Minh với giáo dục trong kỷ nguyên độc lập tự
do của dân tộc, Bài phát biểu tại hội thảo Hồ Chí Minh với sự nghiệp giáo
dục, Hà Nội.
29. Nguyễn Văn Huyên (1990): Những bài nói và viết về giáo dục, Nxb. Giáo dục,
Hà Nội.
30. Minh Hoàng Giám, Nguyễn Khánh Toàn (1966): Sự nghiệp văn hóa, y tế, giáo
dục, thể thao, Nxb. Sự thật, Hà Nội.
31. Vừ Nguyờn Giỏp (2000): T tng H Chớ Minh v con ng cỏch mng Vit
Nam, Nxb Chớnh tr quc gia, H Ni.
32. Vừ Nguyờn Giỏp (2007): Nghiờn cu, hc tp v lm theo t tng H Chớ Minh,
Nxb Cụng an nhõn dõn, H Ni
33. Nguyễn Lân (1990): Hồ Chủ tịch nhà giáo dục vĩ đại, Nxb. Khoa học xã hội, Hà
Nội.
34. inh Xuõn Lõm, Đình Phong (1998): Hồ Chí Minh văn hóa v i mới 1954,
Nxb. Lao động, Hà Nội.
35. Phan Ngọc Liên (11 2003): Hồ Chí Minh với việc xây dựng một nền giáo dục
mới của Việt Nam, Nghiên cứu lịch sử Đảng (số 11).
36. H Chớ Minh biờn niờn tiu s, tp 9 (2008), Nxb. Chính trị Quốc Gia,Hà Nội
37. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, (2009) Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
38. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, (2009) Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
39. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 7, (2009) Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
40. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 8, (2009), Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
41. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 9, (2009) Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
42. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10, (2009), Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
43. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 11, (2009), Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
44. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 12, (2009), Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
45. Nguyễn Văn Minh (Chủ biên), (1996): Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu n-ớc
1945 1975, tập 2, Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
46. Nguyễn Văn Minh (Chủ biên), (1996): Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu n-ớc
1945 1975, tập 4, Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.