1
Phần A: Mở đầu
KHOA LÍ LUẬN – CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TIỂU LUẬN: Làm sáng tỏ 1 nhận định của Hồ Chí Minh
GIÁO DỤC TRONG NHÀ TRƯỜNG DÙ CÓ TỐT MẤY NHƯNG
THIẾU GIÁO DỤC TRONG GIA ĐÌNH VÀ NGOÀI XÃ HỘI THÌ
KẾT QUẢ CŨNG KHÔNG
THU ĐƯỢC HOÀN TOÀN
PHẦN A. MỞ ĐẦU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Mạnh Tử nói: “Nhân chi sơ tính bổn thiện, tính tương cận tập tương viễn”, nghĩa là
con người sinh ra ban đầu vốn dĩ lương thiện, tính tình khá đồng nhất, nhưng do môi trường
và sự tiếp cận học hỏi khác nhau mà tính tình đâm ra khác biệt nhau. Do đó, môi trường và
sự giáo dục sẽ làm con người thay đổi, nghĩa là giáo dục đóng vai trò quyết định cho bản
tính của con người trong tương lai.
Hơn thế nữa, do đang là sinh viên trên ghế giảng đường; nên chúng em nhận thấy rõ
vai trò của việc giáo dục là rất quan trọng. Vì thế, nhóm chúng em quyết định tìm hiểu về
vấn đề giáo dục qua một nhận định của Hồ Chí Minh: ”Giáo dục trong nhà trường dù có
tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không
thu được hoàn toàn”.
2. MỤC ĐÍCH:
- Để tìm hiểu tư tưởng của Bác về giáo dục.
- Để tìm hiểu về những mặt ưu và khuyết điểm của nền giáo dục nước ta. Từ đó, đề ra
những kiến nghị, biện pháp cho nền giáo dục Việt Nam nói chung và cho bản thân nói
riêng.
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 2
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Thực trạng giáo dục Việt Nam xưa và nay
- Các chủ thể trong giáo dục (Học sinh, giáo viên, cấp lãnh đạo, gia đình….)

dục là nền tảng cho việc truyền thụ, phổ biến văn hóa từ thế hệ này đến thế hệ khác. Giáo
dục là phương tiện để đánh thức và nhận ra khả năng, năng lực tiềm ẩn của chính mỗi cá
nhân, đánh thức trí tuệ của mỗi người. Nó ứng dụng phương pháp giáo dục, một phương
pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa dạy và học để đưa đến những rèn luyện về tinh thần, và
làm chủ được các mặt như: ngôn ngữ, tâm lý, tình cảm, tâm thần, cách ứng xử trong xã hội.
• Dạy học là một hình thức giáo dục đặc biệt quan trọng và cần thiết cho sự phát
triển trí tuệ, hoàn thiện nhân cách học sinh.
• Quá trình dạy học nói riêng và quá trình giáo dục nói chung luôn gồm các thành
tố có liên hệ mang tính hệ thống với nhau: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương
pháp giáo dục, phương tiện giáo dục, hình thức tổ chức và chỉ tiêu đánh giá.
Sự giáo dục của mỗi cá người bắt đầu từ khi sinh ra và tiếp tục trong suốt cuộc đời. (Một
vài người tin rằng, sự giáo dục thậm chí còn bắt đầu trước khi sinh ra, theo đó một số cha
mẹ mở nhạc, hoặc đọc cho những đứa trẻ trong bụng mẹ với hy vọng nó sẽ ảnh hưởng đến
sự phát triển của đứa trẻ sau này). Với một số người quá trình đấu tranh giành giật sự sống,
giành giật sự thắng lợi trong cuộc sống cung cấp kiến thức nhiều hơn cả sự truyền thụ kiến
thức ở các trường học. Các cá nhân trong gia đình và ngoài xã hội cũng có ảnh hưởng lớn
đến hiệu quả giáo dục, thường có ảnh hưởng nhiều hơn, mặc dù việc dạy dỗ trong gia đình
có thể không mang tính chính thức, chỉ có chức năng giáo dục rất thông thường.
1.3 Mục đích giáo dục
Mục đích cao cả trong suốt cuộc đời phấn đấu của Hồ Chí Minh đó là mong cho dân tộc,
nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc.
Ngày nay nước ta đã được độc lập, dân ta đã được tự do, thanh niên đã là người làm chủ đất
nước, vì vậy mục đích của nền giáo dục là đào tạo ra những con người biết làm chủ nước
nhà, phải lấy nhiệm vụ học tập làm chủ yếu.
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 4
Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc, học để yêu nhân dân, học
để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để phụng sự Tổ quốc, học để phụng sự nhân dân.
Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng của Hồ Chí Minh là vì con người, cho con
người, là xây dựng con người mới, đào tạo ra những con người biết làm chủ nước nhà.

lập suy nghĩ và tự do tư tưởng", nâng cao nhận thức, chất lượng và hiệu quả giáo dục. Các
phương pháp này vừa mang tính truyền thống, lại vừa hiện đại, vừa hệ thống, khoa học, lại
vừa cụ thể, thiết thực, luôn gắn với đời sống và thời đại.
2.1 Giáo dục trong nhà trường
Giáo dục đạo đức trong nhà trường là môi trường đào tạo cho con người có trình độ
năng lực, có phẩm chất đạo đức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhằm phát triển toàn diện
con người. Giáo dục nhà trường là giáo dục có bài bản, có hệ thống và kết hợp với nhiều
loại hình giáo dục khác. Cho nên, giáo dục nhà trường có một ý nghĩa độc đáo và quan
trọng trong việc hình thành ý thức và nhân cách đạo đức. Đáng tiếc là ở nước ta, cả một
thời gian khá dài, nhà trường hoặc bỏ quên hoặc quá xem nhẹ môn học đạo đức. Gần đây,
tình trạng này đã có những bước cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, giáo dục đạo đức còn mang
tính hình thức, thậm chí sơ sài, lý thuyết suông nên chưa mang lại hiệu quả. Thực tế đó đã
có ảnh hưởng không nhỏ, nếu không nói là ảnh hưởng xấu, đến việc giáo dục đạo đức trong
nhà trường. Những yếu kém này, xét từ góc độ đạo đức cũng là nhân tố liên quan đến sự
suy thoái, sự xuống cấp về nhân cách đạo đức của con người và xã hội.
Nhìn một cách khái quát thì giáo dục đạo đức chưa tương xứng với yêu cầu của sự phát
triển kinh tế - xã hội. Để đảm bảo hiệu quả cho công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường,
đòi hỏi cần phải đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống, những truyền thống tốt đẹp của dân
tộc, nâng cao ý thức trách nhiệm của học sinh, sinh viên với bản thân, gia đình, trách nhiệm
của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước. Phải coi đạo đức học là một ngành khoa học thực
sự và không thể thiếu trong chương trình giáo dục và đào tạo. Trước đây, lúc sinh thời, Chủ
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 6
tịch Hồ Chí Minh đã từng mong muốn: “Đạo đức học cần phải trở nên một ngành khoa học
xã hội mà những người có trách nhiệm phải đi sâu nghiên cứu chuyên cần hơn nữa. Nó
cũng phải trở thành một môn khoa học không thể thiếu được trong các trường đại học và
giáo dục phổ thông”.
2.1.1 Ưu điểm
 Ngày càng được Chính phủ quan tâm sâu sắc
Cả nước đều biết, ngay từ khi nhận trọng trách mới, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân

thế giới.
- Giúp học sinh tổ chức những nhóm làm việc độc lập qua đó phát triển tinh thần
cộng đồng và ý thức tập thể; giúp học sinh phát triển óc phán đoán với tinh thần trách
nhiệm và kỷ luật; giúp phát triển tính tò mò và tinh thần khoa học; giúp học sinh có khả
năng tiếp nhận những giá trị văn hóa của nhân loại.
- Giúp học sinh hiểu biết hoàn cảnh xã hội, môi trường sống, và lối sống của người
dân; giúp học sinh hiểu biết lịch sử nước nhà, yêu thương xứ sở mình, ca ngợi tinh thần
đoàn kết, tranh đấu của người dân trong việc chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc; giúp học
sinh học tiếng Việt và sử dụng tiếng Việt một cách có hiệu quả; giúp học sinh nhận biết nét
đẹp của quê hương xứ sở, những tài nguyên phong phú của quốc gia, những phẩm hạnh
truyền thống của dân tộc; giúp học sinh bảo tồn những truyền thống tốt đẹp, những phong
tục giá trị của quốc gia; giúp học sinh có tinh thần tự tin, tự lực, và tự lập.
Nhận biết được sự cần thiết của việc giáo dục trong trường học mà số lượng học sinh,
sinh viên đến học và lớp học, trường học ngày càng được mở rộng. Quan sát số liệu được
cho bởi biểu đồ sau:

GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 8

GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 9
Biểu đồ trên đã cho chúng ta thấy quy mô giáo dục - đào tạo tăng lên qua các năm
thể hiện rõ sự quan tâm của cộng đồng, xã hội đối với việc giáo dục trong nhà trường.
2.1.2 Nhược điểm
Bên cạnh những ưu điểm vượt trội, ta có thể nhận thấy sau một thời gian dài cho
đến hiện nay sự phát triển của nền giáo dục Việt Nam vẫn không đáp ứng được yêu cầu về
nguồn nhân lực ưu tú. Việc này đòi hỏi Việt Nam phải xem xét lại.
 Những tiêu cực trong lĩnh vực giáo dục
Tác động sâu xa và lâu dài về mặt văn hóa của những tiêu cực trong lĩnh vực giáo
dục làm nhiều giá trị cao quý bị mai một, với nhiều di chứng khó sửa: suy nghĩ lệch lạc về

 Chương trình học tiếng nước ngoài còn hạn chế
Ngoại ngữ đang là một trong những vấn đề bức thiết nhất và cũng là một trong những
bất cập lớn nhất của nhà trường nước ta. Không thể hình dung sống trong thế giới ngày nay
không có ngoại ngữ. Con đường tiếp cận mọi thành tựu văn hóa, tiến bộ khoa học và kỹ
thuật của thế giới, con đường hội nhập vào kinh tế và cộng đồng thế giới đều phải đi qua
cái cầu ngoại ngữ. Con đường khai thác lợi thế nước đi sau và làm giàu trí tuệ của chính
mình phải có ngoại ngữ hỗ trợ. Sự thật là nền giáo dục nước nhà không quan tâm đúng mức
vấn đề ngoại ngữ, lại quen lối tư duy đổ tội cho cái nghèo một cách không thể biện bạch
được. Đã đến lúc phải đưa chương trình dạy ngoại ngữ trở thành một phần bắt buộc trong
chương trình giảng dạy từ cấp phổ thông – khả năng cho phép đến đâu thì thực hiện tới đấy
rồi mở rộng dần ra – ví dụ bắt đầu từ các vùng đô thị và kinh tế phát triển. Vì yêu cầu hội
nhập và vì ở sát nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc, học tiếng Anh và tiếng Hoa ngày càng
trở nên cấp thiết.
 Giới trẻ thường sao nhãng việc học văn hóa truyền thống
Riêng về mặt văn hóa, lịch sử và ngôn ngữ, phát huy truyền thống và bản sắc dân
tộc, vấn đề duy dưỡng và khai thác vốn Hán nôm của quốc gia ngày càng trở nên quan
trọng. Vấn đề này bị sao lãng hời hợt đến mức có nguy cơ đi tới một nền văn hóa mất gốc.
Còn rất nhiều việc phải làm để văn hóa Việt trở thành tâm hồn dẫn dắt con đường đi lên của
đất nước, là yếu tố gìn giữ bản sắc và sự trường tồn của dân tộc ta. Để đứng được trong
cạnh tranh của toàn cầu hóa, Việt Nam chẳng những cần hiển diện trước thế giới là một nền
kinh tế mà còn là một hình ảnh văn hóa của chính mình.
 Thư viện còn hạn chế về chất lượng cũng như số lượng
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 11
Trong nhà trường còn có vấn đề sách và thư viện không thể bỏ qua được. Nếu
nói tỷ lệ số lượng sách in ra so với dân số, có lẽ phải xếp hạng bậc cao hay rất cao cho nước
ta, có lần báo chí nước ta đã tự xếp hạng ta là nước Đông Nam Á có cố lượng đầu sách
hàng năm cao nhất trong vùng, không rõ chính xác đến mức nào. Nhưng xin hãy đến thăm
bất kỳ cửa hàng sách hay vào bất kỳ thư viện nào của các trường, viện, nhìn chung sách của
tác giả nước ta chất lượng thấp, không ít nội dung sao chép một cách chắp vá của bên

đối theo quan niệm “không thầy đố mầy làm nên”, biến giáo dục thành quá trình truyền đạt
và tiếp thu hoàn toàn thụ động, đã xuất hiện tư duy cực đoan ngược lại, phủ nhận vai trò
then chốt của thầy đối với chất lượng giáo dục.
 Chạy theo số lượng, hy sinh chất lượng
Bất chấp mọi chuẩn mực, thông lệ và kinh nghiệm quốc tế, khiến việc hội nhập khó
khăn và không cạnh tranh nổi ngay với giáo dục các nước trong khu vực. Với cách quản lý
xô bồ, số phế phẩm tuôn ra xã hội ngày càng đông, tài năng làng nhàng chiếm ưu thế, rồi
phế phẩm thế hệ 1 sản xuất ra phế phấm thế hệ 2, cứ thế thành cái vòng xoáy trôn ốc nhấn
chìm giáo dục trong một mớ bòng bong, không gỡ ra được (tình hình lộn xộn về các bằng
cấp đại học, thạc sĩ, tiến sĩ trong nước và các chức danh GS, PGS hay các danh vị khác đã
khiến các sản phẩm giáo dục VN mất giá thảm hại trên quốc tế).
2.2 Giáo dục trong gia đình
Nếu như giáo dục trong nhà trường quá trình phát triển tri thức là chủ yếu thì giáo dục
trong gia đình và ngoài xã hội lại là quá trình nhận thức về đạo đức; giúp con người phát
triển toàn diện về mọi mặt.
Qua các phương tiện thông tin đại chúng, ta đã biết được 1 số sự việc khiến không ai
có thể làm ngơ như:
_ Thứ 4, ngày 10/03/2010, trên hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng từ báo, đài,
internet… đều đồng loạt đăng tải một tin làm dư luận xã hội bàng hoàng, xôn xao: Sốc với
clip nữ sinh đánh đập, xé áo bạn trên phố. Sau khi sự việc này lan rộng và nhận được sự
quan tâm của nhiều ngành chức năng, tất cả đều có chung nhận xét: sự việc này là hồi
chuông cảnh báo về những biểu hiện đáng lo ngại liên quan đến đạo đức của học sinh hiện
nay.
_Thứ 3 ngày 27/04/2010, một video clip ghi lại cảnh “nữ sinh đánh bài cởi áo trong lớp
học” được lan truyền với tốc độ “chóng mặt” trên internet. Sau khi xem xong clip này, hầu
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 13
hết lại có chung nhận định: video nữ sinh chơi bài cởi áo thêm một lần nữa gióng lên hồi
chuông về sự xuống cấp về đạo đức trong lối sống của một bộ phận học sinh hiện nay.
Trên đây chỉ là một trong vô vàn những tình huống, những sự việc phản ánh tình trạng

được nữa, bởi vì chất người chân chính đó chỉ được định hình trong tâm hồn con người
đồng thời với việc nhận thức những chân lý đầu tiên và quan trọng nhất…”. Ai cũng biết,
ngay từ đầu, sự phát triển của mỗi chúng ta đã chịu ảnh hưởng sâu sắc của giáo dục đạo
đức gia đình, của “nếp nhà”, của “gia phong”. Thi hào Gớt đã nói rằng, ai tìm được sự bình
an trong tổ ấm gia đình, thì đó là người hạnh phúc nhất. Cho nên, gia đình là môi trường
quan trọng bậc nhất trong giáo dục. Bởi giáo dục gia đình là nền tảng có tác động vô cùng
to lớn đến sự phát triển của cá nhân và cả cộng đồng. Điều đó đã lý giải vì sao Đảng và Nhà
nước ta luôn coi việc xây dựng gia đình văn hóa mới là một trong những nội dung quan
trọng của chiến lược phát triển đất nước, phát triển con người. Trong Báo cáo chính trị tại
Đại hội VIII, Đảng ta đã khẳng định: “Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh
phúc, làm cho gia đình thực sự là tế bào lành mạnh của xã hội, là tổ ấm của mỗi người.
 Là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân
cách con người.
Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế thị trường cùng với quá trình toàn cầu hóa đã
ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự ổn định và bền vững của gia đình. Để tồn tại và phát triển, đòi
hỏi mỗi gia đình phải tìm cách thích ứng, điều chỉnh các quan hệ giữa các thành viên trong
gia đình và ngoài xã hội. Trên thực tế, nhiều gia đình không những vẫn giữ gìn được nền
nếp gia phong, làm tốt chức năng giáo dục con cái mà còn biết phát huy tính chủ động của
các thành viên trong việc phát triển kinh tế, góp phần vào sự phồn vinh của xã hội. Những
gia đình như vậy thực sự là những tổ ấm mang lại giá trị hạnh phúc cho con người. Tuy
nhiên, bên cạnh đó, đang có những biểu hiện của sự sút kém, đặc biệt là “sự sút kém vai trò
và hiệu quả của giáo dục gia đình, là một trong những lý do chủ yếu dẫn đến nhiều hiện
tượng tiêu cực trong xã hội mà gia đình không ngăn chặn được ngay từ đầu”.
 Bảo tồn và phát huy văn hóa, truyền thống tốt đẹp, chống lại các tệ
nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
Trong giai đoạn hiện nay, việc xây dựng gia đình văn hóa luôn gắn liền với tăng
cường trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục đạo đức theo những chuẩn mực tốt đẹp
của dân tộc, để mỗi con người được lớn lên trong tình cảm, trong sự quan tâm, chăm sóc
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09

biết là sai trái, sẵn sàng bao che những lỗi lầm của con… là nguyên nhân chủ yếu dẫn tới
việc sa sút trong lối sống đạo đức của học sinh ngày nay. Chính lối giáo dục này của cha
mẹ dẫn tới việc các em trở nên không vâng lời, hay nói dối cha mẹ, thiếu ý thức tôn trọng
thầy cô, kỷ luật của nhà trường; gian lận trong thi cử, thiếu ý thức sống tôn trọng và làm
theo pháp luật. Được người lớn nuông chiều, “bao che”, các em thể hiện bản thân một cách
quá đáng, quan hệ yêu đương quá sớm và không lành mạnh. Được cha mẹ đáp ứng mọi nhu
cầu, các em đề cao giá trị vật chất, lối sống ưa hưởng thụ. Cha mẹ bận rộn với việc làm ăn
kinh tế, không chăm lo giáo dục con cái làm các em xa rời giá trị đạo đức, chuẩn mực.
Gia đình là xã hội thu nhỏ, gia đình là tế bào của xã hội. Nói như thế để thấy được vai
trò của gia đình trong xã hội ngày nay, đặc biệt là trong vấn đề giáo dục đạo đức cho con
cái. Truyền thống đạo đức của gia đình có ảnh hưởng sâu sắc và trực tiếp đến con cái. Ngay
từ khi lọt lòng, trẻ đã được chăm sóc, nuôi dạy cùng với những người thân yêu trong gia
đình. Số thời gian trẻ sống ở gia đình cũng nhiều hơn ở trường, do vậy, mối quan hệ ông bà,
cha mẹ, anh chị em có ảnh hưởng trực tiếp đến tình cảm của trẻ. Đặc biệt với tuổi vị thành
niên, các em dần hình thành thái độ nhận xét, đánh giá về sự quan tâm, mối tương quan
giữa các thành viên trong gia đình…Khi trẻ được sống trong một gia đình nề nếp, có những
giá trị đạo đức của xã hội được ông bà, cha mẹ và anh chị em lựa chọn, điều này sẽ tác
động trực tiếp, thường xuyên, lâu dài và mạnh mẽ đến các em. Do vậy các em dễ dàng tiếp
nhận và thực hiện một cách tự nguyện. Trẻ vị thành niên là những người đang phát triển rất
mạnh mẽ về óc phê phán và nhận xét, do vậy, dưới sự định hướng của gia đình, kết hợp với
truyền thống đạo đức của gia đình, sẽ tác động rất tích cực tới đời sống và các hành vi đạo
đức của các em. Còn khi gia đình không hòa thuận, ông bà, cha mẹ không sống đúng với
vai trò của mình, cha mẹ không quan tâm đến con cái, chỉ biết làm giàu, coi việc giáo dục
là của nhà trường, không biết con cái cần gì, suy nghĩ gì, ai cũng sống ích kỷ… thì sẽ có
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 17
những ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của các em trong xã hội ngày càng phát triển này.
Gia đình rất quan trọng trong việc hình thành nề nếp đạo đức, lối sống cho con cái. Sự quan
tâm chăm sóc, dạy dỗ, ân cần chỉ bảo của cha mẹ tác động rất nhiều đến con trẻ. Ví dụ như
trước khi con cái đi học, cha mẹ đều dạy dỗ, dặn dò kỹ lưỡng con em luôn ăn mặc chỉnh tề,

vai trò rất quan trọng trong giáo dục. Mỗi con người chúng ta sinh ra được gia đình nuôi
dưỡng, dạy bảo, lớn hơn môt chút khi đến trường được học những kiến thức, được rèn
luyện đạo đức, trang bị hành trang để bước vào cuộc sống tất bật. Môi trường xung quanh
sẽ ảnh hưởng tới tính cách, suy nghĩ của chúng ta. Theo đó, nhân tố xã hội cơ bản có ảnh
hướng lớn đến sự hình thành nhân cách là tồn tại xã hội, hoàn cảnh sống mang tính lịch sử -
cụ thể mà cá nhân đó sống. Còn tính tích cực xã hội của mỗi cá nhân, một mặt, phụ thuộc
nào nhu cầu và lợi ích của họ, mặt khác, phụ thuộc vào môi trường xã hội và khuynh hướng
tiên bộ xã hội, như nền dân chủ. các quan hệ xã hội…
2.3.1 Ưu điểm
 Cùng với giáo dục gia đình và giáo dục nhà trường, giáo dục xã hội là sự tiếp
tục quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện ý thức đạo đức và năng lực thực
hiện hành vi đạo đức cho con người.
Giáo dục xã hội là môi trường góp phần làm phong phú thêm cho những điều con người
học được trong gia đình và trong nhà trường. Có thể nói rằng, cả ba môi trường này là sự
kết hợp liên tục, kế tiếp nhau của quá trình giáo dục đạo đức và tri thức. Bởi vì, “không
phải chỉ ở tại nhà trường, có lên lớp, mới học tập tu dưỡng, rèn luyện và tự cải tạo được.
Trong mọi hoạt động cách mạng, chúng ta đều có thể và đều phải học tập”. Môi trường xã
hội còn là nơi diễn ra mọi hoạt động đa dạng của con người, đồng thời cũng là nơi thử
thách ý chí, bản lĩnh và năng lực thực hành đạo đức của từng cá nhân. Cho nên, trong sự
nghiệp giáo dục đạo đức, nếu lơ là hay buông lỏng một môi trường nào thì chắc chắn sẽ dẫn
đến sự thiếu hụt những giá trị nhân văn, sự trống rỗng, thậm chí xuống cấp về đời sống đạo
đức của xã hội. Vì vậy, “Sự xem nhẹ giáo dục đạo đức và lối sống, việc xã hội xem nhẹ vấn
đề đời sống gia đình, tình trạng suy thoái của nền giáo dục học đường cũng như xu hướng
thương mại hóa các hoạt động văn hóa - xã hội bao gồm cả giáo dục y tế… dẫn tới sự thiếu
hụt chất lượng nhân văn… phải được coi là những dấu hiệu nguy hiểm đe doạ sự phát triển
bền vững của xã hội”.
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 19
 Tính cộng đồng ngày càng được quan tâm
Thực tiễn cho thấy trong mấy năm gần đây, thang giá trị của xã hội đang có sự thay

 Xã hội phức tạp với nhiều tệ nạn, nhiều cám dỗ khiến cho con người
dễ bị sa ngã
Nếu chúng ta nhìn được “lập trình” từ trước do những ảnh hưởng không mong muốn
của xã hội. Lối sống vào những gì đã và đang diễn ra hằng ngày sẽ thấy những hiện tượng
tha hóa đạo đức không phải là hành động bộc phát, mà hầu như chúng tuân theo “quy luật
nhân quả”; những hành vi đáng tiếc đó đại. Có người đã nói: cuộc sống càng hiện đại bao
nhiêu thì giới trẻ ngày càng hư hỏng bấy nhiêu. Và cuộc sống càng văn minh hiện đại bao
nhiêu thì hình như con người càng làm nô lệ cho nhiều thứ chán nản, thất vọng. Khi đó họ
tìm đến với rượu bia, xì ke, ma tuý, thuốc lắc, ăn chơi trác táng.
 Kinh tế thị trường phát triển khiến cho giới trẻ chạy theo giá trị vật chất
Do sống trong cơn lốc của nền kinh tế thị trường, giới trẻ khó đứng vững được trước
những thay đổi chóng mặt của nó. Họ phải chạy theo những giá trị vật chất, những thứ đảm
bảo cho một cuộc sống thoải mái hơn về tiện nghi. Với xu thế đó, họ không có thời gian để
thưởng thức những giá trị tinh thần cao đẹp như những liều thuốc an thần. Thay vào đó, họ
cứ lao đầu vào dòng đời ngược xuôi tốc độ, cạnh tranh. Trong thời đại này, ai bình chân
người đó sẽ chết đói, có người cho rằng “thật thà ăn cháo, láo nháo ăn cơm”; nếu cứ sống
một cách lương thiện thì áo chẳng có mà mặc, cơm chẳng có mà ăn, nói chi là “ăn no mặc
ấm, ăn sung mặc sướng”.
Nhìn vào thực tế, ta thấy được những hậu quả do sự phát triển của xã hội, do lối giáo
dục từ chương, nhồi sọ, và do cơ chế quản lý. Đó là một lối sống buông thả, gian lận trong
thương trường và hưởng thụ quá độ. Những vụ việc như “múa kiếm”, tham ô tham nhũng
của người lớn được du di cho qua không thể không khiến người trẻ nghĩ rằng “làm sai cũng
chẳng sao cả”, vì đâu có thấy những hành vi đó bị trừng phạt thích đáng.
 Do hội nhập văn hoá làm cho giới trẻ sống “tây hoá” không còn biết đến nền tảng
đạo đức của con người.
Từ đó, nẩy sinh ra nhiều kiểu sống bệnh hoạn, làm băng hoại những giá trị truyền thống
văn hoá. Trong mục “Gặp gỡ đầu tuần” của báo Phụ Nữ ngày 21 tháng 03 năm 2009, cố
Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Thị Oanh cho biết: “Dường như xã hội chưa quan tâm đến việc
giáo dục nhân cách cho giới trẻ”. Mối quan ngại của bà là mặc dù ngày nay lãnh vực khoa
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09

chia sẻ để giáo viên trao đổi, học hỏi, trau dồi. Học viên phải ý thức được nhiệm vụ cao cả
của mình trong việc bảo vệ, xây dựng, và phát triển đất nước.
1. Về phía cá nhân
Mỗi bạn trẻ chúng ta hãy sống đúng chuẩn mực đạo đức của con người, trau dồi,
học hỏi những bài học trong cuộc sống về sự công bằng, bác ái với những người xung
quanh và phải có quyết tâm muốn thay đổi chính bản thân mình. Ngoài ra, cần phải học hỏi
những tấm gương của những người đạo đức trong xã hội hiện tại.
2. Về phía gia đình
Gia đình đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành nhân cách con
người. Gia đình là ngôi trường đầu tiên của con người, từ đó những đứa trẻ học được nhân
cách làm người. Vì thế, muốn cho con cái trở nên tốt, gia đình phải là nơi mọi người sống
yêu thương, nâng đỡ và đùm bọc lẫn nhau. Các thế hệ cùng chung sống phải biết quan tâm
tới nhau, thì người trẻ sẽ có nền tảng đạo đức tốt. Hay nói cách khác, giới trẻ sống trong gia
đình đó sẽ rập theo nếp sống của cha ông họ. Đồng thời, gia đình phải sống hạnh phúc, nơi
đó cha mẹ và con cái sống hài hoà với nhau, người trẻ sẽ cảm nhận được những giá trị cao
đẹp như: hạnh phúc, lắng nghe, yêu thương, tha thứ, nâng đỡ và chấp nhận những khác biệt
của nhau… Bên cạnh đó, trong một thế giới đang đề cao sự thỏa mãn tức thời, những ham
muốn bản năng, thì gia đình có vai trò rất quan trọng trong việc khơi dậy ý thức về cái tốt
và cái xấu, về cái đáng làm và không nên làm.
3. Về phía nhà trường
Môi trường giáo dục nhà trường không chỉ là nơi trang bị kiến thức mà còn phải
quan tâm đến việc giáo dục nhân cách, đạo đức cho các bạn trẻ. Một khi nhà trường biết
quan tâm đúng mức về giáo dục đạo đức cho giới trẻ thì kết quả sẽ khả quan hơn. Vấn đề
này thấy rõ trong các trường Công giáo và các cơ sở nội trú của các nhà Dòng. Các học
sinh, sinh viên khi được giáo dục ở đó, họ không chỉ biết sống lễ phép với mọi người mà
còn sống gương mẫu, ngoan ngoãn, biết quan tâm yêu thương mọi người.
4. Về phía xã hội
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 23
Xã hội nên quan tâm đến giới trẻ, tạo những cơ hội cho họ, giúp họ sống theo

option=com_content&task=view&id=338&Itemid=70
4. Website của báo Tuổi trẻ
5. Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam do khoa lý luận chính trị
Và nhiều nguồn khác.
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09
Phần B:Nội dung tiểu luận 25
GVHD: Thạc sĩ Nguyễn Thị Nga Nhóm 09