MC LC
PHÊÌN MƯÅT CHÙM SỐC KHI BẾ BÕ BÏÅNH................................................................................. 2
PHÊÌN HAI NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI TÛÂNG PHÊÌN THÊN THÏÍ................... 17
I. ÀÊÌU ............................................................................................................................................ 17
II. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI CƯÍ .......................................................................... 30
III. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI NGÛÅC................................................................... 35
IV. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI PHÊÌN BNG........................................................ 46
V. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ CỐ LIÏN QUAN TÚÁI TAY, CHÊN, XÛÚNG............................................ 63
VI. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÍ LIÏN QUAN TÚÁI BƯÅ PHÊÅN SINH DC VÂ BÂI TIÏËT ........................ 73
VII. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌ LIÏN QUAN TÚÁI DA.............................................................................. 80
VIII. NHÛÄNG HIÏÅN TÛÚÅNG LIÏN QUAN TÚÁI SÛÁC KHOỄ.................................................... 95
IX. TAI NẨN .................................................................................................................................120
X. CẤC BÏÅNH KHẤC ÚÃ TRỄ EM ...............................................................................................131
XI. L THUËT VÂ PHÛÚNG PHẤP ........................................................................................146
PHÊÌN MƯÅT
CHÙM SỐC KHI BẾ BÕ BÏÅNH
Bế bõ bïånh - Bẩn cêìn phẫi lâm gò ?
Viïåc àêìu tiïn lâ quan sất Bế k àïí nối cho bấc sơ biïët nhûäng
triïåu chûáng ca bïånh. Vò úã bïn con, nïn cấc bâ mể dïỵ nhêån àûúåc
ngay sûå thay àưíi bêët thûúâng qua nết mùåt, tđnh tònh, sûå hoẩt àưång
ca con. Thđ d bẩn nhêån thêëy da ca Bế bõ mêín àỗ chiïìu qua. Cêìn
phẫi nối àïí bấc sơ biïët, vò sấng nay, khi bấc sơ cố mùåt thò da ca Bế
cố thïí lẩi bònh thûúâng rưìi.
- Bế ngêåm ngốn tay khi ng, giêëc ng khưng lêu. Bế khưng ch
gò túái chung quanh.
- Bế ln cûåa qåy, giêåt mònh, dïỵ qëy khốc.
- Bế khố ng.
- Bế khưng chõu ùn hóåc ùn đt. Khưng chõu ëng hóåc àôi ëng
bêët thûúâng (vò cún sưët lâm cú thïí mêët nûúác).
2. KHI NÂO CÊÌN ÀÛA CON TÚÁI BẤC SƠ
Nhiïìu bâ mể ngẩi àûa con túái bấc sơ, mâ chó túái gùåp bấc sơ àïí kïí
bïånh ca con thưi. Vò nhûäng triïåu chûáng bïånh ca trễ cố thïí thay
àưíi tûâng giúâ, nïn viïåc kïí bïånh nhû vêåy chûa à. Tûâ ho túái sûng
phưíi, tûâ ài tûúát túái tònh trẩng cú thïí bõ thiïëu nûúác nhiïìu khi chó cố
mưåt bûúác.
Trễ câng nhỗ, câng cêìn phẫi àûa ngay túái bấc sơ, mưỵi khi chấu
sưët, ho, nưn ối, ài phên lỗng nhiïìu lêìn hay nhiïìu ngây. Kïí cẫ nhûäng
triïåu chûáng nhû bưỵng nhiïn qëy khốc mâ khưng rộ ngun nhên,
hay khưng chõu ëng nûúác.
Àưëi vúái cấc chấu àậ lúán thò cố thïí nhòn vâo tònh trẩng tưíng quất
ca sûác khỗe, xem cố àiïìu gò àùåc biïåt khưng. Sưët cao chûa chùỉc àậ lâ
dêëu hiïåu trêìm trổng. Trấi lẩi, hiïån tûúång àau tûâng cún úã vng
bng, lẩi lâ àiïìu cêìn phẫi ch mâ chó cố bấc sơ múái tòm àûúåc
ngun nhên vâ hûúáng dêỵn chûäa trõ.
Tốm lẩi, nïëu bẩn àõnh àûa chấu túái bấc sơ, hậy chín bõ trûúác
àïí trấnh giố, rưìi lẩi chuín chấu vïì.
Hâng ngây, vêỵn lau mùåt, cưí, rûãa tay, chên cho chấu nhû bònh
thûúâng.
Bẩn cố thïí tùỉm cho chấu nhûng ch pha nûúác úã nhiïåt àưå 37oC
vâ phông tùỉm phẫi kđn, khưng cố giố.
Trong sët thúâi gian bõ ưëm, chấu bế nâo cng mën cố bưë hóåc
mể, ưng, bâ... úã bïn cẩnh. Viïåc nây lâm cho Bế thêëy n têm vâ an
i Bế rêët nhiïìu, mưỵi khi Bế bõ khố chõu. Nïëu ngûúâi lúán khưng cố
àiïìu kiïån úã gêìn Bế, cố thïí cho Bế àưì chúi, sấch cố hònh vệ mâu àïí
Bế giẫi trđ.
Khưng nïn àïí Bế nhêån thêëy nết mùåt lo lùỉng, u sêìu ca ngûúâi
lúán vïì bïånh tònh ca Bế.
- Cêìn lâm gò khi bế ra nhiïìu mưì hưi
Nïëu Bế sưët vâ ngûúâi àưí mưì hưi, thïë lâ tưët. Vò àố lâ phẫn ûáng
ca cú thïì àïí lâm thên nhiïåt hẩ xëng. Nïn lau khư mưì hưi vâ thay
qìn ấo cho Bế.
- Cố cêìn bùỉt chấu nùçm tẩi giûúâng khưng?
Nïëu Bế thêëy ngûúâi mïåt, Bế sệ tûå àưång nùçm nghó. Nhûng nïëu
Bế khưng mën nùçm, thò khưng nïn bùỉt båc. Cûá àïí Bế ngưìi dêåy
hóåc ài lẩi trong phông. Ài têët (vúá) cho chấu.
Àưëi vúái cấc chấu bõ bïånh cêìn phẫi chûäa trõ lêu hóåc àang trong
Giúâ giêëc sùn sốc nïn nhû thïë nâo?
Nïn tûå quy àõnh giúâ giêëc, thđ d vâo bíi sấng vâ 5 giúâ chiïìu
bẩn sệ ào nhiïåt àưå cho chấu, lau rûãa mùåt, ngoấy lưỵ mi, cho ëng
thëc hay bưi thëc. Viïåc sùn sốc cố giúâ giêëc nhû vêåy àúä lâm chấu bõ
mïåt hún lâ phẫi àiïìu trõ lan man cẫ ngây.
Sau khi sùn sốc chấu, bẩn nïn ghi thên nhiïåt ào àûúåc lc sấng,
lc chiïìu vâo giêëy cng vúái cấc hiïån tûúång (nïëu cố) nhû: nưn ối, ài
tûúát, ho... àïí chín bõ nối lẩi cho bấc sơ biïët, khi bấc sơ túái thùm,
hóåc nối qua àiïån thoẩi.
Nïëu bấc sơ cho biïët bïånh ca bế thåc loẩi lêy lan
Nïëu Bế mùỉc bïånh cố thïí lêy lan, phẫi cấch ly Bế vúái cấc trễ
khấc, kïí cẫ cấc ngûúâi lúán àang cố mang.
Ch : Khưng àïí thëc trong têìm tay trễ em
Nhiïìu ngûúâi àïí thëc àiïìu trõ bïånh cho cấc chấu úã gêìn chưỵ cấc
chấu nùçm, àïí tiïån sûã dng. Nhû vêåy rêët nguy hiïím, nhêët lâ àưëi vúái
cấc chấu àang trong tíi thêëy cấi gò lẩ cng cho vâo miïång.
Thëc àiïìu trõ cng phẫi ëng àng liïìu lûúång vâ àng lc.
Cấc chấu nhỗ thûúâng dïỵ bõ mâu sùỉc viïn thëc, hóåc võ ngổt
ca thëc hêëp dêỵn.
4. MƯÅT VÂI VÊËN ÀÏÌ CHUN MƯN.
àêåp ca mẩch mấu cưí tay. Trễ câng nhỗ, nhõp àêåp câng mau. úã trễ
sú sinh, sưë nhõp àêåp bònh thûúâng trong 1 pht tûâ 120 - 140 àêåp. Trễ
2 tíi: 110 àêåp/pht. Trễ 6 tíi: 60 - 80 àêåp/pht. Sưë nhõp àêåp nây
sệ cao hún bònh thûúâng khi trễ khốc, hay hoẩt àưång mẩnh.
Khi Bế ưëm, sưë nhõp àêåp sệ khưng giưëng bònh thûúâng vò mẩch
àêåp sệ ëu hún.
Khấm hổng thïë nâo?
Àưëi vúái trễ nhỗ, cêìn phẫi cố mưåt ngûúâi thûá 2 gip sûác thò bẩn
múái khấm hổng cho Bế àûúåc. Ngûúâi nây bïë chấu bế trïn lông, cho
mùåt chấu hûúáng vïì phđa ấnh sấng, giûä tay chên chấu, àïí chấu tûåa
ngûúâi vâo mònh rưìi dng 1 tay êën nhể vâo trấn chấu àïí àêìu chấu
ngẫ vïì phđa sau.
Ngûúâi khấm ngưìi phđa trûúác chấu bế, mưåt tay lâm Bế múã miïång
ra, côn tay kia dng cëng 1 chiïëc thòa (mỵng) êën lûúäi chấu bế
xëng vâ bẫo chấu kïu : "a... a...". Nhû vêåy, bẩn sệ nhòn rộ a-my-
àan úã hổng Bế.
5. LÂM GỊ KHI BẾ SƯËT?
Khưng àùỉp hóåc cho trễ mùåc thïm qìn ấo
Chó mùåc mưåt bưå qìn ấo ng cho thoấng. Khưng àùỉp chùn dẩ
hóåc len. Nïëu cêìn, chó àùỉp chùn àún (nhû khùn trẫi giûúâng). Nhiïåt
àưå trong phông khoẫng 20oC lâ vûâa.
Thëc thûúâng dng
cấch lêìn sau 4 giúâ, nghơa lâ cûá 4 giúâ lẩi ëng 0,1 g aspirine.
PARACETAMOL cố trong cấc thëc mang tïn Efferalgan,
Dolipran. Liïìu lûúång thûúâng lâ 0,02 - 0,03g (20 - 30 mg) cho mưỵi
kilưgam cên nùång, trong 24 giúâ. Lûúång thëc nây cng àûúåc chia
lâm 6 lêìn ëng, mưỵi lêìn cấch nhau 4 giúâ.
Hiïån nay, cấc bấc sơ cố xu hûúáng cho dng paracếtamol nhiïìu
hún lâ aspirine vò paracếtamol dïỵ àûúåc bưå mấy tiïu hốa hêëp th.
- Cố thïí dng xen kệ 2 thûá aspirine vâ paracếtamol, 1 lêìn
aspirine, 1 lêìn paracếtamol. Nhû vêåy, sệ giẫm àûúåc lûúång thëc ca
mưỵi thûá.
Phûúng phấp hẩ nhiïåt tûâ bïn ngoâi
- Ngêm nûúác: Nïëu dng thëc rưìi mâ thên nhiïåt vêỵn chûa hẩ
xëng, cố thïí tùỉm cho chấu bế bùçng nûúác cố nhiïåt àưå thêëp hún thên
nhiïåt ca Bế tûâ 1 - 2oC, trong thúâi gian 10 pht. Cố thïí cho chấu
ngêm nûúác 2 - 3 lêìn trong ngây.
Nhûng, nïëu thêëy mùåt Bế tấi hóåc ngûúâi run phẫi bïë chấu ra
khỗi nûúác; choâng khùn vâ lau khư ngay cho chấu.
- Chûúâm nûúác àấ: Àûång nûúác àấ vâo mưåt ti vẫi hay cao su rưìi
àùåt vâo gấy, hóåc nấch, hấng, cố àïåm mưåt lúáp vẫi hay len. Cố thïí
lâm nhiïìu lêìn trong ngây vâ thay nûúác àấ khi àậ tan hïët.
Nïëu khưng cố nûúác àấ, àùỉp khùn têím nûúác mất lïn trấn cng
àûúåc.
Khi nûúác àậ vâo hïët, rt ưëng ra vâ bốp 2 bïn mưng Bế cho khđt lẩi
àïí giûä nûúác trong 2 - 3 pht, rưìi cho Bế ngưìi bư àïí Bế "ài" ra.
6. MƯÅT SƯË ÀƯÅNG TẤC CHUN MƯN
Àùỉp gẩc êím: Theo sûå chó àõnh ca bấc sơ, nïëu bẩn cêìn àùỉp gẩc
lïn mưåt vïët thûúng hóåc cấi nhổt, lêëy mưåt miïëng gẩc ngêm vâo nûúác
êëm cố pha cưìn 90o (pha 1 thòa sp cưìn vâo 1 bất nûúác). Àùåt gẩc lïn
nhổt vâ cûá 10 - 15 pht, lẩi lâm lẩi.
Àûát tay hóåc vïët thûúng: Viïåc àêìu tiïn lâ rûãa vïët thûúng. Rûãa
k bùçng xâ phông, khưng àïí àêët, cất hóåc gai úã lẩi trong thõt. Sau
àố bưi thëc sất trng, trûúác khi bùng lẩi.
Dng bùng dđnh (Bùng keo) - Cấc loẩi bùng dđnh cố sùén gẩc vâ
thëc sất trng àïìu cố bấn sùén úã hiïåu thëc. Dng loẩi bùng nây
cng phẫi thay hâng ngây. Nïëu trong ngây, bùng bõ bêín, phẫi thay
cấi khấc.
Båc bùng: Nïëu vïët thûúng chẫy mấu, cêìn rûãa sẩch, bưi thëc
sất trng, àùỉp mưåt miïëng gẩc lïn rưìi lêëy cën bùng båc lẩi. Khưng
àûúåc båc chùåt àïí mấu vêỵn lûu thưng àûúåc phẫi lâm sao àïí chưỵ cố
vïët thûúng khưng vò båc bùng mâ phưìng lïn tđm lẩi, vâ súâ thêëy
lẩnh.
Nïëu båc bùng úã àêìu, àïí khi ng bùng khưng bõ tåt ra àưåi cho
trễ mưåt cấi m lûúái hay m ng.
Nhûäng àiïìu cêìn trấnh: Khi chûúâm nống cho cấc chấu bùçng cấc
dng c bùçng cao su, ti chûúâm v.v... phẫi xem cêìn thêån nt ca ti
cố kđn khưng. Bổc mưåt khùn ngoâi ti chûúâm trûúác khi chûúâm cho
Bõ ài tûúát nhể: Trễ trïn 6 thấng: ngûng cho ëng sûäa, cho ëng
cấc dung dõch chưëng hiïån tûúång cú thïí mêët nûúác (cố bấn sùén úã hiïåu
thëc), nûúác câ rưët, khoai têy nghiïìn, chëi nghiïìn.
Bõ tấo bốn: Dng viïn thëc àùåt úã hêåu mưn hay dêìu parafine.
Bõ ho: Dng si rư ho cố thânh phêìn thëc thûåc vêåt vâ khưng cố
Codeine.
Bõ giêåt mònh, khố ng: Nûúác hoa cam, loậng.
Bõ àau bng: ëng đt nûúác pha mêåt ong.
Ngoâi nhûäng loẩi thëc vâ biïån phấp vư hẩi trïn, khưng àûúåc
cho trễ dng bêët cûá thëc gò nhêët lâ cấc loẩi thëc khấng sinh vâ
sulfamide, kïí cẫ thëc bưi ngoâi da. Cêìn trấnh cẫ cấc loẩi thëc nhỗ
mi lâm co tïë bâo mâng mi nhû Privine, Tizine, Naphtasoline...
Kïí cẫ thëc sưët aspirine cng khưng àûúåc dng tûå do, khưng cố
sûå chó àõnh ca bấc sơ.
Liïìu lûúångkhấc nhau, tấc dng khấc nhau
Cêìn cho trễ dng thëc àng liïìu lûúång, àng cấch dng àậ
àûúåc bấc sơ chó dêỵn.
Nïëu trễ khưng chõu ëng thëc hóåc ëng khưng à liïìu lûúång
do bấc sơ chó àõnh, cêìn phẫi bấo cho bấc sơ àïí tòm cấch àiïìu trõ khấc.
Vò ëng khưng à liïìu, bïånh khưng khỗi.
Cêìn ch tn theo àng cấch dng thëc: ëng lâm bao
khưng chõu b nûäa.
- Thëc àïí trong viïn bao khưng nïn lêëy ra vò cố thïí loẩi thëc
nây cêìn phẫi àïí lổt xëng dẩ dây rưìi múái àïí cho tan.
- Si rư: Nhûäng thëc loẩi si rư thûúâng dïỵ ëng. Trûúác khi ëng,
nïn lùỉc àïìu chai àûång thëc.
- Viïn àùåt úã hêåu mưn: Cêìn lâm viïn thëc ûúát hóåc ngêm vâo
vadúlin trûúác khi nhết thëc vâo hêåu mưn trễ. Sau àố, giûä mưng trễ
khđt lẩi vâi pht àïí thëc khưng bõ rúi ra.
Thúâi gian chûäa trõ
Bế sưët 40oC, bấc sơ cho ëng thëc khấng sinh. Hưm nay, thên
nhiïåt ca Bế àậ xëng túái 36o8. Vêåy, cố cêìn phẫi ëng thëc nûäa
hay khưng?
Vêỵn cêìn phẫi ëng thëc cho à liïìu lûúång. Àïí trõ khỗi bïånh
bùçng thëc khấng sinh, phẫi tiïëp tc dng thëc thïm mưåt vâi
ngây, d cấc triïåu chûáng bïånh àậ mêët. Thđ d triïåu chûáng ca bïånh
viïm hổng, hóåc ho lâ sưët, khi hïët sưët khưng cố nghơa lâ àậ hïët
bïånh. Mën khỗi dûát bïånh, phẫi dng thëc tûâ 8 - 10 ngây. Nïëu
khưng dng thëc à liïìu lûúång, cố thïí bõ bïånh trúã lẩi.
8. T THËC GIA ÀỊNH
Àùåt t thëc úã àêu
T thëc cêìn àùåt úã võ trđ cao àïí trễ khưng vúái túái àûúåc vâ phẫi
- 1 ưëng va-dú-lin
- 1 ưëng aspirine hay paracếtamol dẩng viïn, gối, hóåc loẩi àùåt úã
hêåu mưn nhû: Efferalgan, Dolipral...
Ngoâi ra, cố thïí cố mưåt hưåp bùng cêìm mấu loẩi "Stop hếmo":
bùng + gẩc cố thêëm chêët cêìm mấu.
Giûä thëc thïë nâo?
Thónh thoẫng, chng ta nïn coi lẩi cấc thûá thëc úã trong t
thëc àïí xem loẩi nâo côn dng àûúåc, loẩi nâo nïn vûát ài, thûá nâo
àậ dng hïët, phẫi mua bưí sung.
- Nhûäng ưëng thëc tiïm (chđch): nïëu côn hưåp thò hẩn ngây côn
dng àûúåc, cố ghi úã vỗ hưåp.
- Loẩi thëc khấng sinh vâ sulfamide: thëc dng thûâa nïn vûát
ài vò nhûäng thëc nây khi dng phẫi do bấc sơ chó àõnh.
- Thëc viïn, viïn con nhưång, gối: phẫi àïí úã núi khư rấo.
- Thëc nhỗ mùỉt: mưåt khi àậ múã rưìi, chó dng trong vông 15
ngây.
- Thëc múä: nïëu bốp ưëng thëc múä thêëy cố nûúác mâ phêìn côn
lẩi bõ cûáng: vûát cẫ ưëng ài. Nhûäng thëc múä cố chûáa chêët khấng sinh
hóåc sulfamide chó dng àûúåc trong vông vâi tìn.
ÚÃ mổi thânh phưë vâ tónh àïìu cố cấc bấc sơ chun trõ cấc bïånh
trễ em vâ cấc bïånh viïån cố khoa nhi riïng biïåt, bẩn nïn tòm biïët cấc
àõa chó àố àïí àûa cấc chấu túái khấm sûác khỗe àõnh k vâ khấm
bïånh khi cêìn thiïët.
9. CËN SƯÍ SÛÁC KHOỄ CA BẾ
Mưỵi trễ em cêìn àûúåc bưë mể lêåp cho mưåt cën sưí sûác khỗe. Sưí
nây cố bấn sùén úã cấc trung têm y tïë tẩi khoa nhi, hóåc cố thïí phẫi
lâm lêëy. Bưë hóåc mể cấc chấu sệ ghi lẩi têët cẫ cấc àiïìu cố liïn quan
túái Bế tûâ ngây mể Bế mang thai, ngây sinh, sưë cên nùång, chiïìu cao
úã cấc àưå tíi ca Bế, ngây mổc rùng nâo, ngây bùỉt àêìu chêåp chûäng
biïët ài, ngây phẫi ëng thëc trõ bïånh gò, cấc bïånh àậ mùỉc phẫi do
bấc sơ chêín àoấn, cấc lêìn phẫi vâo bïånh viïån hóåc phẫi chûäa trõ àùåc
biïåt...
Têët cẫ nhûäng àiïìu àûúåc ghi trïn, nhû mưåt thûá l lõch vïì sûác
khỗe ca chấu bế, sệ gip cho bấc sơ tòm àûúåc cấch phông bïånh, trõ
bïånh vâ sùn sốc sûác khỗe cho chấu bế mưåt cấch àùỉc lûåc
10. KHI BẾ NÙÇM BÏÅNH VIÏÅN
Ngây nay, viïåc mưåt trễ em phẫi nùçm lẩi bïånh viïån khưng côn lâ
mưåt àiïìu àấng lo lùỉng lùỉm. Bế nùçm lẩi bïånh viïån vò bõ ưëm, nhûng
chûa chùỉc vò cùn bïånh trêìm trổng, súã dơ bấc sơ mën giûä Bế nùçm
viïån lâ àïí dïỵ theo dội vâ cố àiïìu kiïån lâm mưåt sưë xết nghiïåm mâ
thưi.
Khấc vúái thúâi trûúác, khi vâo viïån Bế phẫi tấch rúâi vúái gia àònh,
lc àố sệ liïìn lẩi. Nïëu chấu bế àậ ngoâi 2 tíi mâ thốp vêỵn côn
mïìm, bâ mể cêìn nối cho bấc sơ biïët. Ngûúåc lẩi nïëu múái trong 1, 2
thấng àêìu mâ chấu bế àậ khưng côn thốp nûäa, thò àêëy cng lâ àiïìu
bêët thûúâng, cố ẫnh hûúãng khưng hay túái sûå phất triïín ca àûáa bế.
Cấc bâ mể thûúâng thêëy thốp cùng ra khi chấu bế khốc: àố lâ
viïåc bònh thûúâng. Cẫ hiïån tûúång nhòn thêëy vâ súâ thêëy thốp phêåp
phưìng cng vêåy.
Thốp lc nâo cng phẫi dểt vâ àân hưìi. Nïëu thốp bõ phưìng cùng
lïn thò lâ hiïån tûúång bêët thûúâng: Bế cố thïí bõ bïånh úã mâng ốc. Nïëu
thốp hộm xëng lâ biïíu hiïån cú thïí bế thiïëu nûúác.
Nïëu vò mưåt tai nẩn nâo àố mâ thốp bõ va mẩnh hóåc tưín
thûúng, phẫi àûa bế vâo bïånh viïån ngay.
2. VÊÍY TRÏN ÀÊÌU
Nïëu àêìu chấu cố nhûäng vêíy nhỗ, phẫi bưi va-dú-lin lïn mưỵi
chiïìu rưìi hưm sau gưåi àêìu cho chấu bùçng loẩi xâ bưng nhể
(shampoing). Nïëu khưng khỗi, cêìn hỗi cấc bấc sơ da liïỵu.
3. BÏÅNH VIÏM MÂNG NẬO
Ngây nay, bïånh viïm mâng nậo lâ mưåt bïånh àấng ngẩi, tuy
rùçng viïåc chêín àoấn vâ phất hiïån bïånh cố nhiïìu àiïìu kiïån àïí thûåc
hiïån àûúåc nhanh hún trûúác.
Mưåt triïåu chûáng rộ nhêët úã trễ sú sinh lâ khi cấc chấu bõ bïånh
viïm mâng nậo thò thốp bõ cùng vâ phưìng lïn: cêìn phẫi àûa chấu ài
àûúåc tiïm BCG phông lao tûâ nhỗ.
4. BẾ RNG TỐC HÓÅC KHƯNG CỐ TỐC
Nhiïìu bâ mể lo ngẩi con mònh bõ hối vò quậng àêìu Bế àê lïn gưëi
khi nùçm, khưng cố tốc. Thêåt ra, hiïån tûúång nây lâ bònh thûúâng, chó
do vò ma sất mâ thưi. Lệ dơ nhiïn, cố nhiïìu àûáa trễ khấc cng nùçm
nhû thïë mâ vêỵn cố tốc. Nhûng, tốc Bế cố thïí mẫnh mai hún, dïỵ
rng hún vâ chấu hay nùçm lêu úã mưåt tû thïë hún lâ cấc Bế khấc, àùåc
biïåt lâ nùçm ngûãa.
Nïëu chấu àậ lúán nhûng vêỵn rng tốc thò rộ râng lâ cố vêën àïì
cêìn ch : cố thïí chấu bế cố thối quen giêåt tốc hóåc sóỉn tốc mònh.
Ngoâi ra, sau khi khỗi bïånh sưët thûúng hân cng bõ rng tốc. Mưåt
sưë dûúåc phêím, thëc ëng cng cố tấc dng nhû vêåy.
Mưåt sưë đt cấc chấu cố nhûäng mẫng da trưëng khưng cố tốc trïn
àêìu do bõ nêëm tốc, cêìn phẫi chûäa trõ ngay vò bïånh nây cố thïí kếo
dâi vâ lêy.
Mưåt sưë trễ tûâ 2 tíi trúã lïn bõ rng tốc tûâng mẫng lẩi do nhûäng
ngun nhên tấm l.
Nối chung, khi xấc àõnh mưåt àûáa trễ cố chûáng rng tốc, cêìn
phẫi àûa chấu túái bấc sơ àïí tòm ngun nhên vâ chûäa trõ .
5. CHÊËY
Mưåt chấu bế sẩch sệ vêỵn cố thïí lêy chêëy ca cấc chấu khấc, cấc
chấu cố chêëy hay gậi àêìu vò bõ ngûáa. Nhòn k vâo tốc ca cấc chấu,
7. GIẪM THÕ LÛÅC
Trễ múái àûúåc mêëy thấng cố thïí mùỉc chûáng giẫm thõ lûåc nhòn
khưng tinh úã mưåt bïn hay cẫ hai bïn mùỉt. Cố thïí thûã àún giẫn bùçng
cấch rổi tia sấng vâo mùỉt chấu rưìi theo dội phẫn ûáng. Nïëu cố nghi
ngúâ gò phẫi àûa chấu àïën bấc sơ chun khoa mùỉt.
8. CHÙỈP LỂO MÙỈT
Chùỉp mùỉt lâ loẩi mn nhỗ mổc úã búâ mi mùỉt, dûúái chên mưåt lưng
mi. Chùỉp chống khỗi nhûng dïỵ bõ lẩi. Mën trõ chùỉp, chó cêìn bưi lïn
chùỉp loẩi pommất khấng sinh.
Ngun nhên chùỉp lâ do mưåt loẩi tuën nhỗ úã búâ mi bõ nhiïỵm
trng.
9. CHÛÁNG LẤC MÙỈT
Trong mêëy thấng àêìu, cố lc mùỉt trễ sú sinh cố vễ nhû húi lấc.
Hiïån tûúång nây vïì sau tûå nhiïn sệ hïët, vò trong nhûäng ngây àêìu
ca cåc sưëng, hai mùỉt cấc chấu chûa phưëi húåp khúáp vúái nhau mâ
thưi.
Nhûng, nïëu hiïån tûúång nây kếo dâi vâ thûúâng xun thò bâ mể
phẫi àûa chấu túái bấc sơ chun khoa mùỉt ngay, câng súám câng tưët.
Lấc thûúâng lâ khuët têåt ca mưåt bïn mùỉt. Cêìn phẫi têåp luån
cho bïn mùỉt bõ têåt. Bấc sơ sệ bùng kđn bïn mùỉt khưng bõ têåt lẩi àïí
luån têåp cho mùỉt kia hóåc cho chấu àeo kđnh cố mùỉt kđnh àùåc biïåt
11. XỖ LƯỴ TAI
Mưåt sưë bâ mể mën xun vânh tai dûúái cho con gấi àïí àeo àưì
trang sûác. Viïåc lâm nây khưng cố gò nguy hiïím vúái àiïìu kiïån cấc
dng c dng àïí xun lưỵ tai cho trễ phẫi àûúåc rûãa sẩch vâ tiïåt
trng cêín thêån, nhêët lâ hiïån nay, khi àang cố dõch bïånh AIDS trân
lan trong thânh phưë.
12. VIÏM XÛÚNG CHM ÚÃ TAI
Sau vânh tai mưỵi ngûúâi chng ta àïìu cố mưåt gô xûúng vưìng lïn
vúái àùåc àiïím lâ cố nhûäng àiïím nhỗ hộm xëng, vò thïë àûúåc gổi lâ
xûúng chm. Trong sưë cấc hộm nây, quan trổng nhêët lâ hộm thưng
vúái tai trong. Khi tai giûäa bõ viïm, hộm nây dïỵ bõ nhiïỵm trng vâ
mûng m.
Ngây nay, chûáng viïm xûúng chm khưng côn phưí biïën nhû
trûúác kia. Nhûng viïåc phất hiïån cấc chấu nhỗ, nhêët lâ cấc chấu sú
sinh mùỉc chûáng nây úã giai àoẩn àêìu rêët khố, vò cấc chấu chó biïët
khốc mâ khưng nối àûúåc lâ àau úã àêu.
Búãi vêåy, cấc bâ mể cêìn ch , khi thêëy tai ca chấu bế chẫy
nûúác hay chẫy m nhiïìu, mâng nhơ cố sùỉc thấi khấc thûúâng, chấu bõ
sưët vâ ngûúâi gêìy rưåc ài. Cêìn àûa chấu túái bấc sơ chun khoa tai-
mi-hổng àïí khấm. Nïëu viïåc ëng thëc khấng sinh àậ kếo dâi mêëy
tìn mâ chấu vêỵn khưng khỗi thò phẫi phêỵu thåt àïí chûäa trõ.
13. VIÏM TAI TRONG
Phêìn trong tai, sau mâng nhơ khi bõ viïm thûúâng kêm theo
nhûng lẩi cố mưåt chêët nûúác sïìn sïåt. Hiïån tûúång nây kếo dâi khiïën
nhơ bõ tưín thûúng nùång lâm Bế bõ giẫm thđnh lûåc.
Trong thúâi gian chûäa trõ, Bế phẫi gâi trong tai mưåt ưëng thưng,
cố khi trong nhiïìu thấng.
Nïëu Bế bõ àau tai nhiïìu lêìn, bõ ài bõ lẩi, cấc bấc sơ sệ nẩo V.A
cho chấu.
14. VÂNH TAI DÕ DẨNG
Nïëu vânh tai chấu bế xa da àêìu quấ, chúá nïn dđnh vânh tai vâo
da àêìu bùçng bùng keo hóåc bùỉt chấu àưåi m xp xëng cẫ ngây àïí
hông sûãa àưíi àûúåc cấi dấng ca àưi tai.
Bẩn hậy kiïn trò àúåi túái khi chấu lïn 8 hóåc 9 tíi, vò túái lc àố
múái sûãa àûúåc cho chấu bùçng phûúng phấp phêỵu thåt rêët àún giẫn.
15. VÊÅT LẨ TRONG TAI
Nïëu bẩn khưng thïí lêëy ngay vêåt mâ Bế àậ nhết vâo tai chấu thò
àûâng cưë. Nhû vêåy, bẩn cố thïí lâm tưín thûúng ưëng tai ca Bế. Hậy
àûa Bế túái bấc sơ khoa TAI-MI-HổNG ngay. úã àố, bấc sơ cố cấc
dng c chun mưn àïí lêëy vêåt ra.
16. ÀIÏËC
Àiïëc lâ chûáng bïånh khưng phẫi lâ hiïëm thêëy úã trễ em. Cấc chấu
cố thïí bõ nghïỵnh ngậng hóåc àiïëc hoân toân. Hêåu quẫ ca têåt àiïëc
lâm cấc chấu chêåm biïët nối. Nhiïìu bâ mể khưng biïët con mònh bõ
thïí lâm cho vêåt tt sêu thïm vâo lâm thûúng tưín túái phêìn niïm
mẩc bïn trong. Nïëu khố lêëy vêåt ra, khưng nïn cưë mâ nïn àûa Bế túái
bấc sơ chun khoa vïì tai-mi-hổng vò úã àố cố nhiïìu dng c chun
mưn àïí thûåc hiïån viïåc àố cố kïët quẫ.
18. SƯÍ MI, VIÏM MI, VIÏM MI - HỔNG
Sưí mi lâ mưåt chûáng nhể úã trễ em: thấn nhiïåt húi cao hún bònh
thûúâng, mi chẫy nûúác (mưåt chêët nhêìy lỗng, khưng mâu). Vúái cấc
chấu lúán, chó vâi hưm lâ khỗi. Cấc chấu bế sú sinh thò kêm theo mưåt
vâi hiïån tûúång nhû khố ng, khố thúã lâm cho cấc chấu b khố (vò
khi b khưng thúã àûúåc).
Cấc bâ mể cố thïí dng cấc dng c ht nûúác mi cho cấc chấu,
thûúâng bấn úã cấc hiïåu thëc; nhỗ mi cho cấc chấu bùçng cấc loẩi
thëc dânh riïng cho trễ em. Trấnh dng cấc thëc cố dêìu vâ cấc
loẩi thëc lâm co mẩch mấu.
Viïm mi-hổng lâ chûáng bïånh vïì mi nhûng lan tûâ phêìn sau
ca hưëc mi cho túái hổng vâ cố cấc triïåu chûáng nhû: chẫy nûúác mi,
cố thïí sưët cao, thên nhiïåt tùng àưåt ngưåt nïn cố thïí gêy co giêåt úã cấc
chấu nhỗ, ho, khưng chõu ùn, óa chẫy.
Copyright: Tài liệu đại học ©